Cơn sốt AI đang tác động mạnh mẽ đến game thủ và người dùng công nghệ ra sao?

Game thủ, nếu không tính đến công việc, có thể là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ AI, và cú sốc này mới chỉ bắt đầu vào cuối năm 2025.

Kể từ khi ra mắt vào năm 2022, hàng loạt dịch vụ AI khác đã xuất hiện, làm đảo lộn thế giới ảo. Những nội dung tạo ra bằng AI ngày càng phổ biến và tràn ngập trên các nền tảng xã hội, nhưng người sử dụng AI để tạo ra những nội dung này không nhận thức được sự ảnh hưởng sâu sắc mà nó gây ra cho chính họ.

Giá phải trả cho AI

Để vận hành các “nông trại” AI khổng lồ với hàng loạt siêu máy tính, các dịch vụ như Gemini, , Claude, Meta, Grok,… đều tiêu tốn rất nhiều bộ nhớ. Bạn chắc hẳn đã nghe về sự gia tăng giá của thanh RAM máy tính trong vài tháng gần đây. Tuy nhiên, đó mới chỉ là khởi đầu, và từ năm 2026, khi những gã khổng lồ công nghệ đầu tư mạnh vào AI, cả game thủ và ngành công nghiệp game sẽ phải đối mặt với thiệt hại khủng khiếp.

Vào giữa năm nay, game thủ có thể nâng cấp PC của mình với cặp RAM DDR4 hoặc DDR5 dung lượng lớn và giá cả hợp lý. Nhưng trong vòng khoảng 3 tháng gần đây, giá của các thanh RAM đã tăng vọt – không chỉ tăng vài chục phần trăm mà còn gấp đôi hoặc hơn nữa, tùy loại RAM. Một cặp RAM DDR5 6400 16GB, hồi tháng 9/2025 có giá chưa đến 4 triệu đồng, nay đã tăng lên hơn 10 triệu, đắt hơn cả một card đồ họa RTX 5060.

Sự khan hiếm nguyên liệu do các trung tâm AI “vét hàng” đã buộc các nhà sản xuất tăng giá. Có thông tin cho rằng Samsung đã nâng giá ký hợp đồng RAM DDR5 lên hơn gấp đôi, thậm chí bộ phận sản xuất RAM của họ còn không bán cho các đối tác sản xuất điện thoại và tablet của chính mình. Micron, một nhà sản xuất RAM lớn khác, cũng đã công bố sẽ ngừng bán cho người tiêu dùng và chỉ hợp tác với các hãng AI lớn.

Các chuyên gia phân tích dự đoán giá RAM sẽ tiếp tục tăng khoảng 30% trong năm tới. Để giúp bạn hình dung rõ hơn về vấn đề này, dưới đây là bảng giá của một số bộ kit RAM phổ biến trên thị trường và sự tăng trưởng giá của chúng trong những tháng gần đây.

Đây là một vấn đề nghiêm trọng với game thủ, vì phần lớn lượng chip nhớ trên toàn cầu đều đến từ 3 tên tuổi lớn là Samsung, Micron và SK Hynix. Dù bạn dùng RAM hay SSD, nhãn hiệu nào thì hầu hết các chip nhớ đều xuất xứ từ một trong ba công ty này. Thậm chí, gần đây có tin tức cho rằng OpenAI đã ký hợp đồng với Samsung và SK Hynix để mua tới 40% sản lượng RAM toàn cầu trong vài năm tới. Con số cụ thể là 900.000 wafer (miếng bán dẫn) mỗi tháng, mặc dù theo thông tin mình biết, thế giới sản xuất khoảng 10 triệu wafer mỗi tháng, nên con số 40% có thể đã bị thổi phồng.

Mặc dù vẫn có những nhà sản xuất RAM khác như Kioxia, ProMOS, Elpida,… nhưng họ không nhắm đến thị trường tiêu dùng mà chủ yếu phục vụ cho các công ty lớn và các thiết bị từ gia dụng đến công nghiệp. Hơn nữa, bạn cũng đừng kỳ vọng rằng sẽ có những thanh RAM giá rẻ được các trung tâm AI thải ra giống như cách các “nông trại” đào coin từng thải card đồ họa trước đây. Các con chip RAM dành riêng cho AI sẽ có kiến trúc HBM (High Bandwidth Memory) với sự tập trung vào sự ổn định, trong khi RAM cho người dùng tập trung vào tốc độ và hiệu năng.

Ngay cả các công ty lớn cũng không thoát khỏi tác động từ giá RAM. NVIDIA đã ngừng cung cấp chip RAM cho các nhà sản xuất card đồ họa và công bố sẽ cắt giảm 40% sản lượng GPU dành cho người tiêu dùng, thay vào đó sẽ cung cấp cho các hãng AI. AMD chắc chắn sẽ không thể lấp đầy khoảng trống này, cũng giống như họ không thể đáp ứng nhu cầu thị trường khi sản lượng card đồ họa RTX 5000 không đủ cho game thủ. Lý do chính là các nhà máy của TSMC đã quá tải, và AMD chỉ là một trong số các khách hàng của TSMC, bên cạnh những ông lớn khác như NVIDIA, Apple, Qualcomm, và cả Intel dù họ có nhà máy riêng.

Game thủ PC và console đều sẽ phải trả giá

Không cần phải nói, bạn đọc Mytour cũng có thể đoán được rằng việc giá RAM tăng và thiếu hụt nguồn cung chip nhớ sẽ tác động mạnh đến ngành game, dù bạn chơi trên PC, console hay thiết bị cầm tay. Về phần console, cả Sony và Microsoft đều đã phải điều chỉnh giá các hệ máy của mình trong năm qua, và rất có thể sẽ còn tăng giá nữa. Giám đốc tài chính của PlayStation đã thừa nhận rằng giá RAM cao đã khiến lợi nhuận của phần cứng giảm mạnh, và chỉ có Nintendo là tự tin vào Switch 2, có lẽ là vì hệ máy này không chạy đua phần cứng với đối thủ.

