1. Hang Mê Cung
Hang Mê Cung tọa lạc ở độ cao 25m trên đảo Lờm Bò, cách đảo Ti-tốp khoảng 2km về hướng tây nam. Từ xa, cửa hang trông như một mái nhà ăn sâu vào sườn đảo. Các nhà khảo cổ học đã xác minh rằng Hang Mê Cung là một trong những di chỉ thuộc Văn hoá Hạ Long sớm, có niên đại khoảng 10.000 – 7.000 năm trước. Một trong những dấu tích nổi bật là vỏ ốc Melania, một loài ốc chỉ sống ở các con suối. Hang Mê Cung nằm trong khu vực bảo vệ nghiêm ngặt của Di sản – Kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long, với cấu trúc phức tạp bao gồm nhiều cấp độ, ngách và hành lang kéo dài hơn 100m, dần cao lên phía tây và mở ra một hồ nhỏ mang tên hồ Mê Cung. Toàn cảnh hồ Mê Cung nằm giữa những bức tường đá vững chãi, như một thế giới tách biệt hoàn toàn với biển cả. Theo ý kiến của các nhà khoa học, hồ Mê Cung không chỉ có giá trị sinh thái mà còn sở hữu tiềm năng nghiên cứu khoa học vô cùng quý giá, tạo nên một bức tranh sống động của thiên nhiên nơi đây.
Bên cạnh vỏ ốc suối và ốc núi, trong hang Mê Cung còn có nhiều mảnh vỏ trai, hến, sò và trùng trục – các loài nhuyễn thể nước ngọt. Đáng chú ý, trong quá trình cải tạo hang Mê Cung, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã thu thập và vẫn lưu giữ một bộ xương thú hóa thạch hoặc bán hóa thạch. Việc điều tra kỹ lưỡng về các xương thú này trong tương lai sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về môi trường sống, lựa chọn thực phẩm và cả quan niệm tâm linh của cư dân Hạ Long cổ đại, đặc biệt là khi các chi tiết xương này được tìm thấy trong hốc kín của hang Mê Cung, nơi chứa đựng trầm tích đất màu vàng Pleitoncen, hứa hẹn sẽ làm sáng tỏ thêm niên đại của các di tích khảo cổ học, tương đương với giai đoạn Văn hoá Hoà Bình, Bắc Sơn của khu vực Vịnh Hạ Long.
Là một trong những điểm đến nổi bật thuộc tuyến số 2 của Vịnh Hạ Long (bao gồm Sửng Sốt, Mê Cung, Hang Luồn, Titop và Soi Sim), hang Mê Cung đã thu hút rất nhiều du khách đến khám phá và tìm hiểu về lịch sử, văn hóa địa phương. Khi bước vào trong động, du khách được cảm nhận như đang lạc vào một cung điện của các vị vua xưa. Bên cạnh các trầm tích lịch sử, trên đảo Lờm Bò cũng có những cây cổ thụ lớn tỏa bóng xuống mặt hồ Mê Cung trong xanh, yên tĩnh. Nơi đây còn là sinh cảnh của nhiều loài chim và động vật, bao gồm khỉ và kỳ đà. Đặc biệt, nhờ sự chăm sóc của cán bộ, nhân viên Trung tâm Bảo tồn công viên, hệ sinh thái hồ Mê Cung ngày càng phát triển. Nhiều loài san hô và hải sâm đã được phục hồi, tạo điều kiện cho sự phát triển của nhiều loài động thực vật quý hiếm tại Hạ Long. Mê Cung đang hứa hẹn trở thành một điểm tham quan du lịch sinh thái hấp dẫn trong tương lai.
Hang Phong Cảnh Huyền Bí nằm tại độ cao 25m trên đảo Lờm Bò, cách đảo Ti-tốp khoảng 2km về phía tây nam. Từ xa, cửa động tựa như một lối vào sâu vào trong sườn đảo. Hang Phong Cảnh Huyền Bí cũng đã được các nhà nghiên cứu khảo cổ học xác định là một di chỉ thuộc Văn hoá Hạ Long sớm, có thời điểm khoảng 10.000 – 7.000 năm trước. Dấu vết chủ yếu tìm thấy tại cửa động là vỏ ốc Melania, loài chỉ sinh sống ở suối. Nơi này nằm trong khu vực bảo tồn tuyệt đối của Di sản – Kỳ quan thế giới Vịnh Hạ Long, cấu trúc phức tạp với nhiều cấp độ, ngách và một hành lang dài hơn 100m, cao dần về phía tây cho đến khi mở ra một hồ nhỏ tên là hồ Phong Cảnh Huyền Bí. Cảnh quan tuyệt đẹp của hồ này nằm giữa những bức tường đá núi, giống như một vùng đất riêng biệt, tách biệt với biển cả. Theo các nhà khoa học, hồ Phong Cảnh Huyền Bí là một khu vực sinh thái địa chất quan trọng cho công tác nghiên cứu khoa học, đồng thời mang lại hình ảnh sống động về thiên nhiên nơi đây.
