1. Di tích Văn Miếu Xích Đằng
Hưng Yên, mảnh đất được biết đến với tên gọi vừa mang hàm ý “Hưng thịnh”, vừa gợi nhớ đến sự “Yên bình”, tự hào sở hữu di tích Văn Miếu Xích Đằng, một điểm hội tụ của tri thức và học thuật. Văn Miếu Xích Đằng được khởi công xây dựng vào năm 1832, tọa lạc tại thôn Xích Đằng, thuộc xã Lam Sơn. Đây không chỉ là một biểu tượng văn hóa đặc sắc của Hưng Yên mà còn là nơi quy tụ trí thức. Khuôn viên của Văn Miếu trải rộng trên 6.000 m2, bao gồm nhiều công trình kiến trúc như tam quan, lầu chuông, lầu khánh, hai dải vũ và khu tháp thờ. Tam quan của di tích được thiết kế theo phong cách 'chồng diêm hai tầng tám mái', nổi bật với kiến trúc tinh xảo, biểu trưng cho sự phát triển văn hóa của tỉnh. Nơi đây lưu giữ một quả chuông đồng đúc năm 1804 cùng lầu khánh với chiếc khánh đá có tuổi đời từ năm 1803. Hai dải vũ, vốn được sử dụng để chuẩn bị trang phục trước khi tham gia lễ tế Khổng Tử, hiện nay đã trở thành không gian trưng bày các hình ảnh đại diện cho giáo dục và du lịch của tỉnh. Văn Miếu còn tổ chức hai mùa lễ hội truyền thống vào ngày 10 tháng 2 và 10 tháng 8 hàng năm, nhằm tôn vinh nghề giáo và khuyến khích phát triển giáo dục. Lễ hội diễn ra vào dịp Tết Nguyên Đán, đặc biệt với những màn ca trù và hoạt động cho chữ vào ngày mùng 4 và 5 tháng Giêng, thu hút đông đảo người tham gia và du khách.


2. Hồ Bán Nguyệt
Khi đặt chân đến Hưng Yên, một trong những địa điểm bạn không thể bỏ lỡ chính là Hồ Bán Nguyệt. Nơi đây cuốn hút du khách bởi vẻ đẹp tự nhiên và không gian yên tĩnh, cùng với các lễ hội thường niên sôi động. Tọa lạc giữa trung tâm xã Hưng Yên, Hồ Bán Nguyệt tạo nên một bức tranh sinh động giữa lòng thành phố nhộn nhịp. Hình dáng đặc trưng cong cong như một viên ngọc quý, hồ mang tên Hồ Bán Nguyệt để chỉ hình dáng của mặt trăng khuyết. Đây là một phần đất mà dòng sông Hồng để lại sau những biến đổi trong dòng chảy. Với cảnh sắc thơ mộng, mặt nước hồ trong vắt, cùng với tuyến phố Nguyệt Hồ và đê Đại Hà, tạo nên một chốn bình yên giữa sự hối hả của cuộc sống đô thị. Hồ Bán Nguyệt tựa như một bức tranh tĩnh lặng, mặt hồ phẳng lặng, phản chiếu hình ảnh hàng cây bên bờ. Vẻ đẹp nơi đây từng được ông nghè làng Phú Thị ca ngợi như một tấm gương lấp lánh. Hồ Bán Nguyệt không chỉ là biểu tượng cho sự đổi thay của dòng sông Hồng mà còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa và lịch sử. Khi đến thăm Hồ Bán Nguyệt Hưng Yên, du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm những điều thú vị và chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của thiên nhiên nơi đây.


