Hãy cùng khám phá những điểm đến ở Bắc Kinh, nơi kiến trúc thấm đẫm triết lý phong thủy, phản ánh sự cân bằng hoàn hảo giữa vạn vật và thiên nhiên.
Phong thủy từ lâu đã trở thành yếu tố cốt lõi trong nền văn hóa Trung Hoa và văn hóa phương Đông. Đặc biệt, trong kiến trúc, phong thủy không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ mà còn giúp cân bằng năng lượng, tạo sự hòa hợp giữa con người và vũ trụ. Những địa điểm ở Bắc Kinh dưới đây chính là minh chứng sống động cho điều này.
Di Hòa Viên: Nơi nghỉ dưỡng mùa hè của hoàng gia xưa

Di Hòa Viên, hay còn gọi là “cung điện mùa hè”, là một quần thể rộng lớn bao gồm vườn, cung điện, hồ nước và những đồi núi xanh mát. Nơi đây nổi bật với phong cảnh hữu tình, thiên nhiên như tranh vẽ. Trong quá khứ, đây là nơi thư giãn và vui chơi của gia đình hoàng tộc, đặc biệt được Thái hậu Từ Hy yêu thích.

Khu vực này được chia thành sáu phần chính: khu đền thờ, thắng cảnh núi Vạn Thọ, hồ Côn Minh, Canh Chức Đồ (nơi vẽ tranh và dệt vải), khu vực đi dạo và cuối cùng là thắng cảnh Trường Lang. Di Hòa Viên không chỉ nổi bật với vẻ đẹp của kiến trúc và cảnh quan truyền thống mà còn ẩn chứa những giá trị văn hóa sâu sắc của Á Đông.
*Triết lý phong thủy trong kiến trúc
Bố cục “tựa sơn hướng thủy”
Một trong những yếu tố đầu tiên phải nhắc đến là bố cục “tựa sơn hướng thủy”, đây là cách bài trí tạo nên sự hội tụ vượng khí và cân bằng. Di Hòa Viên có lưng tựa vào núi Vạn Thọ hùng vĩ, như một hậu phương vững chắc. Mặt trước hướng ra hồ Côn Minh bao la, nước chảy biểu trưng cho sự lưu thông và khả năng tái tạo.

Sự cân bằng âm dương:
Đây là yếu tố quan trọng trong phong thủy. Sự đối lập giữa núi Vạn Thọ kiên cố và hồ Côn Minh mềm mại tạo ra sự hòa hợp. Các cột trụ vững chãi, mái nhà cứng cáp kết hợp với những đường cong mềm mại, họa tiết uyển chuyển. Sự tương phản giữa những khu vực tràn đầy sức sống và các góc vườn thanh tịnh tạo nên sự cân bằng.


Theo nhiều nghiên cứu, khi nhìn từ trên cao, hồ Côn Minh có hình dạng giống quả đào lớn, với con sông dẫn nước vào hồ qua cửa Tây Môn như cuốn của quả đào. Dãy hành lang ven hồ trông giống hình ảnh con dơi, trong khi Thập Thất Khổng kiều đối diện Vạn Thọ Sơn giống chiếc cổ của con rùa vươn dài, và hòn đảo giữa hồ chính là đầu rùa. Đào tượng trưng cho “lộc”, dơi mang ý nghĩa “phúc”, và rùa đại diện cho “thọ”.
Tử Cấm Thành: Cố cung hùng vĩ, biểu tượng quyền lực vĩnh cửu
Tử Cấm Thành, hay còn gọi là Cố cung ở Bắc Kinh, là một trong những khu cung điện lớn nhất và nổi tiếng nhất thế giới. Từ năm 1420 đến 1924, nó là trung tâm quyền lực của Trung Hoa phong kiến. Đây là nơi trú ngụ của các vị vua triều Minh và Thanh trong mùa đông.

Tử Cấm Thành bao gồm 980 tòa nhà, được cho là có 9.999 phòng, với 4 tháp canh ở bốn góc thành, mỗi tháp có mái kiến trúc phức tạp. Bốn mặt tường thành có bốn cổng chính, nối với các cầu dẫn ra ngoài: Ngọ môn ở phía Nam, Thần Vũ môn ở phía Bắc, Đông Hoa môn ở phía Đông và Tây Hoa môn ở phía Tây. Tử Cấm Thành được chia thành hai khu vực chính:
– Ngoại Đình, hay còn gọi là Tiền Triều, nằm ở phía Nam. Đây là nơi tổ chức các nghi lễ trọng đại, các lễ tế quan trọng và các kỳ thi cử...
– Nội Đình hay Hậu Cung là khu vực sinh sống của Hoàng đế và gia đình hoàng tộc.
*Triết lý phong thủy trong kiến trúc
Nguyên lý âm dương:
Sông Kim Thủy và núi Vạn Niên giữ vai trò chủ chốt trong Tử Cấm Thành, tạo nên sự kết nối năng lượng âm dương từ các ngọn núi Thiên Thọ, Diêm Sơn, Thái Hành và Côn Lôn. Chính vì vậy, núi Vạn Niên được xem là “tổ rồng”, nơi hội tụ năng lượng sống. Còn sông Kim Thủy được coi là nguồn gốc của “mạch rồng”, mang lại dòng chảy mạnh mẽ và liên tục.