Ngoài những vỏ ốc suối và ốc núi, hang Phong Cảnh Huyền Bí còn chứa các mảng vỏ trai, hến, sò cùng trùng trục, tất cả là những loài nhuyễn thể nước ngọt. Điều đáng chú ý là trong quá trình cải tạo, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã thu thập và giữ lại bộ xương thú hóa thạch hoặc bán hóa thạch. Nghiên cứu kỹ lưỡng về bộ xương này trong tương lai sẽ cung cấp những thông tin quý giá về môi trường sống, thói quen dinh dưỡng và cả niềm tin của cư dân Hạ Long cổ đại. Sự phát hiện xương ở những ngóc ngách sâu của hang Phong Cảnh Huyền Bí, giữ các lớp trầm tích màu vàng Pleitoncen, chắc chắn sẽ bổ sung thêm nhiều thông tin về thời gian của các di tích khảo cổ học, tương thích với giai đoạn Văn hoá Hoà Bình, Bắc Sơn tại Vịnh Hạ Long.
Là một trong những điểm tham quan nổi bật trong tuyến 2 của Vịnh Hạ Long (bao gồm Sửng Sốt, Phong Cảnh Huyền Bí, Hang Luồn, Titop, Soi Sim), hang Phong Cảnh Huyền Bí thu hút đông đảo khách du lịch đến tham quan và khám phá lịch sử, văn hóa. Khi bước vào trong động, du khách như đang lạc vào cung điện của những vị vua thời xưa. Ngoài việc lưu giữ những trầm tích lịch sử, đảo Lờm Bò còn có cây cổ thụ lâu năm soi bóng xuống hồ Phong Cảnh Huyền Bí trong sạch và tĩnh lặng. Nơi đây còn là nơi lưu trú của nhiều loài chim và động vật như khỉ và kỳ đà. Quan trọng hơn, nhờ sự chú ý và bảo vệ từ Trung tâm Bảo tồn công viên (Ban Quản lý Vịnh Hạ Long), hệ sinh thái của hồ Phong Cảnh Huyền Bí đang dần được phục hồi. Những loài san hô và hải sâm đã và đang phục hồi, mở đường cho sự phát triển của những loài động thực vật đặc hữu tại Vịnh Hạ Long. Phong Cảnh Huyền Bí hứa hẹn sẽ là một điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn trong tương lai.
2. Hang Huyền Bí
Hang Huyền Bí Vịnh Hạ Long tọa lạc trên hòn đảo Bồ Hòn, cách Bãi Cháy khoảng 14 km về phía nam. Trước mặt hang là hòn Con Rùa, còn bên phải là Cổng Trời. Vị trí của Hang Huyền Bí nằm ở mỏm phía đông bắc đảo Bồ Hòn, cách hang Sửng Sốt khoảng hơn 1 km, thuộc khu vực vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Hang Huyền Bí kết nối giữa biển và hồ nước hình tròn được bao quanh bởi những ngọn núi hùng vĩ. Chiều cao của hang dao động từ 2,5m đến 4m, tùy thuộc vào mức thủy triều. Để khám phá không gian bên trong, du khách cần sử dụng thuyền nhỏ. Hang có hình dạng vòng cung, dài gần 60m, với một hồ nước trong xanh yên bình bên trong, liên thông với biển qua một hầm đá ngầm dưới nước. Hang Huyền Bí thật sự là một nơi lý tưởng cho những ai yêu thích sự kỳ diệu của thiên nhiên.
Vòm hang được hình thành với nhiều nhũ đá kỳ thú, tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp. Hồ nước bên trong được coi như một sân vận động thiên nhiên, với các khán đài tự nhiên nâng cao xung quanh. Những họa tiết độc đáo trên vách đá mô phỏng các hình ảnh thú vị như dương xỉ, vạn tuế và lan. Các tàu du lịch không thể vào tận bên trong mà chỉ có thể neo đậu ở cửa hang. Để khám phá, du khách cần chọn thuyền nhỏ, mỗi chiếc có sức chở từ 10 đến 15 người. Thời gian để vào và ra khỏi hang khoảng 20 phút. Khuyến cáo nên mang theo phao cứu hộ. Lưu ý rằng chi phí đi thuyền vào hang đã bao gồm trong vé tham quan. Hiện tại, có kế hoạch xây dựng các nhà nghỉ nổi để phục vụ du khách có thể lưu trú qua đêm tại thiên đường này.


