Buzz
Sứ mệnh Zond 5 năm 1968 không chỉ là một chương bị lãng quên trong Cuộc chạy đua vũ trụ, mà còn minh họa rõ nét cho triết lý 'kiên nhẫn và ổn định sẽ chiến thắng đường dài'.
Vào ngày 18/9/1968, tàu vũ trụ Zond 5 của Liên Xô đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bay quanh Mặt Trăng, tạo nên thành tựu đáng kinh ngạc chỉ vài tháng trước khi Apollo 8 của NASA thực hiện chuyến đi lịch sử tương tự với phi hành đoàn.
Lý do Zond 5 không được tôn vinh như một cột mốc quan trọng thật đơn giản: thay vì các nhà du hành, con tàu mang theo hai chú rùa thảo nguyên Nga cùng một số giun, ruồi và hạt giống. Trong số này, những chú rùa mới thực sự là nhân vật chính của hành trình khám phá không gian đầy ấn tượng.
Những chú rùa được đưa vào không gian nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học về ảnh hưởng của môi trường vũ trụ lên sinh vật sống. Sự kiện này diễn ra hơn 10 năm sau thành công vang dội của Liên Xô với vệ tinh Sputnik 1 năm 1957, khởi đầu cho Cuộc chạy đua vũ trụ đầy căng thẳng giữa hai siêu cường Mỹ và Liên Xô trong suốt hai thập kỷ.
Đến cuối thập niên 1960, Liên Xô bắt đầu tỏ ra chậm chân trong cuộc đua chinh phục không gian đầy tham vọng này.
Trong khi NASA sở hữu tên lửa Saturn V hùng mạnh và chuẩn bị cho chuyến bay có người lái đầu tiên của chương trình Apollo, Liên Xô lại liên tiếp gặp thất bại nặng nề, đặc biệt là tai nạn thảm khốc khiến phi hành gia Vladimir Komarov thiệt mạng. Họ thiếu phương tiện phóng đủ mạnh để đưa tàu vũ trụ vào quỹ đạo Mặt Trăng cùng đầy đủ trang thiết bị hỗ trợ sự sống cần thiết.
Vào thời điểm đó, việc đưa con người tham gia vào một sứ mệnh đầy rủi ro như vậy là điều không thể, vì vậy các nhà nghiên cứu Liên Xô đã tìm kiếm một phương án khả thi hơn.
Khi không thể cử phi hành gia, họ quyết định gửi một sinh vật khác để chứng minh thành công của chương trình không gian. Những con rùa được chọn làm ứng viên lý tưởng. Tàu Zond 5 có nhiệm vụ đưa chúng vào quỹ đạo Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất bình an - một kế hoạch đã thành công ngoài mong đợi.
Hai cá thể rùa có nguồn gốc từ thảo nguyên Afghanistan, Uzbekistan và một số vùng lân cận đã được đưa lên tàu vào ngày 14/9/1968. Chúng được nhốt trong khoang tàu từ ngày 2/9 và hoàn toàn nhịn đói cho đến khi phóng. Các nhà khoa học Liên Xô lo ngại thức ăn có thể làm sai lệch các chỉ số sinh học quan trọng cần thu thập từ sứ mệnh.
Hành trình vòng quanh Mặt Trăng của Zond 5 kéo dài đúng bốn ngày, đủ để những con rùa này lập kỷ lục trở thành sinh vật sống đầu tiên hoàn thành chuyến đi trước khi quay trở lại.
Vào ngày 21/9/1968, các 'phi hành gia rùa' đã đáp xuống Ấn Độ Dương an toàn. Đáng ngạc nhiên là cả hai đều sống sót sau hành trình khắc nghiệt dù bị sụt cân. Đây là bước đột phá nhỏ nhưng quan trọng với Liên Xô, đồng thời là bước tiến vĩ đại trong nghiên cứu tác động của vũ trụ lên sinh vật sống.
