Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, nhóm người cao tuổi là những đối tượng gặp nhiều khó khăn nhất.
Xã hội Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, khiến công nghệ trở thành phần không thể thiếu trong đời sống thường nhật. Từ giao tiếp, thanh toán, tìm kiếm thông tin đến các dịch vụ hành chính công, hầu hết đều phụ thuộc vào các thiết bị công nghệ và internet. Sự phát triển này mang lại nhiều tiện ích cho phần đông dân cư, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Song song với những lợi ích lớn lao, cũng tồn tại một khoảng cách đáng kể, mà nhóm người cao tuổi là những người phải chịu thiệt thòi nhất.
Rào cản lớn nhất đối với người cao tuổi khi gia nhập kỷ nguyên số là khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ. Trong khi lớp trẻ nhanh chóng làm quen và thao tác thành thạo trên các thiết bị thông minh, thì nhiều người cao tuổi cảm thấy lúng túng ngay từ những bước khởi đầu đơn giản nhất.
Với người cao tuổi, việc làm chủ các thiết bị số trở thành một áp lực lớn, bởi nếu không thành thạo, họ có thể bị bỏ lại ngoài những tiện ích vốn được thiết kế để phục vụ cho cộng đồng.
Hiểu rõ nhu cầu đặc biệt này và nhận thức rằng chuyển đổi số không loại trừ ai, thầy Đinh Ngọc Sơn, Bí thư Chi bộ khu dân cư 9 phường Cầu Giấy, đã biến phòng khách của mình thành 'lớp học vỡ lòng về chuyển đổi số'. Thầy chia sẻ rằng khi người cao tuổi có một cộng đồng học tập phù hợp, họ sẽ thể hiện sự nghiêm túc và sự hứng thú bất ngờ với công nghệ mới.

Tuy nhiên, thầy Sơn không thể tự mình hướng dẫn hết tất cả những người cao tuổi vẫn chưa quen thuộc với công nghệ. Thầy cho rằng trách nhiệm này còn nằm ở những người trẻ trong gia đình: mỗi người đều có thể trở thành 'chuyên gia công nghệ tại gia', bởi người cao tuổi vẫn luôn có nhu cầu học hỏi!
Thầy chia sẻ: 'Nếu người già ngại điều gì đó, chắc chắn sẽ có lý do, đừng nghĩ rằng bố mẹ bảo thủ.'
Trong gia đình, sự khác biệt thế hệ càng làm nổi bật những khó khăn này. Người trẻ có thể thích nghi nhanh chóng, trong khi người cao tuổi thường cảm thấy lạc lõng. Việc không theo kịp công nghệ khiến họ gặp khó khăn trong giao tiếp, nhất là khi người thân trong gia đình ưa chuộng các ứng dụng nhắn tin và gọi video thay cho các phương thức liên lạc truyền thống. Sự chậm thích nghi này đôi khi khiến họ ngại giao tiếp, thu mình lại và dần xa cách với dòng chảy thông tin hiện đại.
Thầy Sơn nhấn mạnh rằng điều quan trọng không phải là ép buộc mà là tạo ra một môi trường đồng cảm. 'Có một vấn đề là, người già cũng cần có bạn'. Nếu người trẻ vừa là 'gia sư chuyển đổi số', vừa là bạn đồng hành của người cao tuổi trong gia đình, thì một nỗ lực của họ sẽ mang lại những thành quả đáng kể.
Khi được con cháu chỉ bảo và hỗ trợ, người cao tuổi không cảm thấy bị bỏ lại phía sau. Thay vào đó, họ tìm thấy sự tự tin và niềm vui trong việc tiếp cận công nghệ mới. Những bài học từ con cháu chính là con đường hiệu quả nhất giúp người cao tuổi thu hẹp khoảng cách với công nghệ.

Thầy Sơn cũng chia sẻ với thế hệ trẻ rằng việc trò chuyện và học tập cùng những người đồng trang lứa sẽ dễ dàng và thoải mái hơn. “Khi các bác nhìn thấy người này làm được việc này, người kia làm được việc kia, một lớp học sẽ tự hình thành”, thầy Sơn khéo léo nhận xét. Nếu có thời gian và điều kiện, mỗi bạn trẻ hoàn toàn có thể mở lớp chuyển đổi số ngay tại cộng đồng của mình, hoặc tại chính ngôi nhà của mình.
Người cao tuổi là nhóm dễ bị thiệt thòi trong thời đại chuyển đổi số, nhưng với sự hỗ trợ của thế hệ trẻ, khoảng cách này có thể được thu hẹp. Công nghệ không chỉ mang lại tiện ích cho một thế hệ, mà khi được sử dụng đúng cách, nó còn có thể là cầu nối liền mạch giữa các thế hệ, giúp gắn kết, chia sẻ và đồng cảm trong chính mỗi gia đình.
Chuyển đổi số là xu hướng không thể đảo ngược của xã hội hiện đại, nhưng để không ai bị bỏ lại phía sau, sự hỗ trợ của thế hệ trẻ đối với người cao tuổi là vô cùng quan trọng. Hỗ trợ, kiên nhẫn và chia sẻ không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách thức để kết nối các thế hệ trong gia đình, giúp công nghệ trở thành công cụ phục vụ tất cả mọi người, thay vì trở thành rào cản chia rẽ.
Talkshow "Kiến tạo Đất nước – Tự hào Việt Nam" là một chuỗi chương trình chính luận đầy cảm hứng, được phát sóng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, do HTV9 và VCCorp phối hợp sản xuất. Chương trình ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các Nghị quyết 29, 30, 31, 57 về đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế tư nhân và xây dựng hạ tầng chiến lược. Talkshow sẽ giới thiệu những nhân vật, câu chuyện và sáng kiến tiêu biểu, phản ánh sự hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng trong hành trình xây dựng Việt Nam hiện đại, hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ gìn bản sắc. Đây là chương trình do Công ty cổ phần VCCorp phối hợp sản xuất cùng Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh, với sự đồng hành chiến lược của Masterise Group, được phát sóng trên Cổng Thông tin Chính phủ vào lúc 20h tối thứ Ba hàng tuần, megalivestream trên website VCCorp và phát lại vào lúc 21h45 tối thứ Năm trên HTV9. |