3. Hang Tiên Cô
Hang Trinh Nữ tọa lạc trên một vòng cung nhỏ của dãy núi phía đông thuộc quần đảo Bồ Hòn, nằm cách hang Sửng Sốt khoảng 3km về phía đông nam. Tương tự như nhiều hang động khác trên Vịnh Hạ Long, hang Trinh Nữ được gắn liền với một câu chuyện tình yêu đầy cảm động. Mặc dù kết thúc của câu chuyện rất bi thương, nhưng nó cũng góp phần lý giải cho những hiện tượng thiên nhiên kỳ bí, đồng thời là nguồn cội hình thành các hang động trên vịnh.
Câu chuyện bắt đầu từ một thời xa xưa, khi vùng Vịnh Hạ Long có một người con gái xinh đẹp thuộc cộng đồng ngư dân chài lưới. Gia đình cô nghèo khó và thường phải làm thuê cho một địa chủ trong vùng. Khi phát hiện vẻ đẹp của cô, tên địa chủ đã cưỡng ép gia đình cô gả cô làm vợ bé cho hắn. Tuy nhiên, cô gái không đồng ý vì cô đã có người yêu, một chàng trai nghèo làm nghề đánh bắt cá. Chàng trai đang miệt mài ra khơi để chuẩn bị cho ngày cưới của họ. Không thể lay chuyển cô, tên địa chủ đã tống cô ra một hòn đảo hoang. Cô gái kiệt sức và đói rét, và trong một đêm mưa bão, cô đã hóa đá tại chốn này. Di tích của cô vẫn còn ở sâu trong lòng hang, nơi mà bức tượng của người con gái với mái tóc dài xõa xuống, đang nhìn ra biển khơi, chờ đợi người yêu trở về.
Khi hay tin về tình trạng của cô, chàng trai vội vã chèo thuyền đi tìm. Tuy nhiên, bão đã ập đến khiến thuyền của anh gặp nạn, và chàng cũng dạt vào một hòn đảo hoang. Trong ánh chớp, chàng nhận ra người yêu đang vẫy gọi nhưng tiếng đáp lại đã bị gió cuốn trôi. Chàng trai đã dùng đá gõ vào vách núi để báo hiệu rằng mình đã đến nơi, cho đến khi máu trên tay chảy đầm đìa và quá sức lực, chàng cũng hóa đá. Nơi chàng hóa đá là hang Trống (hay còn gọi là hang Con trai), nằm cách hang Trinh Nữ khoảng 700-800m. Tại cửa hang, bức tượng của chàng trai vẫn hướng về phía hang Trinh Nữ. Dù cho trong quá trình chiếm đóng, người Pháp đã đặt tên cho rất nhiều đảo, nhưng họ vẫn giữ nguyên tên gọi của hang Trinh Nữ theo truyền thuyết dân gian Hạ Long, gọi nó là La vierge (tạm dịch: “Hang của người con gái”). Câu chuyện tình yêu đầy huyền bí này đã thu hút sự tò mò của nhiều du khách, những người ao ước được một lần đặt chân đến hang Trinh Nữ và hang Trống, hoặc chí ít là chiêm ngưỡng những vẻ đẹp tiềm ẩn khi tàu đi qua.
Ngoài giá trị văn hóa truyền thuyết, hang Trinh Nữ cũng là một địa điểm khảo cổ quan trọng trên Vịnh Hạ Long. Vào năm 2000, các nhà khảo cổ đã phát hiện những dấu tích của cư dân tiền sử thuộc Văn hóa Hạ Long, với những bằng chứng như lớp than tro, mảnh xương động vật, mảnh gốm và các di vật đá. Năm 2010, thêm dấu tích của bến gốm sứ cổ cũng được tìm thấy tại khu vực trước cửa hang, với nhiều mảnh gốm sứ, đồ gốm và thiếc có hoa văn trang trí độc đáo. Những mảnh vỡ của bát đĩa thuộc thời Trần (thế kỷ XIII-XIV) và các mảnh đồ gốm có men lam từ thời Lê (thế kỷ XVI-XVIII) cho thấy sự phát triển của thương mại tại đây. Dựa trên các phát hiện này, các nhà khảo cổ đánh giá hang Trinh Nữ là phần của di tích bến gốm sứ cổ trong hệ thống thương cảng Vân Đồn xưa, mặc dù quy mô bến không lớn và không thường xuyên hoạt động. Hiện nay, hang Trinh Nữ và hang Trống là một phần trong tuyến du lịch số 2 trên Vịnh Hạ Long, bao gồm các địa điểm nổi tiếng như hang Sửng Sốt, Titop (hoặc Soi Sim), động Mê Cung và hồ Động Tiên. Dù cho câu chuyện tình yêu đau thương chỉ là huyền thoại, nhưng du khách vẫn háo hức lắng nghe mỗi khi có dịp ghé thăm hai hang động này.


