Buzz
Những cảnh quay từ năm 2022 trong rừng mưa Amazon, mới được tiết lộ, ghi lại khoảnh khắc con người lần đầu tiên đối diện với một loài rắn khổng lồ chưa từng được biết đến.
Theo National Geographic, những thước phim về loài rắn khổng lồ này được quay trong một cuộc thám hiểm khoa học tại khu vực Amazon ở Ecuador từ năm 2022. Tuy nhiên, chúng chỉ mới được công bố trong loạt phim tài liệu thiên nhiên mới của hãng. Phim ghi lại hành trình của các nhà khoa học cùng với cộng đồng bản địa Waorani, khi họ tình cờ phát hiện ra một loài rắn khổng lồ sinh sống trong hệ sinh thái của sông ngòi và rừng ngập nước Amazon.
Cuộc đối đầu nghẹt thở với loài rắn khổng lồ giữa lòng rừng Amazon
Thông tin từ National Geographic cho biết, đây là bằng chứng quan trọng giúp củng cố phát hiện khoa học chính thức công bố vào năm 2024, khi các nhà nghiên cứu xác nhận sự tồn tại của một loài trăn xanh mới, dựa trên phân tích di truyền từ các mẫu thu thập trong chuyến thám hiểm này.
Đáng chú ý, trong phân loại sinh học, trăn thực chất là một nhóm rắn thuộc phân bộ Rắn (Serpentes), nhưng thường được gọi riêng để chỉ các loài rắn lớn, không có nọc độc, và săn mồi bằng cách siết chặt con mồi cho đến chết. Nhóm này bao gồm các họ như Pythonidae (họ Trăn) và Boidae (họ Trăn Nam Mỹ), với những đại diện nổi bật như trăn gấm – loài rắn dài nhất thế giới và trăn xanh Anaconda. Vì vậy, việc gọi trăn xanh mới phát hiện là "loài rắn" là hoàn toàn chính xác về mặt khoa học.
Như mô tả trong phim tài liệu và bài viết của National Geographic, đoàn thám hiểm di chuyển trên một con sông đục ngầu, hai bên là khu rừng rậm gần như nguyên sinh. Người Waorani, cộng đồng bản địa lâu đời ở khu vực Amazon, đóng vai trò dẫn dắt, giúp đoàn tiếp cận khu vực được cho là nơi sinh sống của loài rắn khổng lồ hiếm gặp.
Trong đoàn thám hiểm có sự tham gia của giáo sư sinh học tiến hóa Bryan Fry và nam diễn viên Will Smith, thuộc loạt phim tài liệu khám phá tự nhiên. Theo thông tin từ People, khoảnh khắc loài rắn xuất hiện khiến cả đoàn làm phim đều nín thở: một cá thể trăn xanh cái dài khoảng 4,9–5,2 mét, thân hình đồ sộ nằm im dưới mặt nước, chỉ lộ phần thân dày như thân cây.
Các chuyên gia cho biết, dù không có nọc độc, trăn xanh vẫn là một trong những loài rắn khổng lồ nguy hiểm nhất thế giới. Chúng săn mồi bằng cách siết chặt con mồi cho đến khi ngạt thở, rồi nuốt chửng. Giáo sư Bryan Fry chia sẻ với National Geographic rằng việc tiếp cận và thu thập mẫu từ một cá thể rắn lớn như vậy trong môi trường hoang dã là "cực kỳ rủi ro".
Khoảnh khắc Will Smith cẩn thận lau bùn trên vảy rắn để Fry có thể cắt mẫu, đã trở thành một cảnh quay vừa mang tính điện ảnh, vừa có giá trị khoa học vô cùng hiếm có. Theo People, đây là lần hiếm hoi một ngôi sao Hollywood tham gia trực tiếp vào quá trình xác định một loài rắn mới trong tự nhiên.
Hóa ra Amazon có hai loài trăn xanh khác nhau
Theo nghiên cứu được National Geographic công bố, phân tích di truyền từ các mẫu vảy cho thấy trăn xanh không phải là một loài duy nhất như đã từng nghĩ. Thực tế, chúng được chia thành hai loài riêng biệt: Eunectes murinus (trăn xanh phương nam) và Eunectes akayima (trăn xanh phương bắc, loài rắn mới được phát hiện).
Nghiên cứu chỉ ra rằng hai loài rắn này đã tách biệt cách đây khoảng 10 triệu năm, với sự khác biệt di truyền lên tới 5,5% tổng bộ gen. Để so sánh, sự khác biệt giữa con người và tinh tinh chỉ là khoảng 2%, điều này chứng tỏ mức độ phân hóa tiến hóa của nhóm loài rắn khổng lồ này còn sâu sắc hơn nhiều so với dự đoán trước đó.
Theo National Geographic, trăn xanh phương bắc phân bố chủ yếu ở các khu vực phía bắc của Amazon, bao gồm Ecuador, Colombia, Venezuela, Trinidad, Guyana, Suriname và Guiana thuộc Pháp. Trong khi đó, trăn xanh phương nam sinh sống ở các khu vực phía nam như Brazil, Peru và Bolivia. Cả hai loài đều thích nghi với môi trường sông ngòi, đầm lầy và các vùng đất ngập nước, nơi lý tưởng cho loài rắn lớn này phục kích con mồi.
Trăn xanh được công nhận là loài rắn nặng nhất trên thế giới, với một số cá thể có thể đạt trọng lượng hơn 250 kg và đường kính thân vượt quá 30 cm, theo dữ liệu từ National Geographic.
"Tấm gương" phản chiếu ô nhiễm môi trường
Một chi tiết đáng chú ý khác được National Geographic và các phương tiện truyền thông quốc tế nhấn mạnh là vai trò của loài rắn này như một chỉ báo sinh học. Giáo sư Bryan Fry cho biết, các mẫu phân tích cho thấy trăn xanh phương bắc đực có nồng độ kim loại nặng như cadimi và chì cao hơn đến 1000% so với trăn cái.
Theo giải thích của Fry trên National Geographic, nguyên nhân là do chế độ ăn của chúng: loài rắn đực thường săn các loài cá săn mồi và cá sấu caiman là những sinh vật dễ tích tụ độc tố trong môi trường nước, đặc biệt ở các khu vực chịu ảnh hưởng từ ô nhiễm công nghiệp và tràn dầu.
Từ kết quả nghiên cứu, nhóm chuyên gia đã đưa ra các khuyến nghị dinh dưỡng cho cộng đồng Waorani. Theo thông tin từ People.com, các chuyên gia khuyên rằng phụ nữ mang thai và trẻ em nên hạn chế ăn các loài cá săn mồi lớn nhằm giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm với kim loại nặng.
Phát hiện về loài rắn khổng lồ mới từ một thước phim quay cách đây gần ba năm, theo National Geographic, không chỉ mở rộng hiểu biết của chúng ta về sự đa dạng sinh học của Amazon, mà còn mang đến những dữ liệu quý giá về sức khỏe của hệ sinh thái, cũng như mối liên hệ chặt chẽ giữa thiên nhiên và đời sống của các cộng đồng bản địa tại khu rừng mưa lớn nhất hành tinh.
