Buzz
Ngày 19/9, vệ tinh nghiên cứu sinh học của Nga, được gọi là "Con tàu Noah", đã hạ cánh an toàn tại thảo nguyên Orenburg sau một hành trình kéo dài 30 ngày trên quỹ đạo Trái Đất.
Sứ mệnh mang tên Bion-M No.2 được thực hiện bởi Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos), hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Viện Các vấn đề Y sinh (IBMP), nhằm nghiên cứu sự thích nghi sinh học trong môi trường vũ trụ.
Vệ tinh Bion-M No.2 được phóng vào ngày 20/8 từ sân bay Baikonur bằng tên lửa Soyuz-2.1b. Trong suốt một tháng bay ở độ cao 370-380 km, vệ tinh mang theo hơn 30 thí nghiệm đa lĩnh vực, trong đó có 75 con chuột, 1.500 con ruồi giấm, tế bào nuôi cấy, vi sinh vật và hạt giống cây trồng. Chính vì thế, nó được gọi là "Con tàu Noah" như một liên hệ với huyền thoại trong Kinh Thánh.
Theo Roscosmos, việc lựa chọn chuột và ruồi giấm không phải là ngẫu nhiên. Chúng là hai loài động vật phổ biến trong nghiên cứu sinh học nhờ vào khả năng dễ dàng theo dõi biến đổi gen và hệ thần kinh, đồng thời giúp các nhà khoa học đánh giá tác động của bức xạ vũ trụ và môi trường không trọng lực đối với cơ thể sống.
Trong suốt chuyến bay, các mẫu sinh học này đã chịu tác động của bức xạ vũ trụ cường độ cao, giống như điều kiện mà các phi hành gia có thể gặp phải trong những chuyến du hành dài ngày ngoài không gian.
Hình ảnh quá trình hạ cánh của khoang Bion-M No.2 ghi lại nhiều khoảnh khắc ấn tượng. Một đám cháy nhỏ bùng lên khi khoang tái nhập vào khí quyển, nhưng lực lượng cứu hộ đã kịp thời xử lý và khống chế đám cháy.
Ngay lập tức, ba trực thăng đã hạ cánh gần vị trí khoang tàu, đưa các nhóm chuyên gia kỹ thuật và y sinh đến để thu hồi mẫu vật và tiến hành kiểm tra sơ bộ. Một trong những bước đầu tiên là kiểm tra khả năng vận động của ruồi giấm để xác định liệu chúng có bị tổn thương thần kinh sau chuyến bay hay không.
Theo IBMP, một lều y tế dã chiến đã được dựng ngay tại khu vực hạ cánh nhằm phục vụ công tác phân tích nhanh. Các nghiên cứu chi tiết hơn sẽ được thực hiện tại phòng thí nghiệm chính ở Moscow, nơi các mẫu sinh học sẽ được chuyển về vào nửa đêm ngày 20/9.
Việc tiến hành phân tích ngay lập tức rất quan trọng vì nó giúp các nhà khoa học quan sát những biến đổi trong trạng thái sinh học của các mẫu vật trước khi chúng có thời gian thích nghi trở lại với điều kiện Trái Đất.
Các thí nghiệm trên tàu Bion-M No.2 được chia thành 10 chủ đề chính. Hai chủ đề đầu tiên tập trung nghiên cứu sinh lý trọng lực ở động vật, với mục đích phát triển công nghệ hỗ trợ sự sống cho các chuyến bay dài ngày trong môi trường kết hợp giữa không trọng lực và bức xạ. Ba chủ đề tiếp theo nghiên cứu tác động của không gian lên thực vật, vi sinh vật và cộng đồng sinh học của chúng, mong muốn khám phá những quy luật phổ quát của sự sống trong vũ trụ.
Các chủ đề tiếp theo liên quan đến công nghệ sinh học, vật lý và kỹ thuật, trong khi chủ đề thứ bảy tập trung vào đo liều phóng xạ, yếu tố then chốt để bảo đảm an toàn cho các tàu vũ trụ có người lái trong tương lai. Đặc biệt, chủ đề thứ mười mang tính giáo dục, khi nhiều trường học tại Nga và Belarus được mời tham gia thiết kế thí nghiệm, tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm nghiên cứu khoa học vũ trụ.
Một thí nghiệm đặc biệt trên tàu Bion-M No.2 là "Meteorite", nhằm kiểm chứng giả thuyết tha sinh – cho rằng sự sống trên Trái Đất có thể bắt nguồn từ không gian. Các nhà khoa học đã gắn một mẫu đá bazan chứa chủng vi khuẩn đặc biệt lên lớp vỏ ngoài của khoang tàu.
Khi khoang tàu tái nhập vào khí quyển với nhiệt độ và áp suất cực lớn, các mẫu vi khuẩn này sẽ phải chịu đựng môi trường khắc nghiệt tương tự như khi một thiên thạch rơi xuống Trái Đất. Kết quả phân tích sau chuyến bay sẽ giúp xác định liệu vi khuẩn có thể tồn tại sau hành trình đầy thử thách này, góp phần làm sáng tỏ câu hỏi về nguồn gốc sự sống.
Các chuyên gia đánh giá sứ mệnh Bion-M No.2 không chỉ mang tính khoa học mà còn mang ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với tham vọng vũ trụ của Nga. Nghiên cứu phản ứng của sinh vật trong môi trường khắc nghiệt sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc phát triển các hệ thống hỗ trợ sự sống, thiết kế tàu vũ trụ, và chuẩn bị cho những chuyến bay dài ngày có người lái, như hành trình đến Sao Hỏa.
Bion-M No.2 tiếp nối truyền thống nghiên cứu sinh học không gian lâu dài của Nga. Trước đó, từ thời Liên Xô, các vệ tinh Bion đã nhiều lần đưa động vật như khỉ, chuột và côn trùng lên quỹ đạo để phục vụ cho công tác nghiên cứu.
Với việc mở rộng quy mô và đa dạng hóa mẫu sinh học, Bion-M No.2 thể hiện sự tiến bộ rõ rệt trong phương pháp tiếp cận, đồng thời chứng minh sự kiên định của Nga trong lĩnh vực khoa học không gian, bất chấp những biến động quốc tế.
Sự trở về an toàn của "Con tàu Noah" không chỉ là một thành công kỹ thuật mà còn đánh dấu một bước tiến lớn trong hành trình khám phá vũ trụ của loài người. Dữ liệu thu được từ sứ mệnh này sẽ góp phần làm sáng tỏ thêm về sinh học vũ trụ, đặt nền móng cho tương lai nơi con người có thể sinh sống và làm việc lâu dài ngoài Trái Đất.