4. Hang Tam Cung
Hang Tam Cung Động, một địa điểm kỳ thú tọa lạc giữa lòng vịnh Hạ Long, cách hang Sửng Sốt khoảng 5 km về phía đông bắc. Không gian ở đây được chia thành ba ngăn riêng biệt, nơi du khách có thể khám phá những nhũ đá tuyệt đẹp với hình thù tự nhiên sinh động. Trong từng góc nhỏ của động, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy những hình ảnh thú vị như ông tiên với chòm râu bạc, ba ông tam đa trầm tư, hay những bông hoa quỳnh trắng tinh khôi, cùng với các hình dáng quen thuộc của sư tử, hải cẩu, và tượng thuỷ thần. Đặc biệt, Hang Tam Cung nằm trên đảo Mây Đèn, một hòn đảo gần như tách biệt với các đảo khác, với những vách đá dựng đứng và rừng cây xanh tươi.
Khi đặt chân đến ngăn đầu tiên, du khách sẽ bị cuốn hút bởi những âm thanh vang vọng, chẳng khác nào tiếng đàn T’rưng hay đàn đá nhẹ nhàng. Thật bất ngờ khi bạn chạm mặt một “ông tiên” đang chống gậy leo núi, chòm râu trắng bay trong gió. Cùng lúc đó, ba “ông tam đa” đứng yên lặng trên vách đá, dường như đang quan sát dòng người qua lại.
Từ trần động, một nhũ đá giống như nụ hoa quỳnh ngọt ngào đang dần nở giữa những bộ nhũ đá khác. Để di chuyển từ ngăn thứ nhất sang ngăn thứ hai, bạn sẽ phải vượt qua một khe cửa nhỏ, nơi đây thực sự mang đến cảm giác như một bảo tàng thiên nhiên sống động với những hình ảnh sinh động như sư tử đá, hải cẩu, và tượng thuỷ thần. Đặc biệt, giữa ngăn thứ hai là một dòng suối tiên quanh năm tràn đầy nước ngọt, hai bên là những bức rèm đá tự nhiên rủ xuống từ trần, tạo nên một bức tranh thiên nhiên sống động đầy hấp dẫn.
Khi tới ngăn trong cùng, bạn sẽ được chiêm ngưỡng một bức phù điêu hoành tráng với các hình thù kỳ dị, nhưng lại được chạm trổ rất tinh xảo. Từng hình ảnh như những bông hoa, gậy trúc xinh xắn, bức rèm đá tự nhiên và những chú voi hiền lành đang say giấc trong khung cảnh hài hòa và cân đối.


5. Hang Hanh
Nằm cách thị xã Cẩm Phả 9 km về phía tây và cách Bãi Cháy 20 km, Hang Hanh được công nhận là một trong những hang động dài và đẹp nhất trên vịnh Hạ Long. Với chiều dài lên tới 1300 m, nơi đây tạo ra một hành trình kỳ diệu xuyên suốt dãy núi đá Quang Hanh đến tận biển.
Khi bước lên con đò nhỏ, du khách sẽ được tận hưởng hành trình thú vị qua những khe đá ngoằn ngoèo, dưới ánh sáng bập bùng của đuốc. Mỗi chùm nhũ đá từ trên cao rủ xuống toát lên những sắc màu huyền ảo, hòa cùng dòng nước êm đềm trôi chảy. Không khí ở đây thật tĩnh lặng, chỉ nghe thấy tiếng mái chèo khua nước, tạo nên một khúc nhạc nhẹ nhàng. Càng tiến sâu vào động, vẻ đẹp hoang sơ của nó càng hiện rõ với những chùm hoa đá rực rỡ, các trụ kim cương lung linh khi ánh đèn chiếu vào, cùng những cụm hoa phong lan đang vươn mình trong không gian huyền bí. Âm thanh từ những cơn sóng vỗ vào vách đá như một điệu trống mời gọi từ xa, hòa quyện tạo nên những hình ảnh kỳ diệu không thể quên.
