Vì điều gì mà một số con người thời cổ đại lại có thể sống thọ vượt ngưỡng 100 năm?

Các nhà khoa học mới đây đã phát hiện rằng chìa khóa giúp người Ý sống lâu không đơn thuần đến từ dầu ô liu hay rượu vang, mà bắt nguồn từ một di sản di truyền cổ xưa, được rèn giũa qua những giai đoạn khắc nghiệt nhất của lịch sử nhân loại.

Từ lâu, nước Ý đã được biết đến như một "vùng đất xanh" của tuổi thọ, nơi tỷ lệ người dân sống đến 100 tuổi luôn thuộc nhóm cao nhất toàn cầu. Hàng loạt giả thuyết từng được đưa ra, từ chế độ ăn Địa Trung Hải khoa học cho tới nhịp sống chậm rãi. Thế nhưng, một nghiên cứu mang tính đột phá vừa công bố trên tạp chí GeroScience đã hé lộ một căn nguyên sâu xa hơn: những đoạn mã DNA thừa hưởng từ các Thợ săn - hái lượm phương Tây (Western Hunter-Gatherers) thời tiền sử.

Cuộc giao thoa giữa gen hiện đại và dấu ấn quá khứ

Nhờ những bước tiến vượt trội của ngành gen cổ sinh học (paleogenomics), các nhà khoa học đã tiến hành so sánh trên quy mô lớn giữa 333 người Ý thọ trên 100 tuổi và 103 bộ gen của người cổ đại. Kết quả cho thấy một mối liên hệ rõ ràng và không thể phủ nhận.

Những Thợ săn - hái lượm phương Tây chính là các cộng đồng đầu tiên quay trở lại sinh sống tại châu Âu sau khi Kỷ băng hà kết thúc. Để tồn tại giữa khí hậu lạnh lẽo và điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt, cơ thể họ buộc phải thích nghi và tiến hóa. Hệ thống phòng vệ sinh học được tăng cường, khả năng chuyển hóa năng lượng trở nên hiệu quả hơn. Chính những ưu thế sinh học được tôi luyện trong thử thách ấy đã được khắc sâu vào gen và truyền lại cho hậu duệ.

Con số biết nói: Cơ hội trường thọ tăng thêm 38%

Nghiên cứu đã đưa ra một con số khiến nhiều người kinh ngạc: chỉ cần tỷ lệ DNA của người thợ săn - hái lượm trong cơ thể tăng lên dù rất nhỏ, khả năng một người chạm ngưỡng 100 tuổi có thể tăng tới 38%. Đáng chú ý, "món quà" di truyền này dường như mang lại lợi thế rõ rệt hơn cho phụ nữ so với nam giới.

Phát hiện này làm thay đổi sâu sắc cách chúng ta nhìn về tuổi thọ. Nó không đơn thuần là hệ quả của chế độ ăn uống hay thói quen vận động hiện tại, mà còn phản ánh cách tổ tiên chúng ta đã vật lộn để sinh tồn hàng nghìn năm trước.

Di sản sinh ra từ nghịch cảnh

Câu tục ngữ "Cái gì không giết được bạn sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn" dường như chưa bao giờ đúng đến vậy dưới góc độ sinh học. Những thử thách sống còn mà con người tiền sử phải trải qua trong Kỷ băng hà không hề mất đi, mà hóa thân thành các đoạn mã gen bền bỉ, trở thành lớp lá chắn giúp hậu duệ chống lại bệnh tật và sự lão hóa trong xã hội hiện đại.

Bởi thế, khi bạn bắt gặp một cụ già người Ý minh mẫn thổi nến mừng sinh nhật lần thứ 100, hãy nhớ rằng phía sau nụ cười an nhiên ấy là sức sống bền bỉ của những thợ săn từng chinh phục giá lạnh từ hàng thiên niên kỷ trước.