Máy tính BIE-1, được mệnh danh là "siêu máy tính tủ lạnh", thể hiện sự quyết tâm của Trung Quốc trong việc phát triển các giải pháp điện toán AI linh hoạt và thân thiện với môi trường, phù hợp cho cả nhu cầu công nghiệp và dân dụng.
Các nhà khoa học Trung Quốc mới đây đã công bố một đột phá trong lĩnh vực điện toán AI: siêu máy tính BIE-1. Dù chỉ có kích thước bằng một chiếc tủ lạnh mini, nhưng máy tính này lại có sức mạnh tính toán tương đương các hệ thống siêu máy tính truyền thống và tiết kiệm đến 90% năng lượng.
Theo thông tin công bố tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Quảng Đông - Macao vào ngày 25/10, nhóm nghiên cứu từ Viện Khoa học và Công nghệ Thông minh Quảng Đông (GDIIST) đã ra mắt BIE-1, một thiết kế đột phá nhằm giúp điện toán AI trở nên bền vững, dễ tiếp cận và bảo vệ môi trường hơn.
Máy tính này được phát triển nhờ sự hợp tác giữa hai công ty công nghệ được GDIIST ươm tạo, gồm Zhuhai Hengqin Neogenint Technology và Suiren (Zhuhai) Medical Technology.

BIE-1 được mô tả là một "siêu máy tính thu nhỏ" có thể dễ dàng được triển khai tại nhà, văn phòng nhỏ hoặc thậm chí trong môi trường di động. Không cần cơ sở hạ tầng phức tạp như các trung tâm dữ liệu truyền thống, thiết bị này hoạt động êm ái, tiêu thụ ít điện năng và có thể vận hành ngay sau khi cắm vào ổ điện gia đình.
Ông Nie Lei, đồng giám đốc Phòng thí nghiệm Hệ thống Máy tính Thông minh tại GDIIST, chia sẻ với China Science Daily: "Nếu trung tâm siêu máy tính truyền thống là một tòa nhà đồ sộ, thì BIE-1 giống như một căn hộ di động, nhỏ gọn và tiết kiệm. Mặc dù chỉ có kích thước tương đương một chiếc tủ lạnh, BIE-1 có thể xử lý các tác vụ điện toán phức tạp với mức tiêu thụ điện chỉ bằng một phần mười so với các siêu máy tính thông thường".
BIE-1 không chỉ nổi bật với khả năng tiết kiệm năng lượng mà còn gây ấn tượng mạnh với cấu hình mạnh mẽ. Máy được trang bị 1.152 lõi CPU, bộ nhớ DDR5 4,8 terabyte và dung lượng lưu trữ lên đến 204 terabyte.
Theo GDIIST, BIE-1 được thiết kế dựa trên nguyên lý mô phỏng hoạt động của não người, một hướng nghiên cứu được gọi là "điện toán lấy cảm hứng từ não bộ". Cấu trúc này giúp hệ thống học hỏi, suy luận và trích xuất mẫu dữ liệu một cách tự nhiên và hiệu quả hơn, đặc biệt trong các mô hình AI yêu cầu khả năng suy luận nhanh.
Trong các thử nghiệm, BIE-1 đạt tốc độ đào tạo lên tới 100.000 token mỗi giây và tốc độ suy luận 500.000 token mỗi giây, hiệu suất tương đương với các cụm máy chủ GPU cao cấp. Mặc dù hoạt động ở hiệu suất cao, hệ thống vẫn duy trì nhiệt độ CPU dưới 70°C và vận hành êm ái gần như không gây tiếng ồn, điều khó đạt được với các siêu máy tính truyền thống cần hệ thống làm mát công suất lớn.
Điều đáng chú ý là BIE-1 không chỉ phục vụ cho các trung tâm nghiên cứu hay doanh nghiệp lớn mà còn hướng đến người dùng phổ thông. Viện GDIIST cho biết, thiết bị này có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ theo dõi sức khỏe tại nhà, giảng dạy cá nhân hóa, đến hỗ trợ các hệ thống AI văn phòng hay nghiên cứu y sinh.
Ông Nie Lei nhấn mạnh: "BIE-1 có thể hoạt động độc lập hoặc hỗ trợ các trung tâm điện toán lớn, tối ưu hóa hiệu suất năng lượng. Với thiết kế này, chúng tôi muốn đưa công nghệ điện toán lấy cảm hứng từ não bộ đến gần hơn với người dùng không chuyên – để trí tuệ nhân tạo trở thành công cụ phổ biến".

Trong bối cảnh hiện nay, việc thu nhỏ và tiết kiệm năng lượng cho các hệ thống điện toán đang trở thành yêu cầu cấp bách. Các siêu máy tính truyền thống chiếm diện tích rất lớn, lên tới hàng trăm mét vuông, và tiêu tốn lượng điện năng khổng lồ không chỉ cho việc vận hành mà còn cho việc làm mát.
Với sự ra đời của BIE-1, Trung Quốc đã chứng minh tham vọng đưa công nghệ siêu máy tính ra khỏi quy mô trung tâm dữ liệu truyền thống, mở ra kỷ nguyên "AI mini", nơi các hệ thống tính toán mạnh mẽ có thể được đặt trong một văn phòng hoặc thậm chí là trong một ngôi nhà riêng.
Chuyên gia đánh giá rằng, nếu BIE-1 được thương mại hóa rộng rãi, nó sẽ mở đường cho xu hướng điện toán AI bền vững và dễ tiếp cận hơn: cho phép các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các phòng nghiên cứu độc lập, hay thậm chí các nhà phát triển cá nhân có thể sử dụng công nghệ tính toán mạnh mẽ mà trước đây chỉ có các tập đoàn công nghệ lớn sở hữu.
Trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu đang diễn ra hết sức gay gắt, với yêu cầu khắt khe về năng lượng và chi phí vận hành, sự xuất hiện của siêu máy tính "kích thước tủ lạnh" như BIE-1 có thể coi là một bước đi chiến lược của Trung Quốc.
BIE-1 không chỉ phản ánh khả năng nghiên cứu và sáng tạo công nghệ trong nước, mà còn mở ra một triển vọng mới cho ngành điện toán trí tuệ nhân tạo: gọn nhẹ, tiết kiệm và thông minh hơn bao giờ hết.