Các nhà thám hiểm người Pháp đã đặt tên cho hang động này là Le tunnel (đường hầm) do cửa động khá thấp, nên chỉ có thể tiếp cận bằng những chiếc thuyền nhỏ. Du khách có thể thuê ca nô từ bến Đoan ở Hòn Gai – TP Hạ Long hoặc lái ô tô đến Cẩm Phả. Tại đây, bến tàu Cẩm Phả có dịch vụ cho thuê thuyền hoặc ca nô để khám phá động. Gần cửa động thường có các thuyền chở khách vào thăm và thời điểm lý tưởng là khi thủy triều xuống thấp để có thể vào dễ dàng. Khách tham quan cần chuẩn bị đuốc hoặc đèn pin trước khi vào động. Thời gian cho một chuyến đi vào và ra khỏi động thường dao động từ 60 đến 90 phút. Động Hang Hanh là địa điểm lý tưởng cho những ai yêu thích sự mạo hiểm và cần có sự am hiểu về thủy triều, vì nếu không cẩn thận, bạn có thể sẽ bị mắc kẹt trong không gian thăm thẳm này.
Đặc biệt, ngay trước cửa động, trên một khối đá cheo leo như tháp, có một ngôi miếu nhỏ mang tên Miếu Ba Cô. Theo truyền thuyết, ba cô gái ra khơi đã gặp phải cơn mưa lớn và quyết định vào động trú mưa. Bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của động, họ đã quên thời gian và cuối cùng bị mắc kẹt do thủy triều lên cao, gợi nên một câu chuyện bi thương. Người dân thường đến miếu để thắp hương, cầu xin linh hồn ba cô gái phù hộ cho họ bình an trong mỗi chuyến ra khơi.


6. Động Thiên Cung
Động Thiên Cung nằm ở phía bắc của đảo Đầu Gỗ, chỉ cách cảng tàu du lịch khoảng 4km về phía nam. Đây được coi là một trong những hang động đẹp nhất tại Hạ Long. Với cấu trúc rộng lớn, hang động này sở hữu nhiều cấp độ và ngăn khác nhau, cùng với hàng triệu nhũ đá và măng đá mang hình dáng kỳ lạ, tạo nên một khung cảnh đầy ấn tượng.
Động Thiên Cung gần gũi với hang Đầu Gỗ, và cửa hang ở độ cao khoảng 25m. Không thể phủ nhận rằng đây là hang động nổi bật nhất tại Hạ Long mà con người đã khám phá. Với diện tích gần 10.000m2, cấu trúc của hang thật sự phức tạp, bao gồm nhiều tầng và ngăn, với trần và bờ vách cao. Bên trong, du khách sẽ ngỡ ngàng khi chiêm ngưỡng hàng trăm khối nhũ, măng đá với hình thù độc đáo. Có thể tưởng tượng ra câu chuyện tình và sự chia tay giữa Rồng bố và Rồng mẹ được khắc họa trên những vách đá, hoặc hình dung đây là các mê cung của những vị vua Ba Tư trong truyện Nghìn lẻ một đêm.
Một ngách bên trong hang mở ra bởi một cửa nhỏ, dẫn xuống một vịnh biển nhỏ được bao quanh bởi những dãy núi. Tại đây, một dòng chữ và con số 1901 được khắc trên vách đá, có lẽ là bút tích của nhà thám hiểm đầu tiên đã đặt chân đến nơi này. Hệ thống cầu thang và hành lang được thiết kế tinh xảo bên trong và bên ngoài hang, kèm theo hệ thống đèn chiếu sáng, giúp du khách dễ dàng tham quan. Ngày 1/5/1998, Động Thiên Cung chính thức mở cửa đón tiếp du khách, mở ra một phong trào du lịch mạnh mẽ cho khu vực vịnh Hạ Long. Đây là hang động đầu tiên tại Hạ Long thực hiện việc sửa chữa quy mô lớn. Trong tương lai gần, dự kiến hang sẽ tiếp tục được tu sửa nhằm bảo tồn vẻ đẹp tự nhiên của nó.


7. Hang Bồ Nâu
Hang Bồ Nâu nổi bật với hình dáng độc đáo như một chiếc hàm ếch, với diện tích khoảng 200 m2, đáy hang bằng phẳng và rộng rãi nhưng không sâu. Các vách đá được trang trí bởi những khối nhũ đá ấn tượng. Để đến với hang Bồ Nâu, du khách chỉ cần di chuyển về phía đông nam khoảng 2-3 km từ hòn Trống Mái.
