Buzz
Loại cây họ gừng trị giá triệu đô mở ra hướng phát triển bền vững cho các vùng rừng núi
Không chỉ nằm trong danh sách những gia vị đắt đỏ nhất thế giới, bạch đậu khấu còn trở thành nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân miền núi, hình thành mô hình sinh kế kết hợp bảo vệ rừng bền vững
Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu thuộc nhóm gia vị có giá trị cao nhất toàn cầu, chỉ sau nhụy hoa nghệ tây và vani. Trên thị trường quốc tế, quả này từng có giá lên tới 90 USD/kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng, đồng thời là nguồn thu hàng chục triệu USD mỗi năm cho Việt Nam
Bạch đậu khấu.
Theo số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 1.684 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, trị giá 15,3 triệu USD; năm 2024 đạt 3.402 tấn với 27,6 triệu USD; năm 2023 đạt 51 tấn với 27,4 triệu USD
Hiện Việt Nam xuất khẩu bạch đậu khấu tới khoảng 30 thị trường, trong đó ba thị trường chính là Hà Lan, Mỹ và Anh. Việc nhiều quốc gia ưu tiên nguyên liệu tự nhiên và dược liệu minh bạch nguồn gốc càng tăng sức cạnh tranh cho bạch đậu khấu Việt Nam
Cây họ gừng mang giá trị kinh tế cao
Bạch đậu khấu (Cardamom) thuộc họ gừng (Zingiberaceae), là cây thân thảo sống lâu năm, cao 2–3 m, mọc thành khóm lớn. Lá dài, hoa trắng pha tím mọc thành cụm ở gốc thân. Quả hình cầu hơi dẹt, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, chứa 20–30 hạt thơm đặc trưng nhờ hàm lượng tinh dầu cao
Bạch đậu khấu là cây ưa bóng râm, thích hợp khí hậu nhiệt đới ẩm với lượng mưa dồi dào và nhiệt độ ổn định. Nhiệt độ lý tưởng dao động 18-35°C, độ ẩm trên 75%. Cây cần đất thoát nước tốt, giàu mùn và pH từ 5.5–6.5, lý do nhiều vùng núi rừng nhiệt đới trở thành môi trường sinh trưởng lý tưởng cho loại gia vị quý này
Bạch đậu khấu.
Tại Việt Nam, bạch đậu khấu phân bố rộng ở các vùng núi cao khí hậu lạnh như Cao Bằng, Lào Cai, Hà Giang (cũ), Sơn La…
Nhận thấy giá trị kinh tế lớn, nhiều địa phương đã quy hoạch vùng trồng bạch đậu khấu theo hướng hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt của thị trường xuất khẩu
Việt Nam hiện là quốc gia hàng đầu về sản xuất gia vị với hơn 500.000 ha trồng các loại cây gia vị và khoảng 400 doanh nghiệp cùng hàng trăm nghìn hộ nông dân tham gia sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Trong đó, bạch đậu khấu trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị gia vị – dược liệu
Lợi ích kép từ mô hình trồng bạch đậu khấu
Điểm nổi bật của bạch đậu khấu là khả năng sinh trưởng tốt dưới tán rừng, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình lâm – nông kết hợp
Là cây ưa bóng, bạch đậu khấu không cần chặt phá cây lớn để lấy ánh sáng. Người dân có thể tận dụng tán rừng tự nhiên hoặc rừng phục hồi để trồng xen, vừa tạo sinh kế ổn định, vừa giảm áp lực lên rừng. Nhờ thu nhập từ loại gia vị đắt giá, cộng đồng địa phương có động lực bảo vệ rừng, hạn chế khai thác gỗ trái phép và tránh chuyển đổi đất rừng sang các mục đích không bền vững
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, bạch đậu khấu còn giúp giữ ẩm, chống xói mòn, tạo lớp phủ thực vật tầng thấp, tăng độ phì và chất hữu cơ cho đất. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nhiều vùng núi đang đối mặt với suy thoái đất và biến đổi khí hậu
Các nghiên cứu về đa dạng sinh học ghi nhận việc trồng cây dược liệu dưới tán rừng, trong đó có bạch đậu khấu, góp phần duy trì hệ sinh thái rừng tự nhiên, hỗ trợ tái sinh rừng và tăng khả năng hấp thụ carbon
Trong bối cảnh nhu cầu gia vị tự nhiên, dược liệu và tinh dầu trên thế giới tăng cao, bạch đậu khấu được dự báo tiếp tục là một trong những mặt hàng tiềm năng lớn
