Chấn động: 100 triệu người dùng đồng loạt rời bỏ Google Workspace, tiết kiệm đến 70% chi phí nhờ một phần mềm "không tên".

Những bí ẩn đằng sau gói phần mềm trị giá 6,7 USD đang khiến Google đối mặt với nguy cơ mất thị phần nghiêm trọng tại Nigeria và Nam Phi.

Khi Flexisaf, một startup công nghệ giáo dục của Nigeria, quyết định cắt giảm chi phí vào đầu năm nay, họ nhận ra rằng mình cần phải giảm chi tiêu cho công nghệ.

Một trong những khoản chi lớn nhất của công ty là số tiền họ phải trả cho Google để sử dụng Workspace, bao gồm các sản phẩm như Gmail, Drive, Calendar, Meet và Docs.

Flexisaf đã sử dụng Google Workspace từ năm 2010, nhưng với quy mô 100 nhân viên hiện tại, dịch vụ này trở nên quá đắt đỏ đối với doanh nghiệp nhỏ này.

Ông Sa’ad Shehu, quản lý nhân sự và tài năng của Flexisaf, chia sẻ: “Vào tháng 3, doanh nghiệp đã tìm ra giải pháp cho vấn đề của mình tại Zoho, một công ty Ấn Độ cung cấp các sản phẩm tương tự như Google nhưng với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ.”

Flexisaf đã bắt đầu quá trình chuyển đổi sang Zoho và khi hoàn tất, công ty sẽ tiết kiệm được khoảng 8 triệu naira (6.960 USD) mỗi năm.

"Chúng tôi tiếp cận công cụ mới bằng cách giới thiệu trước những công cụ như thư điện tử và họp trực tuyến, sau đó sẽ tiếp tục triển khai các tính năng khác trong các tháng tiếp theo," Shehu chia sẻ.

• Từ bỏ Google vì… quá đắt

Zoho, một đối thủ kém tên tuổi của Google và Microsoft trong lĩnh vực phần mềm doanh nghiệp, đang tăng cường sự hiện diện tại châu Phi như một giải pháp thay thế hợp lý về chi phí so với các gã khổng lồ công nghệ toàn cầu.

Công ty đã tuyển dụng nhân viên bản địa, triển khai các tùy chọn thanh toán bằng đồng nội tệ và thậm chí tài trợ cho một giải bóng chày để tạo dựng chỗ đứng vững chắc trên thị trường này.

Tuy đã gặt hái được một số thành công ban đầu, các chuyên gia công nghệ châu Phi cho rằng Zoho cần đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và kết nối với cộng đồng công nghệ địa phương để cạnh tranh thực sự với các đối thủ lớn hơn trong tương lai.

Châu Phi đang có cơ hội lớn cho chuyển đổi số. "Rất nhiều công ty tại châu Phi đang áp dụng công nghệ số, hoặc ít nhất là họ đang trên con đường giúp doanh nghiệp làm việc hiệu quả hơn bằng công nghệ," Praval Singh, phó chủ tịch tiếp thị và trải nghiệm khách hàng tại Zoho, cho biết.

Dù Zoho đã được ra mắt tại Ấn Độ từ năm 1996, phải đến năm 2019, công ty mới chính thức mở rộng hoạt động tại châu Phi, với mỗi quốc gia như Nam Phi và Nigeria đều có một nhân viên bán hàng riêng.

Hiện tại, công ty đã tuyển dụng khoảng 60 nhân viên trên khắp lục địa, theo Andrew Bourne, quản lý khu vực châu Phi của Zoho. Bên cạnh các công cụ quản lý công việc tương đương Gmail và Google Drive, Zoho còn cung cấp phần mềm quản lý quan hệ khách hàng (CRM), nhân sự, kế toán và nhiều sản phẩm khác.

Zoho hiện có hơn 100 triệu người dùng trên toàn thế giới. Các khách hàng của họ bao gồm các tên tuổi lớn như Amazon, Mercedes-Benz Group AG, SpiceJet và Zomato.

Một trong những lợi thế của Zoho là họ không chạy quảng cáo hay bán dữ liệu khách hàng cho bên thứ ba, theo chia sẻ của Singh.

Nước cờ thông minh của Zoho tại thị trường châu Phi

Vào năm 2023, số lượng người dùng của Zoho tại Nigeria đã tăng 50% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh thu từ Nam Phi tăng 73%, theo Bourne. Tuy nhiên, công ty đã từ chối tiết lộ con số người dùng cụ thể tại châu Phi hay doanh thu thu được từ thị trường này.

Một người phát ngôn của Zoho chia sẻ với Rest of World rằng khách hàng của họ bao gồm ứng dụng lối sống Pesapal từ Kenya, công ty fintech Payfast tại Nam Phi và cổng bán vé sự kiện Quicket. Doanh thu hàng năm của công ty đã vượt mốc 1 tỷ USD.

Mặc dù đạt được thành công ban đầu, Zoho vẫn thiếu sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng lập trình viên địa phương như Google đã có tại châu Phi, theo lời Prosper Otemuyiwa, kỹ sư phần mềm người Nigeria và đồng sáng lập ForLoop, một cộng đồng lập trình viên phi lợi nhuận tại châu Phi.

