Buzz
Trung Quốc đã bắt đầu đưa sản phẩm này ra quốc tế từ năm 2011, nhưng kết quả vẫn không đạt được kỳ vọng.
Trung Quốc đã phát triển rất nhiều sản phẩm công nghệ và sáng tạo thành công trong nước, được đón nhận rộng rãi khi mở rộng ra thế giới, như AI, điện thoại, xe điện, thương mại điện tử, livestream bán hàng...
Tuy nhiên, có một sản phẩm mà quốc gia này đã đạt được những bước đột phá trước thế giới nhiều năm nhưng lại không nhận được sự quan tâm toàn cầu. Đó chính là WeChat.
Khi nhắc đến ứng dụng nhắn tin, người ta thường nghĩ ngay đến WhatsApp, Facebook Messenger... những nền tảng phổ biến giúp gửi tin nhắn và gọi điện. Nhưng WeChat lại mang một khái niệm hoàn toàn khác.
Không chỉ là một ứng dụng chat, WeChat đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày của hầu hết người dân Trung Quốc. Ứng dụng này vượt ra ngoài vai trò giao tiếp, trở thành một hệ sinh thái toàn diện, tích hợp hầu hết mọi dịch vụ mà người dùng cần.
Vậy tại sao một ứng dụng toàn diện như WeChat lại không được phổ biến toàn cầu như WhatsApp hay Facebook Messenger?
Điều gì làm cho WeChat trở nên đặc biệt?
Được ra mắt vào năm 2011 với tên gọi Weixin và sau đó đổi thành WeChat để phục vụ thị trường quốc tế, hiện nay WeChat đã có khoảng 1,34–1,38 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng, với phần lớn (trên 90%) tập trung tại Trung Quốc.
Với con số ấn tượng này, WeChat trở thành một trong những ứng dụng có lượng người dùng lớn nhất trên thế giới, ngang hàng với Facebook Messenger và WhatsApp, dù chỉ phục vụ một thị trường duy nhất.
Điều làm nên sự đặc biệt của WeChat chính là tính năng "all-in-one" (tất cả trong một). Trong khi những ứng dụng chat khác như WhatsApp hay Messenger chỉ chú trọng vào việc kết nối và giao tiếp, WeChat đã mở rộng khả năng của mình một cách đáng kinh ngạc, trở thành hình mẫu cho nhiều ứng dụng khác sau này.
WeChat Pay, tính năng thanh toán di động của WeChat, có lẽ là yếu tố thay đổi hoàn toàn cục diện. Bạn có thể sử dụng WeChat để thanh toán tất cả các dịch vụ, từ thanh toán hóa đơn, mua sắm tại siêu thị, ăn uống tại nhà hàng, cho đến việc thanh toán tiền taxi hay thậm chí học phí.
Ở các thành phố lớn của Trung Quốc, tiền mặt gần như đã biến mất, và WeChat Pay chính là một trong những yếu tố thúc đẩy sự thay đổi này.
Không chỉ dừng lại ở thanh toán, WeChat còn cung cấp hàng loạt Mini Programs – các ứng dụng nhỏ. Thay vì phải tải xuống hàng chục ứng dụng riêng biệt cho các dịch vụ như gọi đồ ăn, đặt vé xem phim, gọi xe hay mua sắm online, người dùng có thể dễ dàng truy cập hàng ngàn Mini Programs ngay trong WeChat, giúp tiết kiệm bộ nhớ điện thoại và nâng cao trải nghiệm người dùng.
Giống như một mạng xã hội, WeChat có tính năng Moments tương tự như News Feed của Facebook, nơi người dùng có thể chia sẻ hình ảnh, video và cập nhật trạng thái.
Ngoài ra, người dùng cũng có thể truy cập các dịch vụ công như đặt lịch hẹn khám bệnh, nộp phạt giao thông hay đăng ký hộ khẩu, cùng với nhiều dịch vụ tiện ích khác.
Các doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, đều sở hữu tài khoản chính thức trên WeChat để giao tiếp với khách hàng, quảng bá sản phẩm và cung cấp dịch vụ hậu mãi.
Có thể nói, đối với người dân Trung Quốc hiện đại, WeChat là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Ứng dụng này được ví như "mạch máu" của xã hội số hóa tại Trung Quốc.
