Buzz
Trung Quốc đang huấn luyện chó robot với mục tiêu khám phá các hang động trên Mặt Trăng, nhằm xây dựng một căn cứ vững chắc trên đó trong tương lai.
Tham vọng chinh phục Mặt Trăng của Trung Quốc tiếp tục được đẩy mạnh khi nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh công bố thành công trong việc thử nghiệm hai mẫu chó robot thám hiểm không gian, được chế tạo để khảo sát các đường hầm dung nham cổ xưa, nơi có thể trở thành nơi trú ẩn lý tưởng cho nhân loại trong tương lai.
Những robot này được phát triển nhằm khảo sát các ống dung nham hoặc hệ thống đường hầm ngầm, được hình thành từ hoạt động núi lửa cách đây hàng tỷ năm. Các nhà khoa học cho rằng, những cấu trúc này có thể bảo vệ con người khỏi bức xạ Mặt Trời, va chạm với thiên thạch nhỏ và nhiệt độ khắc nghiệt, có thể lên đến 300°C giữa ngày và đêm.
Để kiểm tra khả năng hoạt động thực tế, nhóm nghiên cứu đã đưa các robot vào một hang động dung nham gần hồ Tĩnh Ba, thuộc tỉnh Hắc Long Giang, Đông Bắc Trung Quốc. Hang động này được hình thành từ các dòng dung nham cổ xưa, có cấu trúc địa chất hẹp, gồ ghề và tối tăm, gần như mô phỏng chính xác môi trường mà các nhà thám hiểm muốn nghiên cứu trên Mặt Trăng.
Một nhà nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Bắc Kinh cho biết: "Việc thử nghiệm trong một môi trường tự nhiên tương tự như địa hình Mặt Trăng là bước tiến quan trọng trong việc phát triển công nghệ robot cho các sứ mệnh không gian trong tương lai."
Chó robot: Những "trinh sát viên" không bao giờ mệt mỏi.
Trên Mặt Trăng, con người sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận những khu vực ngầm sâu do địa hình hiểm trở và thiếu oxy. Đây chính là lúc chó robot phát huy vai trò quan trọng, thay thế con người trong các nhiệm vụ khảo sát, lập bản đồ và phân tích môi trường.
Theo nhà nghiên cứu Zhang Shanghang, những robot này được trang bị khả năng định vị tự động và cảm biến AI giúp chúng tránh các vật cản, cho phép di chuyển linh hoạt trong điều kiện ánh sáng yếu, địa hình gồ ghề hoặc không ổn định.
Bên cạnh đó, công nghệ bản đồ 3D tích hợp giúp các robot xây dựng mô hình kỹ thuật số chi tiết của khu vực xung quanh, cung cấp dữ liệu quý giá để thiết kế các căn cứ hoặc trạm nghiên cứu trong tương lai.
Nhóm nghiên cứu cũng cho biết rằng các robot được lập trình với "trí thông minh hiện thân", nghĩa là chúng không chỉ xử lý dữ liệu mà còn kết hợp cảm nhận chuyển động vật lý với khả năng "suy nghĩ" của trí tuệ nhân tạo. Nhờ vậy, robot có thể thích ứng với thay đổi địa hình theo thời gian thực, tự điều chỉnh tốc độ, tư thế và chiến lược di chuyển.
Hai phiên bản chó robot "Anteater" và "Salamander" được phát triển song song để thực hiện những nhiệm vụ khác nhau.
Mẫu Anteater được trang bị cánh tay robot linh hoạt và mạnh mẽ, có thể nhặt mẫu vật hoặc di chuyển các chướng ngại vật. Trong khi đó, Salamander lấy cảm hứng từ loài lưỡng cư với khả năng bò trườn qua địa hình hiểm trở, sử dụng bánh xe mềm có thể biến dạng, giúp nó di chuyển qua các khe đá hẹp, lối đi dốc và các khúc cua gấp.
Mở đường cho căn cứ ngầm trên Mặt Trăng
Các chuyên gia cho biết, dự án này là một phần trong chiến lược dài hạn của Trung Quốc nhằm thiết lập căn cứ có người lái trên Mặt Trăng trong vài thập kỷ tới. Các hang động ngầm được coi là vị trí lý tưởng cho căn cứ vì chúng duy trì nhiệt độ ổn định, giúp giảm thiểu rủi ro bức xạ và va chạm với thiên thạch.
Hiện tại, hơn 200 hố sụt đã được phát hiện trên bề mặt Mặt Trăng nhờ dữ liệu từ các tàu quỹ đạo. Vào năm 2024, NASA cũng xác nhận sự tồn tại của một khoang ngầm khổng lồ dưới bề mặt, làm củng cố giả thuyết rằng các đường hầm dung nham có thể là di sản tự nhiên quý giá cho các hoạt động thám hiểm lâu dài.
Các nhà nghiên cứu Trung Quốc ước tính rằng độ sâu của các đường hầm này có thể dao động từ 130 đến 170 mét, đủ khả năng bảo vệ khỏi những điều kiện cực đoan bên ngoài. Vì thế, việc phát triển robot thám hiểm chuyên dụng là bước đi quan trọng để khảo sát cấu trúc địa chất, xây dựng bản đồ lòng đất và xác định vị trí an toàn cho căn cứ trong tương lai.
Ngoài Trung Quốc, nhiều quốc gia khác như Mỹ, Nhật Bản và các nước châu Âu cũng đang đẩy mạnh phát triển robot thám hiểm hang động để phục vụ cho những tham vọng tương tự. Các nhà khoa học cho rằng, sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này sẽ rất quan trọng, vì môi trường ngầm trên Mặt Trăng có thể là "chìa khóa" cho các sứ mệnh định cư lâu dài.
Hướng tới kỷ nguyên mới của khám phá không gian
Theo kế hoạch, tàu thăm dò Chang’e-7 của Trung Quốc sẽ được phóng vào năm 2026, mang theo nhiều thiết bị nghiên cứu tiên tiến, bao gồm máy đo địa chấn để khảo sát cấu trúc bên trong của Mặt Trăng. Đây là một phần trong chiến lược mở rộng chương trình Khám phá Mặt Trăng của Trung Quốc (CLEP), nhằm dần dần thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.
Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức kỹ thuật, việc thử nghiệm thành công chó robot trong môi trường dung nham cổ đại trên Trái Đất cho thấy Trung Quốc đang tiến gần hơn bao giờ hết tới mục tiêu chạm tay vào "mặt tối" của Mặt Trăng, nơi có thể ẩn chứa vô vàn bí ẩn về sự hình thành của Hệ Mặt Trời.
Nếu những chú chó robot này được triển khai trong tương lai, chúng sẽ trở thành "đôi mắt và đôi chân" của con người trên vùng đất chưa từng được khám phá, mở ra một kỷ nguyên mới cho hành trình chinh phục vũ trụ, nơi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và khát vọng vươn tới không gian hòa quyện với nhau.