Các hậu điện trong Tử Cấm Thành được xây dựng dựa trên nguyên lý âm dương. Cung Càn Thanh (vua – dương) và cung Khôn Ninh (hoàng hậu – âm) tạo thành cặp đối xứng. Điện Giao Thái ở giữa là biểu tượng cho sự giao hòa, sự cân bằng âm dương, liên kết trời và đất, và sự hòa hợp giữa vạn vật. Đặc biệt, chiếc gương Hiên Viên trên ngai vàng ở điện Giao Thái chính là hình ảnh của giao điểm thiêng liêng này.

Thuyết ngũ hành:
Thuyết ngũ hành là một trong những học thuyết nền tảng của văn hóa Trung Hoa. Ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ được thể hiện một cách tinh tế trong kiến trúc của Tử Cấm Thành. Hành Thổ xuất hiện qua hai nền điện lớn tạo thành chữ “Thổ” và màu vàng đặc trưng của mái ngói các điện chính. Hành Hỏa nằm ở phía Nam, thể hiện qua hình tượng năm con phượng hoàng và họa tiết lửa tại cổng Ngọ môn.

Hành Thủy ở phía Bắc, gắn liền với thần Huyền Vũ, thể hiện qua cổng Thần Vũ và mái ngói đen tại điện Tần An. Hành Kim ở phía Tây, biểu trưng bằng dòng sông Kim Thủy bắt nguồn từ phương Bắc. Cuối cùng, hành Mộc ở phía Đông, đại diện cho sự sinh trưởng, thể hiện qua màu xanh lục của mái ngói tại Văn Hoa Điện của Thái Tử Cung thời Minh.

Tử Cấm Thành không chỉ là một công trình kiến trúc đồ sộ và nghệ thuật mà còn là một minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng triết lý phong thủy. Công trình này mang lại sự hài hòa, thịnh vượng và ổn định, đồng thời hứa hẹn là một trong những điểm đến ở Bắc Kinh mà du khách không thể bỏ qua.
Thiên Đàn: Dấu ấn tín ngưỡng của các triều đại phong kiến
Nằm ở trung tâm Bắc Kinh, Thiên Đàn (hay đền thờ Trời) là một quần thể kiến trúc tôn giáo cổ kính, được xây dựng từ năm 1420. Đây là nơi các hoàng đế Trung Hoa thực hiện các nghi lễ tế trời và cầu nguyện cho mùa màng bội thu. Thiên Đàn còn được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Một số điểm tham quan nổi bật tại Thiên Đàn bao gồm: Viên Khâu Đàn, Kỳ Niên Điện, Hoàng Khung Vũ, và Hồi Âm Bích. Thời gian lý tưởng để tham quan Thiên Đàn là vào mùa xuân (tháng 3 – tháng 5) hoặc mùa thu (tháng 9 – tháng 11), khi thời tiết dễ chịu, không quá nóng hay lạnh.
*Triết lý phong thủy thể hiện trong kiến trúc
Thiên Đàn không chỉ là minh chứng cho sự tài ba trong kiến trúc của người xưa mà còn là biểu tượng cho những quan niệm vũ trụ và văn hóa sâu sắc của các triều đại phong kiến.
Sự hài hòa giữa trời và đất:
Kỳ Niên Điện với thiết kế mái vòm tròn ba tầng biểu trưng cho bầu trời vô cùng rộng lớn. Còn Viên Khâu Đàn là một bệ thờ ba tầng, hình tròn, làm từ đá cẩm thạch trắng, mỗi tầng được trang trí bằng các con rồng chạm trổ tinh xảo. Bệ thờ này được đặt trên một nền đất hình vuông. Hình tròn đại diện cho Trời, còn hình vuông đại diện cho Đất, thể hiện sự kết nối và cân bằng giữa hai yếu tố vũ trụ.