Nằm trong Vịnh Hạ Long, hang Bồ Nâu mang đến một trải nghiệm tuyệt vời với không gian ánh sáng dịu dàng nhờ những vết nứt trên trần hang, cho phép ánh sáng tự nhiên chiếu vào tạo nên bầu không khí mơ mộng. Đáy hang thắt lại nhẹ nhàng, phía trước tạo nên một hòn đảo nhỏ, giúp không gian nơi đây trở nên dịu mát và trọn vẹn. Cổng vào hang đầy ấn tượng với ba phiến đá, hình ảnh như ba vị tiên đang say sưa chơi cờ và một vị trọng tài, tạo nên một khung cảnh huyền bí. Hang Bồ Nâu không chỉ đẹp mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhiếp ảnh gia.
Trong không gian rộng lớn của hang, trần hang cao lên đến 30 m, được trang trí với những vết lõm nhỏ đồng đều và mịn màng, tương tự như trần của một nhà hát lớn. Gần lối vào, những khối đá khổng lồ khắc họa hình ảnh con ngựa và thanh gươm dài, tạo nên một bức tranh thiên nhiên sống động. Đây chính là một trong những hang động tiêu biểu của khu vực karst, không chỉ mang giá trị về cảnh quan mà còn có giá trị khoa học cao. Phần lối vào được tạo điểm nhấn bởi những khối nhũ đá mang hình dáng con ngựa cùng thanh gươm dài đặc sắc.


8. Hang Ước Nguyện
Chìm đắm trong vẻ đẹp hùng vĩ của Di sản Thế giới UNESCO, hang Ước Nguyện tọa lạc trên đảo Hòn Bồ, là một trong những kỳ quan hang động lớn nhất ở Vịnh Hạ Long. Với miệng hang cao vút, người ta phải vượt qua hàng trăm bậc đá để đặt chân vào. Hang Ước Nguyện chia thành hai vòm; vòm đầu tiên mang hình dáng một nhà hát rộng lớn, nơi những nhũ đá lấp lánh treo từ trên cao. Một lối đi nhỏ dẫn đến phòng thứ hai, nơi ánh sáng tự nhiên ùa vào, tạo ra bức tranh tuyệt đẹp và mở ra không gian thoáng đãng cho du khách rời xa những ngột ngạt của hang động. Vòm hang đủ lớn để chứa hàng nghìn người cùng lúc, hứa hẹn những trải nghiệm thú vị cho những ai đến thăm. Trong phần sâu nhất của hang, du khách sẽ được chiêm ngưỡng “vườn hoàng gia” với hồ nước tĩnh lặng và cảnh đẹp hữu tình của những dãy núi trùng điệp. Đặc biệt, hệ sinh thái phong phú với nhiều loài động thực vật cũng đóng góp vào sức hấp dẫn của nơi đây.
Diện tích hang lên đến khoảng 10.000 m2 với hàng ngàn nhũ đá và măng đá dày đặc dọc theo 500m lối đi trong hang. Hệ thống ánh sáng được bố trí một cách khéo léo, làm nổi bật vẻ đẹp kỳ diệu của hang. Vòm hang có chiều cao lên đến 300m, với các tường đá và các vết nứt là minh chứng cho sự hình thành hàng triệu năm qua. Khi đến gần cửa hang, du khách có thể không khỏi ngỡ ngàng trước hình ảnh một con voi khổng lồ trải dài trên sàn hang, đến tận phần vòm cao.
Tất nhiên, không thể không nhắc đến những truyền thuyết cổ xưa gắn liền với vẻ đẹp kỳ bí này. Một trong số đó là câu chuyện về hòn đá hình ngựa và chiếc gươm dài. Theo truyền thuyết, Thánh Gióng đã dùng sức mạnh của mình để bảo vệ người dân khỏi những thế lực xấu xa và quân xâm lược. Sau trận chiến, Thánh Gióng cưỡi ngựa bay lên trời, để lại hình ảnh đá ngựa và gươm dài như một biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm, nhằm nhắc nhở rằng kẻ thù không bao giờ có thể trở lại.


9. Hang Ngọc Ngà
Hang Ngọc Ngà, tọa lạc trên hòn Dầm Nam, ấn tượng bởi độ cao 187m. Trước mắt, du khách sẽ thấy hòn Dầm Bắc, trong khi hòn Soi Sim nằm ngay phía sau. Hang động này dài khoảng 100m, với chiều rộng biến đổi từ 5 đến 10m theo hướng Bắc - Nam. Một lối đi nhỏ dẫn lên cao, nơi mà dòng nước trong trẻo như rót xuống suốt bốn mùa đã tạo nên những nhũ đá trắng muốt và mềm mại đọng trên trần hang.
