Buzz
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Johns Hopkins vừa công bố phát hiện gây sốc về khả năng vi khuẩn sống sót sau những cú sốc áp suất cực đại, mở ra khả năng sự sống có thể di chuyển giữa các hành tinh trong Hệ Mặt Trời.
Trong suốt hàng thập kỷ, câu hỏi liệu sự sống có thể vượt qua không gian bao la và gieo mầm từ hành tinh này sang hành tinh khác vẫn là một ẩn số lớn. Mới đây, nhóm các nhà khoa học từ Đại học Johns Hopkins đã mang đến lời giải đầy hứa hẹn.
Bằng các thí nghiệm mô phỏng va chạm thiên thạch, nhóm nghiên cứu đã chứng minh vi khuẩn có khả năng sống sót qua những thử thách khắc nghiệt nhất khi bị hất văng khỏi một hành tinh.
Sức sống phi thường của sinh vật "siêu đẳng"
Để kiểm chứng lý thuyết lithopanspermia - thuyết cho rằng sự sống có thể phát tán qua các mảnh vỡ hành tinh - nhóm nghiên cứu đã chọn vi khuẩn Deinococcus radiodurans làm đối tượng thử nghiệm.
Loại vi khuẩn này nổi tiếng trong giới sinh học nhờ khả năng chịu đựng bức xạ, lạnh lẽo và khô hạn cực độ. Với vỏ ngoài dày và cơ chế tự sửa chữa DNA ưu việt, nó là đại diện lý tưởng cho các dạng sự sống có thể tồn tại trên những hành tinh khắc nghiệt như Sao Hỏa.
Các nhà khoa học đã sử dụng hệ thống súng khí chuyên dụng để bắn các vật thể vào mẫu vi khuẩn được kẹp giữa các tấm kim loại với vận tốc lên tới 300 dặm/giờ. Mục đích là mô phỏng lại áp suất sốc khủng khiếp phát sinh khi một thiên thạch va chạm vào bề mặt hành tinh và đẩy các mảnh đá vào không gian.
Kết quả thí nghiệm khiến các nhà khoa học sửng sốt. Khi áp suất đạt mức 1,4 gigapascal - gấp 14 lần áp suất tại điểm sâu nhất của rãnh Mariana dưới đáy đại dương - hầu hết vi khuẩn đều sống sót. Ngay cả khi áp suất tăng lên 2,4 gigapascal, tỷ lệ sống sót vẫn duy trì ở mức 60%. Mặc dù một số tế bào bị vỡ màng hoặc tổn thương cấu trúc nội bào, nhưng một lượng lớn vi sinh vật vẫn duy trì khả năng sống và phát triển.
Giả thuyết "người Sao Hỏa" và thách thức bảo vệ hành tinh
Phát hiện này không chỉ chứng minh sức sống phi thường của vi sinh vật mà còn gợi mở những suy nghĩ sâu sắc về nguồn gốc sự sống của chúng ta. Nếu vi khuẩn có thể sống sót sau khi bị đẩy ra khỏi Sao Hỏa và trải qua hành trình dài trong không gian để rơi xuống Trái đất, thì giả thuyết cho rằng sự sống trên Trái đất bắt nguồn từ hành tinh đỏ là hoàn toàn khả thi.
Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng dấy lên những lo ngại về vấn đề an toàn trong việc thám hiểm không gian. Hiện tại, các cơ quan vũ trụ như NASA và ESA đã áp dụng các quy định bảo vệ hành tinh rất nghiêm ngặt để ngăn ngừa việc con người vô tình mang theo vi sinh vật từ Trái đất, gây ô nhiễm cho các hành tinh khác, hoặc ngược lại.
Theo Giáo sư K.T. Ramesh, tác giả chính của nghiên cứu, nếu vi sinh vật có thể sống sót trong các mảnh vỡ hành tinh, điều này có nghĩa là chúng có thể dễ dàng di chuyển đến các mặt trăng như Phobos của Sao Hỏa, nơi có áp suất va chạm thấp hơn. Điều này đòi hỏi chúng ta phải hết sức thận trọng khi lựa chọn mục tiêu đổ bộ và xử lý các mẫu vật mang về từ không gian.
Tương lai của những cuộc thám hiểm
Mặc dù thành công của nghiên cứu này mới chỉ là bước đầu, nhóm nghiên cứu dự định trong giai đoạn tiếp theo sẽ thử nghiệm với các tác động lặp đi lặp lại để kiểm tra xem liệu quá trình này có tạo ra sự "chọn lọc tự nhiên", hình thành các chủng vi sinh vật cực kỳ bền bỉ hay không. Ngoài ra, các sinh vật phức tạp hơn như nấm cũng sẽ được đưa vào thử nghiệm, nhằm mở rộng kiến thức về giới hạn của sự sống.
Những mảnh đá khô khốc bay lơ lửng trong không gian có thể không chỉ là rác thải vũ trụ mà là những "con tàu cứu sinh", mang theo mầm mống của sự sống, kết nối các hành tinh trong Hệ Mặt Trời qua hàng triệu năm lịch sử. Nghiên cứu từ Đại học Johns Hopkins đã củng cố niềm tin rằng, giữa không gian bao la, sự sống luôn tìm được cách để tồn tại và lan rộng.