3. Đình Đa Ngưu
Ngôi Đình Đa Ngưu nằm giữa lòng làng Đa Ngưu, thuộc xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, là một trong những điểm đến nổi bật trên hành trình khám phá lịch sử của vùng đất này. Với bề dày lịch sử kéo dài lên tới 7 thế kỷ, ngôi đình vẫn giữ nguyên được vẻ đẹp kiến trúc đặc sắc và bề thế. Đây không chỉ là nơi thờ phụng Chử Đồng Tử, mà còn là một biểu tượng văn hóa, lưu giữ những giá trị tinh hoa của thời kỳ nhà Lý - Trần. Đình Đa Ngưu còn nổi bật với vẻ đẹp trang nghiêm và độc đáo, khiến nó trở thành điểm dừng chân không thể bỏ lỡ khi bạn đặt chân đến Hưng Yên.
Khi bước vào không gian tôn nghiêm và thanh tao của đình, du khách sẽ cảm nhận được sự yên bình cùng với cảnh sắc xanh tươi của thiên nhiên xung quanh. Mái đình đỏ rực nổi bật giữa bầu không khí trong lành sẽ dẫn bạn vào một hành trình khám phá những câu chuyện lịch sử phong phú và sự khéo léo của người Việt trong quá khứ. Đình Đa Ngưu là một địa điểm lý tưởng cho những ai yêu thích tìm hiểu về kiến trúc cổ kính và những giá trị lịch sử hấp dẫn.
Với vẻ đẹp thu hút từ xa, Đình Đa Ngưu chắc chắn sẽ là địa chỉ lý tưởng cho những ai yêu thích vẻ đẹp văn hóa truyền thống.
4. Chùa Thái Lạc
Chùa Thái Lạc nằm ở thôn Thái Lạc, xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Được xây dựng từ thế kỷ XIV dưới triều đại Trần, chùa được coi là một địa điểm lịch sử quan trọng với kiến trúc bền vững và những di vật quý giá. Bàn thờ tại thượng điện trưng bày bốn bức tượng của Tứ Pháp: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi và Pháp Điện. Các tấm ván bưng được chạm khắc từ thế kỷ XIV mang đến những chủ đề đa dạng, từ hình ảnh nhạc công đến phù điêu rồng phượng, là những tác phẩm nghệ thuật độc đáo tại Việt Nam. Bộ vì kèo ở giữa thượng điện là một trong những bộ còn lại hiếm hoi và được bảo tồn nguyên vẹn từ thời Trần. Chùa Thái Lạc không chỉ là một di tích quốc gia, mà còn là một bảo tàng nghệ thuật đặc sắc, phản ánh quá khứ cùng văn hóa truyền thống.
Hãy khám phá vẻ đẹp của Chùa Thái Lạc với bộ vì kèo kiến trúc độc đáo, những tấm ván chạm khắc nghệ thuật tinh xảo và các di vật lưu giữ dấu ấn lịch sử từ thời Trần. Tại đây, bạn sẽ cảm nhận được bầu không khí tâm linh và chiêm ngưỡng những kỳ quan của nghệ thuật kiến trúc cổ truyền Việt Nam.


5. Xã Lạc Đạo
Nằm trong khu vực đồng bằng sông Hồng, Xã Lạc Đạo nổi bật với các nghề truyền thống như sản xuất hóa, nấu rượu, làm mộc và chế biến các món ăn đặc trưng như cơm nắm muối vừng. Đặc biệt, Rượu Lạc Đạo được biết đến với hương vị đặc trưng và được nhiều người yêu thích. Việc khám phá làng nghề Lạc Đạo mang đến cơ hội tìm hiểu về quy trình sản xuất rượu Lạc Đạo cùng với việc thưởng thức những món đặc sản hấp dẫn khác. Nghề nấu rượu tại Lạc Đạo có nguồn gốc lâu đời và đã được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, vượt qua nhiều thăng trầm lịch sử như thời kỳ Pháp thuộc. Hiện nay, thương hiệu rượu Lạc Đạo đã trở thành biểu tượng của sự kế thừa văn hóa và tự hào của cộng đồng, mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm chất lượng.