Khi đặt chân vào sâu trong hang, du khách có thể nhận thấy dấu tích của trận chiến cọc Bạch Đằng. Hơn 30 mảnh cọc gỗ lim của Trần Hưng Đạo được cắm vững vàng xuống dòng sông Bạch Đằng, dù đã trải qua thời gian nhưng vẫn giữ được sự mạnh mẽ. Những thớ gỗ lim có màu nâu xám, nhưng không gì có thể so sánh được với những măng đá tại đây, được phân bố dày đặc và hàng lối rõ ràng, cao khoảng 30 - 40cm, tạo nên hình ảnh tương tự như một bãi cọc gỗ thực thụ.
Hang Ngọc Ngà còn gắn liền với truyền thuyết ly kỳ về Rùa Vàng. Sau khi giành chiến thắng, Rùa Vàng giúp vua Lê Lợi thu hồi gươm, rồi bơi về hướng biển Đông. Có ghi chép rằng, Rùa Vàng đã tới khu vực của vua Thủy Tề với mục đích tiêu diệt các thủy quái. Tuy nhiên, sức mạnh của Rùa Vàng đã suy yếu dưới sự tấn công của quá nhiều quái vật. Cuối cùng, sau những nỗ lực không ngừng, Rùa Vàng đã tìm đến hang này và biến thành đá, tồn tại cho đến hôm nay. Du khách ghé thăm sẽ dễ dàng nhận ra khối đá mang hình dáng của con rùa trong trạng thái an yên, với những vết thương theo thời gian trên thân thể.
Khi đến thăm Hang Ngọc Ngà, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hoang sơ của hang động, mà còn có cơ hội khám phá khu rừng nguyên sinh xung quanh, đem đến trải nghiệm đáng nhớ. Hạ Long, một điểm dừng chân nổi tiếng của Việt Nam, thực sự sẽ chinh phục trái tim của mọi du khách với phong cảnh hùng vĩ và tuyệt đẹp.


10. Hang Dạy Lòng
Hang Đầu Gỗ, nằm trên đảo cùng tên, mở ra với một cửa hang được nhuộm màu xanh lam thanh bình, giống như hình dáng của một con sứa biển đang trôi lững lờ. Vòm hang cao khoảng 25m, với hàng trăm nhũ đá khổng lồ rủ xuống tựa như những dòng thác thiên nhiên kỳ diệu. Là điểm dừng chân đầu tiên trong các hành trình tham quan tại Hạ Long, hang Đầu Gỗ được chia làm ba khu vực chính. Khu vực phía ngoài có kiến trúc vòm cuốn đón ánh sáng tự nhiên vào từ mọi phía. Trần hang tạo thành một bức tranh thiên nhiên sống động, diễn tả cảnh sắc hoang sơ với những rừng măng đá và nhũ đá nhiều màu, mang lại những hình thù kỳ lạ tùy thuộc vào trí tưởng tượng phong phú của mỗi người: từ những đàn voi tất tả kiếm ăn, chú hươu sao hoang dại, cho đến chú sư tử bất giác gật gù ngủ dậy, trong khi một chú rùa thì thầm bơi lội dưới mặt nước của bể lớn. Đứng giữa vòm hang Đầu Gỗ, du khách không khỏi có cảm giác như đang ở trong một lâu đài cổ kính, với kiến trúc tráng lệ và ấn tượng.
Tiến sâu qua cửa hẹp dẫn đến khu vực thứ hai, ánh sáng dần trở nên mờ ảo, các khung cảnh bí ẩn, đầy bất ngờ hiện ra lung linh trước mắt. Những chùm hoa đá thi thoảng lấp ló, cùng những hình ảnh vừa quen thuộc vừa xa lạ, tạo nên cảm giác vừa hồi hộp vừa kích thích sự tò mò. Đến khu vực thứ ba của hang Đầu Gỗ, không gian bỗng trở nên rộng lớn hơn. Ở tận cùng của hang, một giếng tiên với dòng nước ngọt trong vắt lúc nào cũng chảy tràn trề. Khi nhìn lên phía trên trong ánh sáng huyền ảo, du khách sẽ thấy hình ảnh của một thành cổ đại, nơi ở đó những trận chiến giữa voi và ngựa diễn ra trong sự hỗn loạn, và tất cả như đã hóa đá bất ngờ.
