Vội vàng đánh giá người khác: Bài học từ sai lầm của Khổng Tử khiến hậu thế phải suy ngẫm

(Mytour) Chúng ta thường mắc phải sai lầm khi tin rằng những gì mình chứng kiến trực tiếp luôn đúng sự thật, từ đó đưa ra những nhận định phiến diện về người khác mà không nhận ra đó chỉ là góc nhìn chủ quan của bản thân.

Điều đáng tiếc là đôi khi đến phút cuối đời, nhiều người vẫn không nhận ra mình đã có cái nhìn sai lệch về người khác!
 

Theo ghi chép trong "Lã thị xuân thu", có lần Khổng Tử dẫn học trò đi thuyết giảng khắp nơi. Giữa thời loạn lạc, đường xá hiểm trở, họ phải sống qua ngày bằng rau dại, suốt bảy ngày liền không có nổi một bữa cơm ngon.
 

Đến một hôm, Nhan Hồi may mắn kiếm được chút gạo trắng liền nấu thành nồi cơm. Khi cơm chín, Khổng Tử tình cờ thấy học trò mình mở nắp nồi, lấy một ít cơm ăn thử. Dù nhìn thấy nhưng Khổng Tử giả vờ không hay biết và cũng không lên tiếng trách mắng.
 

Sau khi cơm chín, Nhan Hồi kính cẩn mời thầy dùng bữa. Khổng Tử giả vờ trầm ngâm rồi nói: "Vừa rồi ta chiêm bao thấy tiên tổ hiện về, ta muốn dâng lên tổ tiên bát cơm thanh tịnh chưa ai động đũa trước đã!"
 

Nghe thấy vậy, Nhan Hồi lúng túng thưa: "Dạ thưa thầy, không thể được ạ. Phần cơm này con đã nếm thử rồi, không còn tinh khiết để cúng tổ tiên nữa."
 

Khổng Tử liền hỏi: "Vì sao vậy?"
 

Mặt Nhan Hồi đỏ lên vì ngượng, lí nhí giải thích: "Lúc nấu cơm, con sơ ý để tro bụi rơi vào nồi. Thấy cơm trắng mà dính bẩn thì uổng quá, nên con đã ăn phần đó đi. Con thật không cố ý làm vậy."
 

Thấu hiểu một con người đã là điều không dễ, đồng cảm và trân trọng nhau lại càng khó khăn gấp bội.
 

Trước bất cứ sự việc nào, đừng nên vội vàng đưa ra nhận định về người khác. Cần phải cân nhắc kỹ lưỡng từ mọi phương diện, xem xét toàn diện từ nhiều khía cạnh khác nhau...
Những gì chúng ta nhìn thấy và hiểu được chỉ là một phần rất nhỏ trong bức tranh toàn cảnh. 
 

Chỉ nhìn nhận từ một phía sẽ không bao giờ nắm bắt được chân tướng sự việc.
 

Trước khi đánh giá ai đó, hãy tự vấn lòng mình: Điều bạn thấy có thực sự là sự thật? Hay chỉ là cái nhìn phiến diện từ một góc độ hạn hẹp?
 

Phần đông chúng ta thường vội phán xét người khác khi chưa thấu hiểu hoàn cảnh và nỗi lòng của họ, nhất là khi có sự xung đột về quyền lợi cá nhân.
 

Con người ngày càng phát triển về học vấn và tri thức, nhưng cũng chính vì thế mà dễ rơi vào tình trạng quá tự tin vào hiểu biết của bản thân, đánh mất sự tỉnh táo cần thiết.
 

Người đời thường chỉ tiếp nhận những gì phù hợp với niềm tin của mình, từ chối những điều trái với quan điểm cá nhân. Nhưng chỉ khi giữ được cái nhìn khách quan, chúng ta mới có thể nhận ra chân lý.
Ngay cả bậc thánh nhân như Khổng Tử còn có lúc nghi ngờ học trò, huống hồ là người thường như chúng ta?

Chúng ta thường có xu hướng tin tưởng vào những gì mình trực tiếp chứng kiến, từ đó hình thành những nhận định khó thay đổi về người khác. Nếu như Khổng Tử có thể dùng trí tuệ để nhìn thấu sự thật và giải tỏa hiểu lầm, liệu chúng ta có đủ khả năng làm được như vậy?
 

Trong mỗi cuộc trò chuyện giữa hai người, thực chất tồn tại đến "6 lớp suy nghĩ" khác nhau: cách bạn nhìn nhận bản thân, cách bạn đánh giá người đối diện, con người thật của bạn; cách người kia tự nhận thức về họ, cách họ nghĩ về bạn, và bản chất thực sự của họ.
Bạn có tưởng tượng được bao nhiêu hiểu lầm có thể phát sinh từ đây không?
 

Chính vì thế, đừng quá tin tưởng vào những gì mắt thấy tai nghe. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra bất kỳ nhận xét nào về người khác.
Trước khi phán xét bất cứ ai hay sự việc nào, hãy dành thời gian tìm hiểu kỹ càng.
 

Đưa ra nhận định thì dễ, nhưng xác minh tính chính xác của những gì mình thấy mới là điều khó khăn. Bởi có những việc đòi hỏi ta phải thực sự thấu hiểu và suy xét thấu đáo mới có thể kết luận chính xác!
Lam Lam