"Zoho chưa có đủ uy tín," Otemuyiwa nhận xét, "Google đã xây dựng được một hệ sinh thái với các công cụ và sự hỗ trợ mạnh mẽ, và người dùng có thể sẽ ngần ngại rời bỏ nó, giống như việc mọi người sẵn sàng trả tiền cho một sản phẩm của Apple chỉ để ở lại trong hệ sinh thái công cụ đó."

Vào năm 2021, Zoho bắt đầu cho phép các công ty châu Phi thanh toán phần mềm bằng đồng nội tệ. Đây là quyết định quan trọng giúp Zoho thành công tại châu Phi, vì nó giúp khách hàng và đối thủ tiềm năng tránh được các rào cản liên quan đến việc chi tiêu bằng đồng đô la.

Kehinde Ogundare, giám đốc quản lý tại Nigeria chia sẻ: "Chúng tôi nhận thấy sự gia tăng trong việc áp dụng công nghệ Zoho tại Nigeria sau khi bắt đầu định giá bằng nội tệ và xây dựng đội ngũ hỗ trợ địa phương."

Trong khi đó, các công ty châu Phi chỉ có thể thanh toán cho Google Workspace bằng đô la hoặc euro, theo thông tin từ Rest of World.

"Chừng nào Zoho có thể cung cấp mức giá tương đương bằng đồng naira cho các sản phẩm tính bằng đô la, họ sẽ chiến thắng," Adewale Yusuf, đồng sáng lập và CEO của startup edtech AltSchool Africa chia sẻ.

"Họ sở hữu sản phẩm và mức giá tuyệt vời – điều còn lại là phải xây dựng niềm tin và thực hiện các chiến lược tiếp thị mạnh mẽ để làm lung lay các ông lớn." Yusuf, người đã sáng lập ba startup, chia sẻ rằng tất cả các công ty của ông hiện đều sử dụng ít nhất một sản phẩm của Zoho.

Google và Microsoft đã không trả lời các câu hỏi của Rest of World liên quan đến việc cung cấp các giải pháp nội địa hóa tại châu Phi, bao gồm việc thêm các tùy chọn thanh toán bằng đồng nội tệ.

Lợi thế về giá cả rẻ chưa đủ để đánh bại các ông lớn

Zoho đã tỏ ra quyết liệt với chính sách giá của mình tại châu Phi. Gói Zoho One, bao gồm hơn 45 sản phẩm, chỉ được bán với mức giá 6,70 USD mỗi người dùng tại Nigeria.

"Chi phí là yếu tố quan trọng nhất đối với tôi," Neto Ikpeme, nhà sáng lập và CEO của startup công nghệ y tế Nigeria Wellahealth, chia sẻ. Ikpeme đã chọn Zoho thay vì Google khi ra mắt công ty vào năm 2016.

"Chúng tôi hiểu rằng việc tiếp cận đồng đô la là rất khó khăn, và nếu có thể, bạn sẽ muốn dùng tiền đó cho các dịch vụ khác mà bạn không thể thanh toán tại địa phương," ông nói. Tuy nhiên, mức giá thấp có thể vẫn chưa đủ để Zoho lật đổ các đối thủ lớn. Người dùng cho rằng sản phẩm của công ty vẫn thiếu sự tinh tế.

"Zoho đã không cập nhật thiết kế trong một thời gian dài và nó bắt đầu trở nên lỗi thời. Họ cũng cần cải thiện ứng dụng di động của mình," Vijay Anand, nhà đầu tư người Ấn Độ và là người sáng lập các startup sử dụng Zoho, chia sẻ.

Khi thử nghiệm dịch vụ tương tự Slack của Zoho, Cliq, Anand đã cảm thấy thất vọng vì thiếu biểu tượng cảm xúc (emojis) và ảnh động (GIFs). "Đó là niềm vui nhỏ trong công việc của chúng tôi," ông nói.

Otemuyiwa từ ForLoop cho biết Zoho thiếu một cộng đồng lập trình viên mạnh mẽ để hỗ trợ các sản phẩm của họ tại châu Phi. "Không có cộng đồng vững mạnh nào để bạn có thể dựa vào khi gặp khó khăn," ông nói, "Trong khi Google có một lực lượng lập trình viên, startup và chuyên gia công nghệ dồi dào trên khắp lục địa."

"Google lớn hơn chúng tôi rất nhiều về quy mô," Singh nói. "Tuy nhiên, danh mục đầu tư của chúng tôi, với hơn 55 ứng dụng, là phong phú nhất trong ngành nhờ vào sự tập trung mạnh mẽ của chúng tôi vào nghiên cứu và phát triển."

Ông cho biết một số khách hàng chỉ sử dụng Zoho, trong khi một số khác lại sử dụng kết hợp với các sản phẩm của Google để đáp ứng những nhu cầu khác nhau. "Cần có một chút của mỗi thứ thì mới dần dần xây dựng được một hệ sinh thái riêng biệt," Singh kết luận.

*Nguồn: Rest of World