Buzz
Có một nhóm người đặc biệt, thường không cần tiêm hoặc tiêm nhắc lại vắc xin sởi, đó là những người sinh trước năm 1957. Vì sao điều này lại xảy ra và liệu tất cả họ đều không cần tiêm vắc xin sởi nữa?
Vì sao hầu hết người sinh trước năm 1957 được coi là đã có miễn dịch tự nhiên đối với sởi?
Trước năm 1963, khi vắc xin sởi đầu tiên được giới thiệu và triển khai rộng rãi, sởi là một căn bệnh truyền nhiễm phổ biến. Lúc đó, không có phương pháp phòng ngừa nào, khiến việc mắc bệnh trở thành cách duy nhất để có miễn dịch. Theo CDC Hoa Kỳ, hầu hết người sinh trước năm 1957 đều đã từng mắc sởi khi còn nhỏ vì tỷ lệ lây nhiễm gần như hoàn toàn trong cộng đồng lúc đó chưa có vắc xin phòng ngừa.
Ảnh minh họa
Không như các thế hệ sau được tiêm phòng từ khi còn nhỏ, thế hệ này thường phải mắc sởi để cơ thể tự tạo ra kháng thể chống lại virus. Miễn dịch tự nhiên từ việc mắc sởi thường kéo dài suốt đời và thậm chí hiệu quả hơn cả vắc xin.
Do đó, CDC Hoa Kỳ, WHO, GAVI và nhiều tổ chức y tế quốc tế đồng ý rằng người sinh trước năm 1957 thường đã có miễn dịch tự nhiên với sởi, trừ khi có bằng chứng ngược lại. Ví dụ, xét nghiệm không tìm thấy kháng thể hoặc cá nhân chưa từng mắc bệnh. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là tất cả người sinh trước năm 1957 đều hoàn toàn an toàn trong mọi tình huống và không cần tiêm vắc xin sởi.
Khi nào người sinh trước năm 1957 vẫn cần tiêm vắc xin sởi?
Mặc dù miễn dịch tự nhiên có thể tồn tại lâu dài, không phải tất cả người sinh trước năm 1957 đều hoàn toàn an toàn với sởi, nhất là khi dịch bệnh có thể quay trở lại do tỷ lệ tiêm chủng giảm sút. CDC và WHO khuyến cáo rằng một số trường hợp vẫn cần tiêm vắc xin sởi, đặc biệt là vắc xin MMR (sởi - quai bị - rubella), dù họ sinh trước 1957:
- Người làm việc trong môi trường y tế hoặc những nơi có nguy cơ tiếp xúc với bệnh cao. Cụ thể, những người làm việc trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, hoặc tiếp xúc với trẻ em, đặc biệt là trẻ chưa tiêm vắc xin sởi. Họ sẽ cần tiêm vắc xin sởi, thậm chí có thể cần tiêm bổ sung nếu không có xét nghiệm kháng thể IgG dương tính.
- Người có hệ miễn dịch suy giảm do tuổi tác hoặc mắc các bệnh nền mạn tính. Mặc dù vắc xin sởi hiện nay là vắc xin sống giảm độc lực, người cao tuổi vẫn có thể tiêm sau khi được bác sĩ đánh giá sức khỏe.
Ảnh minh họa
- Người chuẩn bị đi đến khu vực có dịch sởi bùng phát hoặc có tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh sởi. Điều này bao gồm cả những người thường xuyên di chuyển giữa các quốc gia.
- Người không chắc chắn đã từng mắc sởi hay chưa và không có hồ sơ y tế rõ ràng. Trong trường hợp này, có thể làm xét nghiệm huyết thanh học (xét nghiệm kháng thể IgG) để xác định liệu có miễn dịch hay không. Nếu không, vắc xin sởi có thể tiêm bổ sung an toàn, thậm chí tiêm lại cũng không gây hại nếu đã có miễn dịch.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng những người sinh trước năm 1957 thuộc nhóm tuổi cao, vì vậy khi tiêm vắc xin sởi, cần có một số điều chỉnh. Trước khi tiêm, cần thực hiện khám sàng lọc kỹ lưỡng, đặc biệt là đối với những người có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, ung thư, hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Không tiêm vắc xin MMR cho những người suy giảm miễn dịch nặng hoặc đang trong quá trình điều trị hóa trị hay ghép tạng. Nếu đang dùng corticosteroids lâu dài hoặc thuốc sinh học, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêm. Sau khi tiêm, cần theo dõi chặt chẽ, dù ở cơ sở y tế hay tại nhà.
Nguồn tổng hợp: CDC Hoa Kỳ, WHO, BVĐK Mytour