Màu sắc tượng trưng (Xanh lam):
Mái ngói của Kỳ Niên Điện và Hoàng Khung Vũ đều được lợp bằng ngói lưu ly màu xanh lam sáng, biểu tượng cho màu của bầu trời, thể hiện mối liên kết trực tiếp với thiên nhiên. Màu xanh lam này cũng là dấu ấn của sự kết nối sâu sắc giữa “Thiên tử” và trời cao trong các nghi lễ tế trời, cầu nguyện.

Số 9 trong các chi tiết kiến trúc:
Trong văn hóa Trung Quốc, số 9 được coi là con số lớn nhất trong các số đơn và từ lâu đã gắn liền với quyền lực của Hoàng đế và vũ trụ. Viên Khâu Đàn có 3 tầng hình tròn, tượng trưng cho Tam Tài (Thiên, Địa, Nhân). Mỗi vòng tròn của từng tầng được lát bằng đá theo số bội của 9. Tầng đầu tiên có 9 phiến đá, tầng thứ hai có 18, tầng thứ ba có 27, và tầng trên cùng có tổng cộng 81 phiến đá.

Công viên Bắc Hải: Viên ngọc xanh giữa lòng Bắc Kinh
Công viên Bắc Hải là một khu vườn hoàng gia có lịch sử lâu dài, gắn liền với nhiều triều đại như Nguyên, Minh, Thanh. Nơi đây sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp với hồ nước rộng lớn, cây cối xanh tươi, hoa lá đua nhau khoe sắc. Những công trình kiến trúc cổ kính như chùa, cầu, tháp, hồ và vườn cảnh đều mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa Trung Hoa. Ngày nay, công viên Bắc Hải trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng được yêu thích của người dân địa phương cũng như du khách quốc tế.

Bạn có thể thả mình trong không gian yên bình của hồ Bắc Hải, tản bộ dọc theo những con đường bóng mát dưới tán cây. Ngắm nhìn Bạch Tháp uy nghiêm nổi bật trên đảo Quỳnh Hoa. Đừng quên chiêm ngưỡng Cửu Long Bích với chín con rồng uốn lượn đầy nghệ thuật và khám phá Thành Tròn (Tuancheng) với những di tích lịch sử quý giá.

*Triết lý phong thủy thể hiện trong kiến trúc
Giống như nhiều điểm đến ở Bắc Kinh khác, công viên Bắc Hải cũng mang trong mình những giá trị thẩm mỹ sâu sắc về phong thủy, gắn liền với văn hóa Á Đông.
Thiết kế dựa trên truyền thuyết “Một ao và ba ngọn núi bất tử”
“Một ao và ba ngọn núi bất tử” là một điển tích trong truyền thuyết Đạo giáo. Ba ngọn núi bất tử này bao gồm núi Bồng Lai, Phương Trượng và Doanh Châu, nơi sinh sống của các vị tiên và nơi cất giữ thuốc trường sinh. Còn “một ao” chính là vùng nước mà ba ngọn núi này tọa lạc, được gọi là Bột Hải hoặc Đông Hải. Truyền thuyết này đã trở thành mô hình cảnh quan quan trọng trong kiến trúc vườn Trung Quốc, trong đó có công viên Bắc Hải, với mục đích tái hiện lại cảnh tượng thần tiên trên trần gian, thể hiện ước vọng về sự bình an và trường thọ.

Tại công viên Bắc Hải, hình ảnh “một ao” chính là hồ Bắc Hải. Đảo Quỳnh Hoa với Bạch Tháp được xem là đại diện của núi Bồng Lai. Hai hòn đảo nhỏ còn lại tượng trưng cho hai ngọn núi Phương Trượng và Doanh Châu.
Hình tượng rồng
Rồng là một biểu tượng mạnh mẽ trong phong thủy, tượng trưng cho quyền uy, sức mạnh, sự may mắn và thịnh vượng. Tại công viên Bắc Hải, hình ảnh rồng xuất hiện nhiều trong các công trình như Đình Năm Rồng và Cửu Long Bích. Ở Đình Năm Rồng, rồng được thể hiện một cách tinh xảo và uyển chuyển, đặc biệt là ở vị trí cao như mái đình, mang ý nghĩa bảo vệ, xua đuổi tà khí và thu hút năng lượng tích cực.

Tại Cửu Long Bích, hình tượng rồng xuất hiện trên các bức tường với những màu sắc rực rỡ. Chúng uốn lượn giữa mây và sóng nước, tranh giành viên ngọc trai – biểu tượng của sự hoàn hảo, trí tuệ và sức mạnh tinh thần. Những con số như 5 và 9 cũng được lựa chọn trong thiết kế của công trình, mỗi số đều mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc và những liên kết đặc biệt.
Theo Mytour.vn
***
Nguồn tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.vn
Mytour.vnTháng Tư 11, 2025