Buzz
Nguồn gốc tục lệ cúng cô hồn
Hàng năm, cứ vào ngày Rằm tháng 7, người Việt lại duy trì phong tục tổ chức nghi lễ Xá tội vong nhân. Vào thời điểm này, mỗi gia đình thường chuẩn bị một mâm lễ vật vào lúc chiều tà để cúng cho những linh hồn còn vất vưởng, chưa thể siêu thoát, giúp họ tìm được đường về thế giới bên kia. Lễ vật được sắm sửa tùy theo điều kiện, thường bao gồm vàng mã, đồ chay, trái cây, cùng các món như bỏng ngô, khoai lang, ngô luộc, sắn luộc, bánh kẹo, gạo muối, nước mía và đặc biệt không thể thiếu một bát cháo loãng.
Món cháo loãng giữ vai trò quan trọng vì quan niệm cho rằng những vong hồn bị hành hạ có thực quản rất nhỏ, không thể ăn được thức ăn thông thường.
Theo quan niệm dân gian, nghi lễ này không chỉ là một hành động nhân ái, thể hiện lòng trắc ẩn với những số phận bất hạnh, mà còn là cách để cầu mong các vong hồn không quấy rối và mang lại bình yên cho gia chủ.
Việc không thực hiện lễ cúng cô hồn trong Rằm tháng Bảy liệu có phù hợp?
Rằm tháng 7 âm lịch thường được nhiều người ví như “ngày hội của những linh hồn”, dù khái niệm này có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa. Trong truyền thống dân gian Việt Nam, dịp này còn được biết đến với tên gọi “Địa quan xá tội” hay “Xá tội vong nhân”. Tục lệ cúng cô hồn đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ và trở thành một nét văn hóa tâm linh quen thuộc. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn về sự cần thiết của nghi thức này, bởi họ tin rằng chỉ cần có tấm lòng thành kính hướng về các vong linh là đủ, mà không cần thiết phải bày biện mâm cúng đầy đủ.
Giải đáp thắc mắc này, sư thầy Thích Diệu Nhã (chùa Linh sơn Thanh Nhàn, Hà Nội) chia sẻ: Trước tiên cần khẳng định, việc có cúng cô hồn hay không hoàn toàn phụ thuộc vào tấm lòng từ bi và mong muốn tích đức của mỗi gia đình, không hề có quy định bắt buộc phải thực hiện vào dịp Rằm tháng Bảy hằng năm. Những gia đình am hiểu và thực hiện đúng cách nghi lễ này sẽ nhận được nhiều phước lành. Đối với những ai chưa rõ, có thể đăng ký nhờ chùa chuẩn bị lễ vật hoặc tự mang đồ cúng đến để cùng hành lễ tại chùa. Nghi thức cúng cô hồn thường được tiến hành tại hai địa điểm: tại tư gia hoặc tại chùa.
Khi tiến hành nghi thức cúng cô hồn tại tư gia, bạn có thể khấn nhỏ lời mời các vong linh tới hưởng lễ vật. Một số nơi còn đọc nguyên một bài văn tế cô hồn với những câu từ miêu tả về các cuộc tử bi thảm. Tác phẩm nổi tiếng bậc nhất trong thể loại này chính là Văn tế thập loại chúng sinh của đại thi hào Nguyễn Du. Nhiều bài văn tế khác được sáng tác dựa trên ý tứ của kiệt tác này, với nội dung được điều chỉnh cho phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh của địa phương tổ chức.
Nhiều người lầm tưởng rằng một mâm cỗ thịnh soạn với heo quay, vịt luộc mới thể hiện được sự thành tâm, nhưng quan niệm này không chính xác. Đồ cúng mặn có thể khiến những linh hồn còn vương vấn sân si và luyến tiếc cõi dương, từ đó khó tìm được con đường siêu thoát. Vì vậy, mâm lễ dâng cúng nên chuẩn bị toàn đồ chay để giúp các cô hồn dễ dàng siêu sinh hơn. Hơn nữa, trong lúc cúng, không nên cầu xin điều gì cho bản thân mà chỉ nên thành kính dâng hương hoa, trái cây để các vong linh nhận được phước lành.
Sư thầy Thích Diệu Nhã cũng khuyên rằng, nếu gia chủ không rành về cách thức và không thể nhờ tới nhà chùa, thì tốt nhất không nên tự ý tổ chức lễ cúng. Bởi nếu không biết cách tiễn đưa các vong linh về cõi âm đúng phép, họ có thể sẽ lưu luyến ở lại trần gian và gây phiền nhiễu cho gia đình.
Infographic: Văn khấn Rằm tháng 7 âm lịch - Nghi lễ cúng tổ tiên
