Không áp dụng chiến lược thu phí từng chút một từ người dùng, ứng dụng chat này chọn một phương thức thông minh giúp nó vươn lên trở thành ứng dụng số 1 thế giới.

Hiện nay, các ứng dụng chat đều hoàn toàn miễn phí cho người dùng và điều này đã trở thành một sự thật hiển nhiên. Việc thu phí lẻ tẻ, đôi khi gây phản cảm, khiến người dùng có thể từ bỏ ứng dụng.
Tuy nhiên, không phải mọi ứng dụng chat đều luôn miễn phí. WhatsApp là một ví dụ đặc biệt khi từng thu 1 USD/năm từ người dùng nhưng lại không làm họ khó chịu. Thực tế, chính sách thu phí chỉ "25 nghìn đồng" này còn được coi là chiến lược tài ba, góp phần giúp WhatsApp vươn lên trở thành nền tảng nhắn tin hàng đầu thế giới.
WhatsApp từng thu phí 1 USD/năm mà ít người biết
Vào năm 2016, WhatsApp, dịch vụ nhắn tin thuộc sở hữu của Facebook, thông báo sẽ bỏ hoàn toàn khoản phí 1 USD/năm và chuyển sang miễn phí cho tất cả người dùng.
Sau khi thông tin này được công bố, nhiều người tỏ ra bất ngờ trên mạng xã hội vì họ chưa bao giờ biết rằng WhatsApp từng thu phí người dùng, trong khi một số khác lại cho biết họ chưa từng phải trả bất kỳ khoản phí nào. Tại sao lại có sự khó hiểu này?
Câu chuyện về việc thu phí của WhatsApp không phải là để "moi từng đồng" từ người dùng. Việc người dùng phải trả phí hàng năm cho WhatsApp hay không phụ thuộc vào thời điểm họ gia nhập dịch vụ, thậm chí là theo từng quốc gia.

Cho đến tháng 7/2013, WhatsApp từng yêu cầu người dùng iPhone trả 1 USD để tải ứng dụng. Tuy nhiên, sau đó, công ty cho phép tải miễn phí trong năm đầu tiên, rồi mới thu phí hàng năm 1 USD.
Để bày tỏ lòng tri ân đối với người dùng, WhatsApp đã cho phép những người sử dụng trước đó có quyền truy cập trọn đời vào dịch vụ. Dù có xóa ứng dụng hay thay đổi thiết bị, miễn là giữ nguyên số điện thoại đăng ký, họ sẽ không phải trả thêm bất kỳ khoản phí nào nữa.
Có thể những người dùng sau này sẽ phải trả khoản phí nhỏ, nhưng nếu là người dùng sớm, bạn đã được hưởng quyền truy cập miễn phí vào WhatsApp.
Jan Koum, nhà sáng lập WhatsApp, cũng đã chia sẻ lý do vì sao công ty không áp dụng mức phí 1 USD ở tất cả các quốc gia. Ở các quốc gia đang phát triển, người dùng không có thẻ tín dụng, do đó không thể thanh toán. Việc miễn phí giúp họ dễ dàng giữ kết nối với bạn bè, và thu lợi nhuận từ mọi quốc gia không phải là mục tiêu của WhatsApp.
Đó là lý do tại sao WhatsApp miễn phí phí 1 USD ở nhiều quốc gia, trong đó có thị trường lớn nhất là Ấn Độ. Điều này cũng giải thích tại sao trong phần mô tả trên App Store, công ty nói rằng có thể tính phí sau năm đầu tiên. Tóm lại, có người phải trả tiền, có người không.
Sau này, việc xóa bỏ khoản phí 1 USD không chỉ giúp WhatsApp khám phá các nguồn doanh thu thay thế, có khả năng mang lại lợi nhuận cao hơn — ví dụ như hợp tác doanh nghiệp — mà còn giúp mô hình kinh doanh của công ty trở nên thống nhất hơn.

Jan Koum, nhà sáng lập WhatsApp.
Tại sao lại là 1 USD mà không phải con số cao hơn?
1 USD mỗi năm có vẻ quá rẻ để sử dụng một ứng dụng chat suốt cả năm. Rõ ràng, mức phí này không đủ lớn để mang lại lợi nhuận cho công ty, và hơn nữa, có những người phải trả, có những người thì không. Vậy tại sao WhatsApp lại làm việc với một chính sách thu phí "rườm rà" như vậy?
Jan Koum, nhà sáng lập WhatsApp, đã giải thích lý do đằng sau việc thu phí kiểu "tiền lẻ" như vậy. "Chúng tôi thu phí để làm chậm lại sự tăng trưởng của chính mình," Koum chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Sam Altman, CEO của OpenAI.
"Tôi biết điều này nghe có vẻ vô lý – chẳng ai muốn công ty của mình chậm phát triển cả," ông nói thêm.
Tuy nhiên, Koum đã lý giải tại sao WhatsApp cố tình tạo ra một rào cản thu phí để làm chậm quá trình phát triển khi mới ra mắt. Việc không để sự phát triển quá nhanh giúp công ty có thời gian để quản lý tốt hơn, tránh tình trạng quá nhiều người dùng mới tham gia dẫn đến lỗi hoặc ứng dụng hoạt động không ổn định.
"Chúng tôi muốn hỗ trợ tốt hơn cho những người dùng đầu tiên. Để có thể xây dựng máy chủ vững mạnh, tránh tình trạng lỗi tin nhắn và có đủ thời gian để trả lời các email hỗ trợ khách hàng," ông giải thích thêm.
"Chúng tôi muốn đảm bảo rằng người dùng hiện tại cảm thấy hài lòng. Khi họ đăng ký sử dụng, họ sẽ có trải nghiệm tuyệt vời, ứng dụng chạy mượt mà, máy chủ không gặp trục trặc. Và tôi tin rằng điều này giúp chúng tôi tập trung vào sản phẩm nhiều hơn," ông chia sẻ thêm.

Chiến lược của WhatsApp đã được đền đáp xứng đáng. Ứng dụng của họ luôn ổn định hơn so với các đối thủ cạnh tranh, và mức phí 1 USD giúp công ty duy trì hoạt động mà không cần phải kêu gọi quá nhiều vốn từ các nhà đầu tư.
Thêm vào đó, khi đã bắt đầu thu phí từ người dùng, các kỹ sư của WhatsApp cảm thấy có trách nhiệm phải chăm sóc trải nghiệm khách hàng tốt hơn và tạo ra một sản phẩm đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu của họ.
Khi WhatsApp ngày càng hoàn thiện hơn, công ty quyết định dừng thu phí. Người dùng mới không khỏi bất ngờ khi phát hiện ra một sản phẩm chất lượng cao lại có sẵn miễn phí. Điều này đã tạo ra tiếng vang lớn và thu hút hàng triệu người dùng mới.
Vào tháng 2/2014 — chỉ 5 năm sau khi thành lập — WhatsApp đã được Facebook mua lại với mức giá kỷ lục 19 tỷ USD. Khi đó, WhatsApp chỉ có 32 nhân viên, và tất cả nhân viên, cùng người sáng lập Brian Acton và Jan Koum, đều trở nên rất giàu có.
WhatsApp vẫn duy trì miễn phí sau khi được Facebook mua lại, và hiện tại đã trở thành ứng dụng chat phổ biến nhất thế giới với hơn 3 tỷ người dùng. Điều thú vị là tất cả sự phát triển này đều bắt đầu từ một quyết định "khác lạ": Tính phí 1 USD.
