Buzz
Màn trình diễn rạch chân robot của XPENG đã làm chấn động giới công nghệ, nhưng điều thú vị nằm ở lớp "cơ bắp" nhân tạo bên dưới. Ít ai biết rằng, công nghệ tạo ra những chuyển động mượt mà ấy lại có nguồn gốc từ đế giày thể thao.
Trong một sự kiện ra mắt sản phẩm vào đầu năm nay, He Xiaopeng - nhà sáng lập của hãng xe điện XPENG - đã thực hiện một hành động khiến cả khán phòng phải nín thở: ông dùng dao rạch mạnh lớp vỏ ở chân của con robot ngay trên sân khấu.
Mục đích của hành động này là để chứng minh với công chúng rằng những bước đi uyển chuyển đến mức khó tin ấy hoàn toàn do công nghệ tạo ra, không có sự tham gia của người bên trong.
Khoảnh khắc này đã trở thành một hiện tượng viral mạnh mẽ, đồng thời cũng hé lộ một cuộc cách mạng đang diễn ra thầm lặng trong ngành công nghiệp chế tạo máy: sự lên ngôi của vật liệu mềm.
Khi công nghệ giày thể thao "thâm nhập" vào thế giới robot
Đứng sau những lớp cấu trúc linh hoạt, giống như da người, giúp robot di chuyển mượt mà là PollyPolymer - một cái tên chưa quen thuộc với công chúng nhưng đang dần trở thành "người khổng lồ" ẩn danh trong chuỗi cung ứng robot tại Trung Quốc.
PollyPolymer, với trụ sở tại Tô Châu, được thành lập vào năm 2017 bởi nhà khoa học vật liệu Wang Wenbin. Điểm khởi đầu của công ty không phải từ phòng thí nghiệm robot hiện đại mà là những xưởng sản xuất giày dép in 3D.
Mặc dù sự chuyển mình từ sản xuất đế giày sang chế tạo "cơ bắp" cho robot có vẻ khó tin, nhưng thực chất lại dựa trên một logic kỹ thuật hết sức hợp lý. Trong một báo cáo gần đây của tờ SCMP, ông Wang Wenbin đã giải thích rằng các yêu cầu kỹ thuật cho hai lĩnh vực này có sự trùng lặp đáng ngạc nhiên.
Một chiếc đế giày chất lượng cao cần phải có những đặc điểm: nhẹ, đàn hồi tốt, có khả năng chịu được lực nén liên tục hàng nghìn lần và an toàn khi tiếp xúc với cơ thể người. Đây cũng chính là những yêu cầu mà các kỹ sư robot đang tìm kiếm cho các thế hệ robot hình người (humanoid) mới, được thiết kế để hoạt động trong môi trường sống của con người.
PollyPolymer đã tinh chỉnh các công thức polymer vốn dùng để sản xuất giày dép, biến chúng thành các hệ thống đệm khớp và các bộ phận cấu trúc chân tích hợp. Những "cơ bắp sinh học" này không chỉ giúp robot của XPENG, UBTech Robotics và EngineAI di chuyển tự nhiên hơn, mà còn giải quyết được bài toán tản nhiệt và độ bền vật liệu.
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi ngành công nghiệp này dần từ bỏ các thiết kế kim loại cứng nhắc để chuyển sang các hệ thống "mềm" hơn, an toàn và thân thiện hơn.
Vũ khí bí mật: Công nghệ in 3D tốc độ cao HALS
Để đáp ứng nhu cầu lớn từ cả ngành giày dép và thị trường robot, PollyPolymer đã áp dụng công nghệ độc quyền mang tên Tổng hợp ánh sáng không đồng bộ bị cản trở (HALS). Đây là một quy trình quang trùng hợp tốc độ cao, giúp tạo ra các bộ phận linh hoạt nhanh gấp nhiều lần so với phương pháp in 3D truyền thống. Ưu điểm lớn nhất của HALS là loại bỏ hoàn toàn khuôn mẫu, cho phép các nhà sản xuất thay đổi thiết kế liên tục và sản xuất các lô hàng nhỏ với chi phí tối ưu.
Chính nhờ vào tốc độ sản xuất vượt trội, PollyPolymer đã kịp in tới 2 triệu đôi giày chỉ trong năm 2025, và dự kiến sẽ tăng gấp đôi công suất sản xuất vào năm 2026. Danh sách đối tác của họ bao gồm nhiều thương hiệu giày dép quốc tế như Skechers, Cole Haan, Peak Sport Products, cùng với gã khổng lồ giải trí Walt Disney.
Năm 2024, Disney đã gây ấn tượng mạnh tại Tuần lễ Thời trang Thượng Hải với các phụ kiện in 3D được phát triển dựa trên nền tảng vật liệu của PollyPolymer, giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm xuống chỉ còn một nửa.
Tham vọng vươn ra biển lớn
PollyPolymer không chỉ dừng lại ở vai trò gia công mà còn đang khẳng định mình là đối tác chiến lược R&D của các tập đoàn công nghiệp hàng đầu thế giới. Các tên tuổi lớn như Samsung Electronics và Bosch đã bắt đầu sử dụng các nguyên mẫu in 3D của công ty này để đẩy nhanh chu trình phát triển sản phẩm mới.
Các số liệu tài chính cũng cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cơ cấu doanh thu của PollyPolymer. Hiện tại, 25% doanh thu của công ty đến từ các thị trường quốc tế, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng trên 40% mỗi năm. Ông Wang Wenbin kỳ vọng rằng trong vòng ba năm tới, thị trường quốc tế sẽ đóng góp hơn một nửa tổng doanh thu của công ty.
Để hiện thực hóa tham vọng quốc tế này, PollyPolymer đã bước ra khỏi vai trò nhà cung cấp B2B để ra mắt thương hiệu tiêu dùng mang tên PollyFab. Thương hiệu mới này sẽ tập trung vào các sản phẩm giày thể thao tùy chỉnh (customized sneakers) và các sản phẩm phong cách sống.
Một kế hoạch đầy tham vọng đã được vạch ra: đến năm 2026, PollyFab dự kiến sẽ mở các cửa hàng vật lý tại những kinh đô thời trang và công nghệ lớn nhất thế giới, như Hoa Kỳ, Pháp và Nhật Bản.
Câu chuyện của PollyPolymer là minh chứng sống động cho thấy các ranh giới giữa các ngành công nghiệp đang ngày càng trở nên mơ hồ. Khi khoa học vật liệu phát triển, công nghệ làm nên một đôi giày chạy bộ êm ái ngày hôm nay có thể chính là nền tảng để tạo ra những bước đi đầu tiên của thế hệ robot trợ giúp con người trong tương lai.