Tên gọi hang Đầu Gỗ xuất phát từ truyền thuyết liên quan đến chiến thắng của Trần Hưng Đạo trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông, nơi đây từng chứa đựng nhiều cọc gỗ lim để chuẩn bị cho trận thủy chiến lịch sử hào hùng tại sông Bạch Đằng. Chỉ còn lại một vài mẩu gỗ, chính vì thế mà hang được mang tên này. Cái tên hang Giấu Gỗ cũng được sử dụng, cho rằng đây là nơi Trần Hưng Đạo đã cất giấu các cọc gỗ lim để chuẩn bị cho trận chiến Bạch Đằng.
Nếu động Thiên Cung được biết đến với vẻ đẹp tinh tế hiện đại, thì hang Đầu Gỗ lại mang vẻ trầm mặc, uy nghi và hùng vĩ. Cuốn sách du lịch Merveille de Monde, xuất bản năm 1938 tại Pháp, đã gọi hang Đầu Gỗ là Grotte des merveilles (động của kỳ quan). Thật sự, hang Đầu Gỗ như một bộ sưu tập của những kỳ quan của thiên nhiên, với vẻ đẹp hoang sơ tĩnh mịch, những cột đá, trụ đá và những nhũ đá nhỏ nhắn hướng tới bầu trời xanh.

Hang Vực Thẳm, nằm trên đảo Đầu Gỗ, mở ra như một khe nứt sâu, vòm hang cũng có độ cao 25m với hàng trăm nhũ đá khổng lồ thắng tỏa như những dòng thác bí ẩn. Đây là địa điểm đầu tiên trong các tour du lịch Hạ Long, được chia thành ba phần chính. Phần cửa hang hiện lên với hình vòm rực rỡ, ánh sáng tự nhiên chiếu sáng mọi góc cạnh. Trần hang như một bức tranh tự nhiên vĩ đại, phản ánh vẻ đẹp của thiên nhiên với những chùm măng đá và nhũ đá biến hóa, tạo nên nhiều hình hài độc đáo, kích thích trí tưởng tượng của mỗi du khách, từ đàn voi kiếm ăn cho đến chú hươu ngơ ngác và chú sư tử đang trong cơn ngủ say. Dưới nước, một chú rùa bơi cùng những làn sóng nhẹ nhàng của bể rộng. Bên trong hang Vực Thẳm, du khách như được dẫn lối vào một lâu đài cổ xưa với kiến trúc vững chãi.
Vượt qua phần đầu tiên và qua một khe cửa hẹp, ta sẽ tiến vào phần thứ hai. Ở đây, ánh sáng nhẹ nhàng cùng những hình ảnh kỳ lạ hiện ra với vẻ huyền bí. Các chùm hoa đá ẩn hiện, tạo cho con người cảm giác vừa hồi hộp vừa thích thú. Đến phần thứ ba của hang Vực Thẳm, không gian bỗng mở rộng một cách bất ngờ. Ở tận cùng, một giếng nước tự nhiên bốn mùa chảy ổn định. Khi khám phá dưới ánh sáng huyền ảo, ta chợt nhận ra hình ảnh của một thành phố cổ đại, nơi có những trận đánh kịch tính giữa voi và ngựa, con người chen chúc trong cuộc xung đột, gươm giáo long lanh, tất cả như đã hóa đá một cách bất ngờ.
Theo truyền thuyết, hang Đầu Gỗ có mối liên quan mật thiết với chiến thắng của Trần Hưng Đạo trước quân Nguyên Mông. Trận chiến lịch sử tại sông Bạch Đằng đã được chuẩn bị với nhiều cọc gỗ lim ở đây, góp phần tạo nên những chiến công huy hoàng. Các mảnh gỗ còn sót lại cũng chính là lý do hang mang tên hang Vực Thẳm. Một cái tên khác là hang Ẩn Gỗ, do đây là nơi Trần Hưng Đạo từng giấu cọc gỗ lim cho trận chiến Bạch Đằng.
Khác với sự quyến rũ và hiện đại của động Thiên Cung, hang Vực Thẳm mang vẻ trầm lặng, uy nghiêm và bề thế. Cuốn Merveille de Monde, xuất bản năm 1938, đã gọi hang Vực Thẳm là Grotte des merveilles, là hoàn toàn chính xác. Hang Vực Thẳm như một bảo tàng lưu giữ những kiến trúc cổ xưa, vẻ đẹp tĩnh mịch và hùng vĩ cùng cột đá, trụ đá, và những nhũ đá nhỏ xinh, cao vút như muốn chạm tới bầu trời.