Bạn nghĩ rằng chơi trên “mây” sẽ giúp bạn thoát khỏi cơn sốt giá? Không hề, vì các kế hoạch tăng giá đã được triển khai, ví dụ như người dùng GeForce Now của NVIDIA sẽ chỉ được chơi 100 giờ mỗi tháng từ ngày 1/1/2026, và nếu chơi thêm, họ sẽ phải trả rất nhiều tiền. Các game thủ muốn mua laptop cũng sẽ phải đối mặt với tình trạng tăng giá từ 20%, với nhiều mẫu máy mới dự kiến ra mắt năm 2026 chỉ được trang bị 8GB RAM, và 16GB hay cao hơn chỉ có trên các dòng máy gaming cao cấp.

Tình hình sẽ càng trở nên tồi tệ hơn trong năm 2026, khiến những ai muốn build PC hoặc cần phải mua PC vì lý do nào đó sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Hiện nay, giá một cặp RAM DDR5 đã đắt hơn chiếc PS5 Pro, làm cho việc mua PC trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Và khi giá DDR4 và DDR5 tăng lên, các con chip DDR7 dùng trong card đồ họa cũng sẽ không thể thoát khỏi việc tăng giá. Người dùng AMD hay NVIDIA sẽ phải chi thêm rất nhiều tiền nếu mua card đồ họa mới vào năm 2026 hoặc xa hơn.

Game thủ mobile cũng không thoát khỏi cơn bão này, khi mà những chiếc điện thoại và tablet mà bạn mong muốn có thể sẽ bị giảm RAM mạnh mẽ hơn cả laptop. TrendForce dự đoán rằng smartphone mới sẽ chỉ có 4GB RAM đối với các model giá rẻ, và chỉ những máy cao cấp mới có 8GB hoặc hơn, trong khi 12GB RAM có thể chỉ xuất hiện trên các siêu phẩm giá hơn 40 triệu đồng. Vì vậy, đừng ngạc nhiên nếu những tựa game bạn chơi mượt mà trên điện thoại năm 2025 trở nên ì ạch và chậm chạp trên các smartphone năm 2026 chỉ vì thiếu RAM!

Việc tăng sản lượng RAM? Không đơn giản như bạn nghĩ

Có thể bạn nghĩ vấn đề sẽ được giải quyết sớm vì các nhà sản xuất RAM muốn kiếm lời, nhưng thực tế lại có nhiều yếu tố khiến việc này không dễ dàng. Việc đầu tư vào nhà máy mới là rất tốn kém và cần nhiều năm để có thể bắt đầu sản xuất, nhưng không có gì đảm bảo rằng nhà máy sẽ kịp đi vào hoạt động khi giá RAM vẫn còn cao. Họ lo ngại “bong bóng AI” có thể vỡ, khiến những khoản đầu tư vào nhà máy mới trở thành sự lãng phí.

Vẫn còn nhớ rằng trong cơn sốt linh kiện thời COVID, nhiều nhà sản xuất đã chi mạnh tay để mở rộng năng lực sản xuất, ví dụ Samsung đã đầu tư cả núi tiền cho nhà máy tại Pyeongtaek và huy động 60,000 công nhân làm việc 3 ca. Tuy nhiên, khi nhà máy hoàn thành thì cơn sốt đã qua, dẫn đến sản lượng dư thừa. Báo cáo kết quả kinh doanh của Samsung vào tháng 4/2024 cho thấy lợi nhuận của họ giảm mạnh từ 9.5 tỷ USD xuống còn 40 triệu USD trong vòng 9 tháng, theo mt.co.uk.

Thực tế là các hãng sản xuất vẫn đang xây dựng thêm nhà máy. Hiện tại, Micron đang xây thêm 2 nhà máy tại Mỹ nhờ ngân sách từ chính phủ, và SK Hynix cũng đang xây thêm 2 nhà máy tại Mỹ và Hàn Quốc. Tuy nhiên, rất có thể những nhà máy này chỉ hoàn thành và đi vào hoạt động vào năm 2027. Dù sao, ngay cả khi nhà máy hoàn thành khi nhu cầu còn cao, họ lại không có lý do gì để bán RAM cho người dùng trong khi các hãng AI vẫn đang tích trữ RAM với giá cao.

Tạm kết

Tóm lại, cuộc đua vũ trang giữa các hãng AI đang gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đến người dùng. Chưa kể đến sự lười biếng của các nhà phát triển game, khi họ không tối ưu hóa cho PC mà lại dựa vào tính năng tạo khung hình (Frame Generation) của card đồ họa. Trừ những ai có điều kiện, đại đa số game thủ từ giờ sẽ phải tiếp tục sử dụng chip RAM cũ và hy vọng chúng không “đột tử” trong vài năm tới, ít nhất là khi cơn sốt giá RAM hạ nhiệt và có thêm các đối thủ mới gia nhập thị trường.

• Naraka Bladepoint chính thức mở beta và ra mắt bài hát chủ đề hào hùng
• Hướng dẫn xây dựng nhân vật Ye Shunguang trong Zenless Zone Zero
• Danh sách xếp hạng nhân vật Zenless Zone Zero mới nhất

Thay vì tự build PC và chấp nhận giá RAM tăng cao, việc chọn mua những dàn máy đã được lắp ráp sẵn có thể là lựa chọn hợp lý hơn cho bạn đọc Mytour trong giai đoạn hiện tại.