Đặt tại Thung lũng Robot Zhangjiang, Thượng Hải, Trung tâm Thu thập Dữ liệu Robot Zhiyuan là cơ sở duy nhất trên thế giới với quy mô lớn nhất về thu thập dữ liệu robot. Hàng ngày, nơi đây tạo ra hàng chục nghìn bộ dữ liệu thực tế và mô phỏng môi trường để phục vụ việc đào tạo robot.
Sự phát triển của hàng trăm robot tại Zhiyuan được hỗ trợ bởi quá trình huấn luyện tỉ mỉ từ con người. Mỗi cử động và kỹ năng đều được hướng dẫn chi tiết. Ví dụ, một hành động đơn giản như đổ nước cũng được lặp lại ít nhất 200 lần mỗi ngày để robot có thể thực hiện chính xác trong thực tế.

Khi robot được trang bị đủ kỹ năng và chi phí sản xuất giảm, chúng có thể trở thành một phần không thể thiếu trong các gia đình. Dự kiến, trong vòng 5 năm tới, một gia đình trung bình có thể chi khoảng 50.000 nhân dân tệ (tương đương hơn 176 triệu đồng) để sở hữu một robot 'bảo mẫu' thông minh.
Hiện nay, những người yêu công nghệ có thể dành khoảng một ngày rưỡi để tự lắp ráp một robot hình người độc quyền. Khoảng cách giữa những robot này và một trợ lý ảo hoàn hảo như 'Jarvis' trong phim Iron Man chỉ còn là khả năng nhận thức môi trường và tư duy thời gian thực.

Tại Trung tâm Thu thập Dữ liệu Robot Zhiyuan, rộng 4.000 mét vuông, các robot đang được đào tạo trong năm môi trường chính: gia đình, dịch vụ ăn uống, siêu thị, văn phòng và công nghiệp. Trong các phòng thí nghiệm, hàng trăm robot 'Expedition A2-D' được huấn luyện để thực hiện các công việc hàng ngày như kéo rèm cửa, gấp quần áo, đổ nước, lau bàn, nhào bột và pha cà phê.
Đáng chú ý, mỗi robot đều được điều khiển và giám sát bởi một người thông qua kính VR và bộ điều khiển cầm tay. Những người vận hành, chủ yếu là sinh viên từ nhiều quốc gia, liên tục hướng dẫn robot thực hiện cùng một hành động ít nhất 200 lần/ngày, từ việc mở nắp máy pha cà phê, đặt viên cà phê vào đúng vị trí, đến kích hoạt nút bấm để hoàn tất quá trình pha chế.

Tuy nhiên, robot không phải lúc nào cũng hoạt động trơn tru. Trong quá trình nhào bột, một số robot đã vô tình làm đổ giá đỡ bếp gas. Để cải thiện khả năng học hỏi, các nhà nghiên cứu liên tục thay đổi môi trường, chẳng hạn như đặt ấm đun nước ở các vị trí khác nhau hoặc sử dụng nhiều loại đồ vật để robot học cách cầm nắm linh hoạt hơn.
Theo một chuyên gia tại Zhiyuan, các nhiệm vụ đơn giản chỉ cần vài trăm mẫu dữ liệu, nhưng với các tác vụ phức tạp, con số này có thể lên đến hàng chục nghìn. Để huấn luyện robot đổ nước thành thạo, người ta phải liên tục điều chỉnh kiểu dáng và vị trí của ấm, mực nước trong cốc, điều kiện ánh sáng và các yếu tố khác.

Vào cuối năm 2024, Zhiyuan Robotics đã công bố mã nguồn mở bộ dữ liệu máy thực trị giá hàng triệu đô la, lớn gấp 10 lần so với các bộ dữ liệu của Google như Open X-Embodiment và AgiBot World. Với quy mô lớn hơn 100 lần về phạm vi cảnh, bộ dữ liệu này đưa công nghệ robot từ phòng thí nghiệm lên tiêu chuẩn công nghiệp.
Một trong những bước tiến quan trọng là sự hợp tác giữa Baidu Intelligent Cloud và Zhiyuan Robot, do Peng Zhihui dẫn đầu. AI không chỉ hỗ trợ robot thực hiện hành động mà còn cung cấp cho chúng khả năng quan sát và tư duy.
Trong giai đoạn đầu, sự hợp tác này tập trung vào lĩnh vực giáo dục, cho phép các trường đại học và nhà nghiên cứu sử dụng AI để đào tạo robot trong các nhiệm vụ đòi hỏi độ chính xác cao như phân loại hàng hóa hoặc kiểm tra môi trường. Điều này giúp giảm chi phí phát triển AI và mở ra hướng đi mới cho nghiên cứu robot hình người.

Tháng 10/2024, Zhiyuan Robot đã ra mắt Lingxi X1, robot mã nguồn mở full-stack đầu tiên trên thế giới. Với thiết kế mô-đun, dễ lắp ráp và mở rộng, Lingxi X1 giúp các nhà phát triển và người đam mê công nghệ dễ dàng tạo ra robot theo nhu cầu riêng.
Chỉ một tháng sau khi mã nguồn mở được công bố trên GitHub, Lingxi X1 đã thu hút hơn 2.900 lượt 'sao' và gần 1.000 lượt fork từ các nhà phát triển toàn cầu. Tất cả bản vẽ cấu trúc, phần cứng và thuật toán phần mềm đều được công khai, giúp người dùng dễ dàng tự lắp ráp và phát triển các tính năng mới.
Theo Zhang Fan, phó tổng giám đốc Baidu Intelligent Cloud, Baidu sẽ tích hợp mô hình AI tầm nhìn I-See cùng bảng phát triển EdgeBoard để xây dựng một nền tảng tiêu chuẩn cho robot hình người, ứng dụng trong các lĩnh vực như giáo dục, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp.

Dự kiến, trong vòng 5 năm tới, giá của robot hình người sẽ giảm xuống còn khoảng 50.000 nhân dân tệ (tương đương hơn 176 triệu đồng), giúp chúng trở nên phổ biến trong các hộ gia đình, nhà hàng và nhà máy.
Theo báo cáo từ Viện Nghiên cứu Công nghiệp Tiên tiến, đến năm 2030, thị trường robot hình người toàn cầu sẽ đạt hơn 20 tỷ USD, trong đó Trung Quốc chiếm khoảng 25%, tương đương 36,5 tỷ nhân dân tệ.
Năm 2024 được xem là năm "thức tỉnh" của robot hình người, và năm 2025 sẽ đánh dấu thời điểm chúng được sản xuất hàng loạt. Elon Musk cũng tuyên bố rằng Tesla sẽ sản xuất hàng nghìn robot Optimus trong năm nay và có thể đạt từ 50.000 đến 100.000 chiếc vào năm sau.
Sự bùng nổ của ngành công nghiệp robot đang mở ra một kỷ nguyên mới, nơi con người và máy móc có thể hợp tác chặt chẽ hơn bao giờ hết. Trong tương lai gần, hình ảnh robot dọn dẹp nhà cửa, nấu ăn hay chăm sóc trẻ em sẽ không còn là viễn cảnh viễn tưởng mà trở thành hiện thực trong cuộc sống hàng ngày.
