Buzz
Không chỉ Zalo, mà nhiều ứng dụng nhắn tin nổi bật như WhatsApp, Messenger hay Telegram cũng có các điều khoản dịch vụ với phạm vi thu thập và xử lý dữ liệu rộng lớn.
Việc các ứng dụng nhắn tin liên tục cập nhật và thay đổi điều khoản dịch vụ đã trở thành một xu hướng chung trong ngành công nghệ toàn cầu. Trước yêu cầu tuân thủ pháp luật, bảo mật và khai thác dữ liệu ngày càng phức tạp, các nền tảng chat buộc phải mở rộng phạm vi điều khoản, kéo theo không ít tranh cãi từ phía người dùng. Zalo tại Việt Nam là một ví dụ điển hình, nhưng không phải là trường hợp duy nhất.
Nhiều nền tảng nhắn tin toàn cầu cũng áp dụng các mô hình điều khoản dịch vụ tương tự, với những điểm chung như yêu cầu người dùng đồng ý với điều khoản mới để tiếp tục sử dụng, thu thập dữ liệu ở nhiều cấp độ và chia sẻ thông tin trong hệ sinh thái dịch vụ.
WhatsApp, ứng dụng nhắn tin thuộc Meta, nổi bật với tính năng mã hóa đầu cuối cho nội dung trò chuyện. Tuy nhiên, điều khoản dịch vụ của nền tảng này cho phép thu thập một lượng lớn dữ liệu phi nội dung như số điện thoại, thông tin thiết bị, địa chỉ IP và dữ liệu tương tác. Một phần dữ liệu này có thể được chia sẻ trong nội bộ hệ sinh thái Meta để hỗ trợ vận hành, bảo mật và cải thiện dịch vụ, tương tự như mô hình của Zalo.
Facebook Messenger cũng hoạt động theo cách thức tương tự, thậm chí còn tích hợp sâu hơn khi kết nối chặt chẽ với tài khoản mạng xã hội Facebook. Điều khoản của Messenger cho phép xử lý dữ liệu người dùng từ nhiều lớp khác nhau, từ hành vi sử dụng cho đến các tương tác xã hội. Việc yêu cầu người dùng đồng ý với điều khoản mới để tiếp tục sử dụng là một cơ chế phổ biến, phản ánh xu hướng chung của các dịch vụ nhắn tin quy mô lớn.
Điều khoản của Messenger cho phép nền tảng xử lý dữ liệu người dùng trên nhiều cấp độ khác nhau.
Viber, nền tảng thuộc tập đoàn Rakuten (Nhật Bản), thu hút sự chú ý với các điều khoản liên quan đến nội dung người dùng. Đối với những nội dung được chia sẻ công khai trong cộng đồng hoặc kênh, người dùng phải cấp quyền cho nền tảng để hiển thị, phân phối và vận hành dịch vụ. Bên cạnh đó, Viber cũng giữ quyền sửa đổi các điều khoản theo thời gian, tương tự như các nền tảng khác, bao gồm Zalo.
Người dùng phải cấp quyền cho Viber để hiển thị các nội dung được chia sẻ công khai.
Telegram được biết đến như một ứng dụng khá cởi mở về quyền riêng tư, nhưng điều khoản dịch vụ của nó vẫn cho phép lưu trữ dữ liệu trên các máy chủ đám mây, trừ những cuộc trò chuyện sử dụng chế độ bảo mật đặc biệt. Telegram cũng có quyền hạn chế hoặc khóa tài khoản nếu người dùng vi phạm chính sách, điều này cho thấy nền tảng không nằm ngoài các quy định chung của ngành.
Telegram thường được xem là ứng dụng “thoáng” hơn về quyền riêng tư.
Một ví dụ khác tại châu Á là LINE, ứng dụng chat phát triển theo mô hình hệ sinh thái. Điều khoản của LINE chia thành nhiều lớp dịch vụ, yêu cầu người dùng tự chịu trách nhiệm sao lưu dữ liệu và cho phép nền tảng sử dụng nội dung trong phạm vi cần thiết để vận hành.
LINE yêu cầu người dùng tự chịu trách nhiệm sao lưu dữ liệu và cho phép nền tảng sử dụng trong phạm vi cần thiết.
Nhìn chung, Zalo không đi ngược lại với xu hướng toàn cầu. Các nền tảng nhắn tin hiện nay đều đang mở rộng điều khoản dịch vụ, tăng quyền xử lý dữ liệu và linh hoạt hơn trong việc cập nhật chính sách. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách thức truyền thông và mức độ minh bạch, thay vì bản chất của các điều khoản này.