6. Làng Nôm – Chùa Nôm
Chỉ cách Hà Nội khoảng 30 km về phía đông, chùa Nôm tọa lạc tại xã Đại Đồng, Văn Lâm, là một điểm đến du lịch hấp dẫn tại phố Hiến, nơi người ta có thể cảm nhận bầu không khí cổ kính. Khi bước vào cổng làng Nôm, du khách sẽ được chào đón bởi không gian thanh bình với những mái đình rêu phong, cây đa xanh mát, và giếng nước trong lành. Theo truyền thống, du khách thường ghé thăm đình Tam Giang để thắp nhang cầu may trước khi tiếp tục hành trình băng qua 9 nhịp cầu bắc qua sông Nguyệt Đức để tới chùa Nôm. Tại đây, bạn sẽ không khỏi ấn tượng với 122 pho tượng phật được làm từ đất, mỗi bức tượng mang một biểu cảm độc đáo và sinh động. Thuộc dòng thiền Lâm Tế, chùa Nôm được coi là một điểm linh thiêng, nơi mang lại sự bình yên cho tâm hồn và vẻ đẹp huyền bí của các pho tượng. Xung quanh làng Nôm là những di tích lịch sử như cổng làng, cầu Nôm, chợ Nôm, và đình Tam Giang với kiến trúc độc đáo từ thời Hậu Lê. Cầu Nôm, đã hơn 200 năm tuổi, được xây dựng hoàn toàn từ đá và nổi bật với các đường nét chạm trổ tinh tế. Chùa Nôm và làng Nôm không chỉ là niềm tự hào của Văn Lâm mà còn là di sản văn hóa lịch sử quý giá của Hưng Yên.


7. Đền Chử Đồng Tử
Đền thờ Chử Đồng Tử hiện diện ở nhiều vùng miền trên toàn quốc. Tại huyện Khoái Châu, Hưng Yên, cách Hà Nội khoảng 25 km dọc theo đê sông Hồng, có hai ngôi đền thờ Chử Đồng Tử nằm ở thôn Đa Hòa và thôn Yên Vĩnh, Dạ Trạch. Ngôi đền ở thôn Đa Hòa tọa lạc bên dòng sông Hồng, có tầm nhìn ra bãi Tự Nhiên – nơi diễn ra buổi lễ kết duyên giữa công chúa Tiên Dung và chàng Chử kỳ diệu. Ngược lại, ngôi đền thứ hai ở thôn Yên Vĩnh, Dạ Trạch, được xem là nơi Chử cùng hai phu nhân của mình về trời. Mỗi ngôi đền đều thờ Chử Đồng Tử và mang nét kiến trúc truyền thống, nhưng mỗi nơi lại có những đặc trưng riêng để phân biệt. Du khách đến đây không chỉ để chiêm ngưỡng phong cảnh thanh bình ở vùng quê, mà còn để hòa mình vào không khí thanh tịnh của đền Đa Hòa và thắp hương tưởng nhớ đức thánh Chử Đồng Tử, công chúa Tiên Dung và nàng Tây Sa công chúa.
Các yếu tố trang trí, cây cỏ được lựa chọn tỉ mỉ, nhấn mạnh vào chủ đề về sự vĩnh cửu của đức thánh Chử Đồng Tử và mối tình lãng mạn của ngài. Điều này được thể hiện qua những câu đối và hoành phi đầy ý nghĩa của những tao nhân qua các thời đại, tất cả đều nói lên giá trị của tình yêu bền vững trong cuộc sống. Lễ hội Chử Đồng Tử diễn ra từ ngày 10 đến 12 tháng hai âm lịch hàng năm tại cả hai ngôi đền, thể hiện sự tôn vinh truyền thuyết về mối tình đẹp giữa công chúa và chàng trai nghèo, một biểu tượng ngàn đời trong văn hóa dân gian Việt Nam.


8. Làng nghề Đúc đồng Lộng Thượng
Làng đúc đồng Lộng Thượng nổi bật với những sản phẩm độc đáo được chế tác từ đồng, bao gồm lọ hoa, đỉnh đồng và lư hương. Tại đây, bạn sẽ có cơ hội học hỏi kiến thức cũng như trải nghiệm thực hành tạo ra sản phẩm đồng dưới sự chỉ dẫn của những nghệ nhân dày dạn kinh nghiệm. Hiện nay, làng đúc đồng Lộng Thượng đã mở rộng quy mô và chuyên môn hóa nghề nghiệp, hình thành các khu sản xuất chuyên biệt cho từng loại sản phẩm như mâm, chậu, đồ thờ cúng và tượng. Với sự tổ chức hợp lý và hiệu quả, làng đã ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ. Theo ghi chép lịch sử, ông tổ của nghề đúc đồng tại đây là Khổng Minh Không, một quốc sư triều Lý vào thế kỷ XII, người đã truyền lại nghề này cho cộng đồng dân cư địa phương. Để tưởng nhớ ông tổ sư, người dân nơi đây đã đúc tượng và thờ cúng suốt nhiều thế hệ.


