Buzz
Hàng năm, số người mắc ung thư thận tăng lên đáng kể nhưng đáng buồn là có tới 70% bệnh nhân chỉ phát hiện khi bệnh đã vào giai đoạn muộn.
Được mệnh danh là 'kẻ giết người không tiếng động', ung thư thận đứng thứ ba trong nhóm ung thư hệ tiết niệu, xếp sau ung thư tuyến tiền liệt và bàng quang nhưng ít được chú ý đúng mức.
Thống kê gần đây cho thấy mỗi năm có khoảng 400.000 ca mắc mới trên toàn cầu. Đáng lo ngại là 30-50% bệnh nhân hoàn toàn không có biểu hiện bất thường ở giai đoạn đầu, chỉ vô tình phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra bệnh khác.
Hiểu rõ về ung thư thận: Tại sao chúng ta thường bỏ lỡ giai đoạn vàng điều trị?
Ung thư biểu mô tế bào thận - tên khoa học của căn bệnh này, xuất phát từ các tế bào chức năng của thận. Trong đó, ung thư biểu mô tế bào sáng chiếm đa số (70-80%). Độ tuổi 50-70 có nguy cơ cao nhất, với nam giới có tỷ lệ mắc gấp 2 lần nữ giới.
Vị trí nằm sâu trong cơ thể khiến khối u thận phát triển lặng lẽ. Giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ rệt, nhưng về sau có thể xuất hiện những dấu hiệu đặc trưng sau:
5 triệu chứng cảnh báo quan trọng cần lưu ý ngay
- Đi tiểu ra máu: Triệu chứng phổ biến nhất giai đoạn đầu, thường không kèm đau đớn, xuất hiện không liên tục. Màu sắc có thể từ hồng nhạt đến đỏ thẫm. Nếu cục máu đông gây tắc nghẽn đường tiểu, bệnh nhân có thể đau quặn thận dữ dội.
- Đau lưng mạn tính: Khoảng 1/5 bệnh nhân gặp phải tình trạng đau âm ỉ kéo dài vùng thắt lưng do khối u phát triển chèn ép hoặc xâm lấn các mô xung quanh thận.
- Xuất hiện khối u bất thường: Khi khối u phát triển lớn, có thể cảm nhận được khi sờ nắn vùng dưới xương sườn và thấy di chuyển theo nhịp thở.
- Hội chứng paraneoplastic: Các chất do khối u tiết ra có thể gây sốt kéo dài, tăng huyết áp đột ngột, thiếu máu không rõ nguyên nhân, sụt cân nhanh và tăng nồng độ canxi trong máu.
- Biểu hiện khi di căn: Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng như ho dai dẳng, ho ra máu, đau đầu dữ dội hoặc đau nhức xương khớp tùy vị trí di căn.
Các dấu hiệu bất thường khác cũng có thể cảnh báo ung thư thận
- Giãn tĩnh mạch tinh không giảm khi nằm ngửa: Đây có thể là dấu hiệu cho thấy khối u đã xâm lấn vào hệ thống tĩnh mạch thận hoặc tĩnh mạch chủ.
- Tăng tốc độ máu lắng không giải thích được: Có tới 50-70% bệnh nhân ung thư thận xuất hiện tình trạng này ngay từ giai đoạn đầu của bệnh.
- Tăng số lượng hồng cầu bất thường: Khối u có thể kích thích sản xuất quá mức erythropoietin, một hormone điều hòa tạo hồng cầu, dẫn đến tình trạng cô đặc máu.
Nguyên nhân nào dẫn đến ung thư thận? Những yếu tố rủi ro ít người biết
- Thuốc lá: Đây là yếu tố nguy cơ chính có thể phòng ngừa được. Người hút thuốc có khả năng mắc bệnh cao gấp 2 lần người bình thường.
- Thừa cân và tăng huyết áp: Béo phì làm tăng nguy cơ từ 30-50%, trong khi cao huyết áp tăng khoảng 20%. Cơ chế có liên quan đến rối loạn chuyển hóa và tình trạng kháng insulin.
- Môi trường làm việc độc hại: Những người thường xuyên tiếp xúc với amiăng, cadmium hoặc benzen trong công việc có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể.
- Di truyền: Khoảng 5% trường hợp có yếu tố gia đình. Các hội chứng di truyền như VHL (Von Hippel-Lindau) làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư thận, thường xuất hiện ở độ tuổi khá trẻ.
- Bệnh nền và thuốc sử dụng lâu dài: Những người bị suy thận mạn hoặc thường xuyên dùng thuốc giảm đau nhóm NSAIDs trong thời gian dài có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn.
Phương pháp nào giúp phát hiện ung thư thận từ sớm?
- Siêu âm - công cụ tầm soát hiệu quả: Phương pháp không đau, an toàn và tiết kiệm chi phí, có thể phát hiện khối u kích thước rất nhỏ. Người từ 50 tuổi trở lên nên siêu âm hệ tiết niệu định kỳ hàng năm.
- Chụp CT/MRI - phương pháp chẩn đoán chính xác: CT ổ bụng có cản quang giúp đánh giá toàn diện khối u. MRI đặc biệt hữu ích khi nghi ngờ có huyết khối trong hệ tĩnh mạch thận.
- Sinh thiết - xác định chính xác loại ung thư: Trong trường hợp kết quả chẩn đoán hình ảnh chưa rõ ràng, thủ thuật sinh thiết bằng kim sẽ giúp chẩn đoán chính xác loại tế bào ung thư.
- Đánh giá giai đoạn bệnh: Sau khi chẩn đoán, cần thực hiện các xét nghiệm như CT ngực, xạ hình xương hoặc PET-CT để xác định mức độ di căn và lên phác đồ điều trị phù hợp.
Thông tin và hình ảnh cung cấp bởi Sohu
