Khám phá Ninh Thuận, hành trình tìm về di sản văn hóa Chăm Pa độc đáo.

Nhắc đến Ninh Thuận, ai cũng sẽ nghĩ ngay đến những bãi biển xanh ngát và đồi cát mênh mông. Tuy nhiên, dưới lớp vỏ khô cằn, nắng gió của vùng đất này là một di sản văn hóa Chăm Pa kỳ vĩ, trường tồn qua thời gian.

Tháp Po Klong Garai – Tác phẩm nghệ thuật độc đáo giữa trung tâm Phan Rang.

Du lịch Ninh Thuận không thể bỏ qua tháp Po Klong Garai. Nằm trên một ngọn đồi nhỏ tại phường Đô Vinh, Phan Rang, tháp Po Klong Garai là biểu tượng rực rỡ của nền văn hóa Chăm. Được xây dựng từ thế kỷ 13, tháp thờ vua Po Klong Garai, vị vua huyền thoại của dân tộc Chăm. Cụm tháp bao gồm ba công trình chính với kiến trúc gạch đỏ tinh xảo, phản ánh đậm nét nghệ thuật Chăm Pa.

Từng viên gạch được xếp khít nhau mà không cần vữa. Những họa tiết chạm khắc thần Shiva, vũ nữ Apsara và voi thần Ganesha là minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật và tín ngưỡng Chăm Pa. Mặc dù đã trải qua nhiều thế kỷ, tháp vẫn sừng sững, giữ nguyên vẻ đẹp và là một chứng nhân sống cho nền văn minh huy hoàng một thời.

Làng gốm Bàu Trúc – nơi sản xuất gốm không bàn xoay duy nhất ở Đông Nam Á.

Rời tháp cổ, tiếp tục khám phá làng gốm Bàu Trúc, một ngôi làng có lịch sử hơn 800 năm, được xem là một trong những làng nghề gốm lâu đời nhất Đông Nam Á. Nằm ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, Bàu Trúc nổi bật với kỹ thuật nặn gốm thủ công truyền thống, đặc biệt không sử dụng bàn xoay, một phương pháp hiếm hoi còn được lưu giữ.

Người Chăm nơi đây vẫn sử dụng đất sét pha cát từ sông Quao, và tất cả sản phẩm đều được nặn hoàn toàn bằng tay. Sau khi tạo hình, các sản phẩm được phơi nắng và nung bằng rơm củi ngoài trời. Kết quả là những tác phẩm gốm mộc mạc nhưng chứa đựng nghệ thuật tinh tế. Du khách có thể tham quan các hộ làm gốm, thử sức tạo hình chiếc bình nhỏ, hoặc mua những món quà lưu niệm độc đáo.

Làng dệt Mỹ Nghiệp – nơi lưu giữ hồn sắc thổ cẩm Chăm Pa.

Hành trình du lịch Ninh Thuận tiếp tục đưa bạn đến với làng dệt Mỹ Nghiệp, chỉ cách Bàu Trúc khoảng 2 km. Làng dệt này nổi tiếng với những nghệ nhân chủ yếu là phụ nữ Chăm, họ truyền nghề qua nhiều thế hệ và tạo ra những tấm thổ cẩm độc đáo. Các hoa văn thổ cẩm ở đây phản ánh thiên nhiên, tín ngưỡng và đời sống thường ngày. Màu sắc của từng tấm vải được nhuộm từ nguyên liệu tự nhiên như lá chàm, vỏ cây bời lời, hay hoa bồ công anh, mang đến một vẻ đẹp hài hòa và mềm mại.

Lễ hội Kate – Tết cổ truyền của người Chăm Bàlamôn.

Nếu có dịp đến Ninh Thuận vào tháng 10, bạn sẽ được tham gia lễ hội Kate, lễ hội lớn nhất của người Chăm Bàlamôn. Lễ hội diễn ra tại tháp Po Klong Garai và các đền tháp khác, là dịp để người Chăm tưởng nhớ tổ tiên và các vị thần linh, đồng thời cầu mong mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa.

Lễ hội Kate đậm đà bản sắc văn hóa với những nghi thức rước y phục thần, những điệu múa truyền thống đầy quyến rũ. Tiếng trống Gineng vang vọng, cùng âm thanh kèn Saranai ngân nga trong gió. Không khí linh thiêng nhưng cũng không kém phần sôi động, khiến mọi du khách đều cảm thấy mê đắm.

Lễ cầu an

Trong văn hóa của người Chăm, Yuơr Yang – lễ cầu an – là một nghi thức tâm linh thiêng liêng và trọng đại. Từ “Yang” trong tiếng Chăm có nghĩa là “thần”, còn “Yuơr Yang” là hành động dâng lễ vật và khấn cầu các vị thần. Lễ cầu an thường do thầy cúng (Po Acar) chủ trì, là người đảm nhiệm vai trò trung gian giữa con người và các đấng thiêng liêng. Trong không gian trang nghiêm, người Chăm kính cẩn dâng lễ vật, thắp hương, tụng niệm và thực hiện các nghi lễ truyền thống. Đây không chỉ là một nghi thức tôn giáo mà còn là hành động cộng đồng đầy ý nghĩa.

Dù cuộc sống hiện đại có thay đổi nhiều, lễ cầu an Yuơr Yang vẫn được bảo tồn và gìn giữ. Nếu bạn yêu thích văn hóa bản địa, đừng bỏ qua cơ hội trải nghiệm nghi lễ Yuơr Yang khi đến Amanoi Ninh Thuận. Tại đây, lễ cầu an được tổ chức theo hình thức riêng tư với sự hướng dẫn của những người Chăm bản địa. Đây không chỉ là một nghi thức tâm linh mà còn là cơ hội để bạn lắng nghe, kết nối và tìm kiếm sự bình yên cho tâm hồn.

Văn hóa Chăm hiện diện trong đời sống thường nhật.

Văn hóa Chăm Pa tại Ninh Thuận vẫn sống động trong từng thói quen hàng ngày. Khi đến du lịch Ninh Thuận, bạn sẽ dễ dàng gặp gỡ những phụ nữ Chăm trong trang phục truyền thống, thưởng thức các món ăn đặc trưng như cơm nị, cà ri dê, hay bánh tét lá dứa, mang đậm ảnh hưởng của Hồi giáo Bani và Bàlamôn.

Lịch trình 1 ngày khám phá văn hóa Chăm tại Ninh Thuận.

Nếu bạn chỉ có một ngày để khám phá văn hóa Chăm Pa, hãy bắt đầu buổi sáng với tháp Po Klong Garai. Sau đó, thưởng thức bữa trưa tại một nhà hàng chuyên món ăn Chăm. Buổi chiều, bạn có thể ghé thăm làng gốm Bàu Trúc và làng dệt Mỹ Nghiệp, đồng thời mua sắm những món quà lưu niệm đặc sắc.

Theo Mytour.vn

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.vn