9. Đền Ghênh
Khi đến với đền Ghênh tại thôn Ngọc Quỳnh, Như Quỳnh, du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu về những dấu mốc lịch sử gắn liền với Hoàng Thái hậu Ỷ Lan - một nhân vật nổi bật của lịch sử Việt Nam, người đã cống hiến cả đời vì lợi ích dân tộc. Đền Ghênh được xây dựng theo phong cách kiến trúc thời Lý, với cấu trúc bao gồm ba phần: tiền tế, bái đường và hậu cung. Chính điện của đền hướng về phía nam, nhìn xuống dòng nước Tam giao thủy. Đền được xây dựng trên nền cao gồm 9 bậc, và nổi bật với hai giếng nước, được gọi là mắt rồng, luôn chứa nước. Trong khuôn viên của đền có một cây cổ thụ mà người dân nơi đây gọi là mi rồng...
Ghé thăm đền Ghênh ở thôn Ngọc Quỳnh, Như Quỳnh (Văn Lâm), du khách sẽ có thêm nhiều hiểu biết về Hoàng Thái hậu Ỷ Lan, một người phụ nữ tài năng và đức độ, đã hy sinh cho sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Theo truyền thuyết, bà được vua Lý Thánh Tông chọn làm nguyên phi khi vua nhìn thấy bà giữa cánh đồng dâu, gây ấn tượng mạnh mẽ với những người xung quanh. Công chúa xứ Thổ Lỗi, sinh vào năm 1044, đã để lại một dấu ấn sâu sắc trong lịch sử và trở thành một nguyên phi được yêu mến bởi nhân dân.


10. Chùa Chuông – Phố Hiến
Chùa Chuông - Phố Hiến là một điểm đến nổi bật cho du khách yêu thích du lịch tâm linh, nổi bật với kiến trúc nghệ thuật độc đáo. Được xây dựng từ thời kỳ Lê, chùa sở hữu lịch sử phong phú cùng với hệ thống pho tượng cổ đẹp mắt. Đặc biệt, chùa Chuông đã trải qua nhiều đợt tu sửa nhưng vẫn giữ nguyên vẻ đẹp đặc trưng của kiến trúc thời Hậu Lê. Trong tác phẩm của Hưng Yên, Trịnh Như Tấu đã ca ngợi chùa với tên gọi “Chùa Chuông - phố Hiến nổi tiếng danh lam”. Năm 1992, chùa Chuông được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật. Nép mình tại phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên, chùa vẫn mang đậm dấu ấn nghệ thuật của thế kỷ XVII. Chùa còn được biết đến với danh xưng Kim Chung Tự (chùa Chuông Vàng) nhờ vào một truyền thuyết cổ xưa.
Theo truyền thuyết, trong một năm xảy ra đại hồng thuỷ, một chiếc chuông vàng đã trôi vào bãi sông thuộc thôn Nhân Dục. Mặc dù nhiều nơi đã cố gắng giành lấy chiếc chuông, song không thành công. Lão thôn Nhân Dục, sau khi cầu khẩn trời Phật cùng với mười nam thanh nữ tú, đã kéo chiếc chuông lên bờ và cùng với cộng đồng xây dựng lại chùa, nơi treo chuông. Mỗi khi thỉnh chuông, tiếng chuông vang vọng xa đến hàng vạn dặm. Khi nghe tin một đại quan từ Bắc quốc muốn cướp chuông, các Tăng ni đã giấu chuông xuống một giếng nhỏ. Theo thời gian, những kẻ muốn chiếm đoạt chuông đều chết mà không tìm thấy được. Chính vì thế, chùa Chuông ngày nay trở thành một nơi chốn độc đáo với kiến trúc cân đối, nhịp nhàng, tựa như một bức tranh thủy mặc, hướng về thế giới tâm linh và điều thiện.


