Vào mỗi dịp đầu năm, người dân lại nô nức tham gia lễ hội chùa Hương, một hành trình về với cõi Phật. Đây là dịp để các Phật tử cầu nguyện bình an, đồng thời hòa mình vào thiên nhiên, tĩnh tâm ở nơi linh thiêng này.

Hội chùa Hương được tổ chức tại xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội, nơi có diện tích khoảng 30km2. Xã này nằm bên bờ sông Đáy, với dãy núi Hương Tích hùng vĩ, các dòng suối uốn lượn dưới chân núi, và những cánh đồng trù phú mở rộng, tạo nên một không gian thiên nhiên tuyệt đẹp.

Chùa Hương gắn liền với truyền thuyết về Bà Chúa Ba. Theo câu chuyện dân gian, vào thế kỷ I, công chúa Diệu Thiện, hay còn gọi là Chúa Ba, là hiện thân của Bồ Tát Quán Thế Âm. Bà đã vào vùng đất linh thiêng này để tu hành trong 9 năm, đạt đạo và trở thành Phật, cứu độ chúng sinh.

Lễ hội chùa Hương kéo dài từ ngày mùng 6 tháng Giêng đến cuối tháng 3 Âm lịch. Ngày khai hội, mùng 6 tháng Giêng, không khí lễ hội bao trùm khắp xã Hương Sơn, các đền chùa, đình miếu đều đầy khói hương. Một màn múa lân sẽ được tổ chức để chào đón du khách từ khắp nơi.

Phần lễ tại chùa Hương khá đơn giản nhưng mang đậm nét thiền. Ngoài ra, tại đây còn thờ các vị sơn thần thượng đẳng, tượng trưng cho những yếu tố huyền bí trong đạo giáo. Đền Cửa Võng là nơi thờ bà chúa Thượng Ngàn, người cai quản rừng núi, được gọi là 'Tì nữ tuý Hồng' của Sơn thần tối cao. Các đền như Chùa Bắc Đài, Chùa Tuyết Sơn, Chùa Cả, và Đình Quân thờ ngũ hổ và tín ngưỡng cá thần.

Phần hội chùa Hương
 

Trong ngày hội, làng tổ chức lễ rước thần từ đền về đình, với cờ trống đi đầu, theo sau là dàn nhạc bát âm. Các thanh niên trai gái, cùng các cụ già, thành tâm tiễn thần về chốn thờ, tạo nên không khí trang nghiêm nhưng cũng đầy vui tươi.

Vào những ngày diễn ra lễ hội, hàng trăm thuyền nối nhau xuôi dòng sông, tạo nên một không gian náo nhiệt. Một trong những điểm đặc biệt của hội chùa Hương là thú vui ngồi thuyền dạo cảnh, hòa mình vào không gian thiên nhiên hùng vĩ, nơi có sự linh thiêng của Phật giáo.

Trẩy hội chùa Hương là một hành động kết nối giữa thế giới thực và thế giới mộng, giữa cái thiêng liêng và cái trần tục. Thực là nền tảng vững chắc, mơ là khát vọng hướng tới, tất cả diễn ra trong không gian mùa xuân rộn ràng, nơi mà con người Việt Nam chân thật và hiền hòa cảm nhận và truyền lại cho thế hệ sau.

 
S.T