Chính sách hạn chế các nền tảng công nghệ quốc tế cũng góp phần đẩy mạnh sự phát triển của hệ sinh thái nội địa, trong đó WeChat đóng vai trò chủ chốt.
Việc gửi tin nhắn, gọi điện cho gia đình, bạn bè hay đồng nghiệp đều thực hiện trên WeChat. Từ những người bán hàng nhỏ lẻ đến các trung tâm thương mại lớn, tất cả đều chấp nhận thanh toán qua mã QR của WeChat.
Các doanh nghiệp sử dụng WeChat để trao đổi thông tin nội bộ, tổ chức họp nhóm, quản lý các dự án, trong khi các nhóm chat WeChat là nơi mọi người kết nối qua sở thích, chia sẻ thông tin và tổ chức các hoạt động cộng đồng.
WeChat và tham vọng "bước ra thế giới"
Sau thành công lớn tại thị trường nội địa, Tencent (công ty mẹ của WeChat) không giấu giếm tham vọng đưa WeChat vươn ra thế giới, và đã thực hiện nhiều nỗ lực trong quá khứ.
Tencent đã bắt đầu cố gắng quốc tế hóa WeChat từ năm 2011, khi đổi tên từ Weixin thành WeChat để thu hút người dùng quốc tế. Tuy nhiên, đến năm 2015, ứng dụng chỉ đạt khoảng 100 triệu người dùng ngoài Trung Quốc, và sau đó công ty dần giảm mạnh các chiến dịch quảng bá.
WeChat có phiên bản quốc tế với giao diện và tính năng tương tự phiên bản Trung Quốc, hỗ trợ nhiều ngôn ngữ. Tencent đã chi khá nhiều cho các chiến dịch quảng cáo, đặc biệt ở các thị trường châu Á khác, nhằm thu hút người dùng.
Một số doanh nghiệp quốc tế đã thử tích hợp WeChat Pay để phục vụ khách du lịch Trung Quốc. Tuy nhiên, thực tế là WeChat vẫn chủ yếu được sử dụng rộng rãi tại Trung Quốc và cộng đồng người Hoa ở nước ngoài.
Có nhiều yếu tố khiến WeChat gặp khó khăn trong việc mở rộng ra thị trường quốc tế.
Thị trường ứng dụng chat trên toàn cầu đã trở nên quá bão hòa với sự thống trị của các ông lớn như WhatsApp (thuộc Meta), Facebook Messenger, Telegram, Viber, Line, KakaoTalk... Mỗi ứng dụng này đều sở hữu một lượng người dùng trung thành và hệ sinh thái riêng biệt tại các khu vực khác nhau.
Trong khi đó, ưu thế của WeChat lại trở nên dư thừa ở những nơi khác. Mô hình "tất cả trong một" của WeChat rất phù hợp với xã hội và nền kinh tế Trung Quốc, nơi các dịch vụ kỹ thuật số được tập trung hóa cao độ.
Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia khác, người dùng đã quen với việc sử dụng các ứng dụng riêng biệt cho từng nhu cầu (ví dụ: Google Maps để tìm đường, Uber để gọi xe, Netflix để xem phim). Việc gộp tất cả các chức năng vào một ứng dụng duy nhất có thể không mang lại lợi ích rõ ràng, thậm chí còn tạo cảm giác "quá tải" cho người dùng quốc tế.
Mặc dù Tencent là một tập đoàn công nghệ khổng lồ, thương hiệu WeChat vẫn chưa tạo được sự kết nối mạnh mẽ với người dùng toàn cầu như các ông lớn Apple, Google hay Meta. Các yếu tố văn hóa và chiến lược tiếp thị cũng có vai trò quan trọng.
Cuối cùng, với thị trường Trung Quốc rộng lớn, hơn 1,2 tỷ người dùng, WeChat hoàn toàn có thể phát triển mạnh mẽ mà không cần phải mở rộng ra ngoài.
Có thể nói WeChat là một câu chuyện thành công rực rỡ tại Trung Quốc, minh chứng cho sức mạnh của một ứng dụng đa năng có khả năng thay đổi cách sống của cả một quốc gia.
Tuy nhiên, việc mở rộng ra toàn cầu lại là một thử thách hoàn toàn khác, đòi hỏi WeChat phải vượt qua các rào cản về cạnh tranh, văn hóa, cũng như sở thích khác biệt của từng thị trường.
