Buzz
Không cần kịch bản đã chuẩn bị sẵn hay ngân sách sản xuất lớn, các nhà nghiên cứu Đan Mạch đã tái hiện sống động thời kỳ Đồ đá mới, cho phép người chơi trực tiếp tương tác với quá khứ nhờ vào công nghệ trí tuệ nhân tạo tạo sinh.
Trong kỷ nguyên số, công nghệ đang xóa nhòa ranh giới giữa quá khứ và hiện tại. Mới đây, một nhóm khảo cổ học tại Đại học Copenhagen đã công bố dự án tiên phong, chứng minh cách trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ làm game hiện đại có thể biến những di chỉ khảo cổ khô khan thành những trải nghiệm sống động.
Dự án này không chỉ đơn giản là một trò chơi mà còn là minh chứng cho một hướng đi mới trong công tác bảo tồn và truyền thông di sản văn hóa.
Đối thoại tự nhiên với người xưa
Trò chơi này được phát triển trong khuôn khổ dự án nghiên cứu "Lịch sử sâu sắc của sự di cư", lấy bối cảnh tại khu vực Đồ đá mới ở Bắc Âu. Nhóm nghiên cứu đã tái hiện chi tiết khu mộ đá dài (long dolmens) tại Lindeskov Hestehave trên đảo Funen, Đan Mạch.
Điểm nổi bật nhất của trò chơi này là cơ chế tương tác độc đáo. Người chơi không chỉ di chuyển và quan sát như trong các mô hình bảo tàng ảo truyền thống, mà còn có cơ hội gặp gỡ và trò chuyện với hai nhân vật: một nhà khảo cổ học thời hiện đại và một người phụ nữ sống trong thời kỳ Đồ đá.
Khác với các nhân vật trong game truyền thống (NPC) chỉ thực hiện những câu thoại được lập trình trước, hai nhân vật này sử dụng công nghệ AI tạo sinh để giao tiếp. Họ không có kịch bản cố định mà sẽ phản hồi các câu hỏi của người chơi một cách tự nhiên, linh hoạt dựa trên kho dữ liệu kiến thức khảo cổ học mà nhóm nghiên cứu đã biên soạn.
Mikkel Nørtoft, tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ: "Chúng tôi không cần viết các bản thảo chi tiết. Các nhân vật tự diễn đạt dựa trên các gợi ý và kiến thức chuyên môn của chúng tôi. Điều này giúp chúng tôi dễ dàng cập nhật câu chuyện của nhân vật mỗi khi có những phát hiện khảo cổ mới, đảm bảo tính chính xác khoa học tuyệt đối."
Cách mạng hóa quy trình bằng công cụ miễn phí
Một trong những thông điệp quan trọng mà nhóm nghiên cứu muốn truyền tải là tính khả thi và chi phí thấp của dự án. Để xây dựng trò chơi này, họ chủ yếu sử dụng các phần mềm miễn phí hoặc dễ tiếp cận.
Môi trường 3D chân thực được dựng trên nền tảng Unreal Engine - công cụ phát triển game hàng đầu thế giới. Các nhân vật được tạo hình chi tiết nhờ MetaHuman Creator, trong khi phần đối thoại thông minh được xử lý qua Convai, dịch vụ đám mây có tùy chọn dùng thử miễn phí.
"Các công cụ miễn phí hiện có sẵn cho tất cả mọi người đang nắm giữ tiềm năng cách mạng hóa việc truyền thông di sản văn hóa kỹ thuật số", ông Nørtoft nhấn mạnh. Mục tiêu của nhóm là cung cấp một "công thức" rõ ràng để các nhà sử học, khảo cổ học và chuyên gia bảo tàng có thể tự tạo ra sản phẩm kỹ thuật số mà không cần phụ thuộc vào các công ty phát triển game đắt đỏ.
Tương lai của giáo dục di sản
Mặc dù hiện tại trò chơi chỉ mới được xem là một bản "bằng chứng về khái niệm" (proof of concept) chứ chưa phải là sản phẩm thương mại hoàn chỉnh, nhưng nó đã mở ra một cơ hội lớn cho ngành bảo tàng và giáo dục.
Dự án này trao quyền kiểm soát lại cho các chuyên gia. Giờ đây, chính những người hiểu rõ lịch sử nhất sẽ là người trực tiếp định hình cách quá khứ được tái hiện và kể lại. Nhờ vào sự hỗ trợ của AI, việc phổ biến kiến thức lịch sử không còn chỉ là những bài giảng một chiều, mà đã trở thành những cuộc đối thoại hai chiều thú vị xuyên suốt hàng ngàn năm lịch sử.
Toàn bộ dự án hiện đã được công khai mã nguồn mở, cho phép bất kỳ ai quan tâm cũng có thể tải xuống qua Unreal Engine Editor để nghiên cứu và phát triển thêm. Đây hứa hẹn sẽ là bước khởi đầu cho làn sóng ứng dụng di sản số thông minh trong tương lai gần.
