Buzz
Một quyết định gây sốc đã xảy ra trên Steam khi tác giả tự tay gỡ bỏ đứa con tinh thần của mình. Lý do không phải vì doanh thu thấp, mà là sự dằn vặt lương tâm về việc sử dụng AI và lời khuyên từ người bạn gái mới quen.
Eero "Rakuel" Laine, một nhà phát triển trò chơi độc lập, đã tuyên bố sẽ xóa tựa game "Hardest" khỏi Steam trong một động thái hiếm hoi thể hiện sự thức tỉnh về đạo đức nghề nghiệp. Quyết định này không phải do áp lực bên ngoài mà xuất phát từ sự ân hận của tác giả khi nhận ra rằng việc dùng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo nghệ thuật là một sai lầm nghiêm trọng.
"Hardest" là một trò chơi thẻ bài roguelike dựa trên "oẳn tù tì" và được phát hành miễn phí vào tháng 7 năm ngoái. Tuy nhiên, nó không tạo được dấu ấn tốt, chỉ nhận được chưa đầy 30 đánh giá và bị chỉ trích là "vô hồn" vì lạm dụng hình ảnh do AI tạo ra. Thay vì phản bác, Laine quyết định đối diện với sự thật vào ngày 10 tháng 1 vừa qua.
Trong một thông báo gây bất ngờ, Laine cho biết sẽ gỡ bỏ hoàn toàn trò chơi vào cuối tháng 1. Anh chia sẻ rằng quá trình phát triển game diễn ra nhanh chóng trong vài tháng hè, và anh đã chọn AI như một lối tắt, bị ảnh hưởng bởi môi trường đại học - nơi mà theo anh, đã "tẩy não" sinh viên rằng các công cụ này là miễn phí và có sẵn.
"Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng AI không hề miễn phí, và nó có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế và môi trường," Laine viết trong thông báo đầy ăn năn. Anh cũng nhấn mạnh một góc nhìn sâu sắc hơn về hệ lụy kinh tế: "Một số công ty AI có thể lợi dụng sự tồn tại của trò chơi này để thu hút đầu tư, điều này không mang lại lợi ích cho ai, mà chỉ hút cạn nguồn lực từ những người làm việc chăm chỉ."
Mặc dù Laine khẳng định anh tự lập trình mã nguồn cho trò chơi và không phó mặc cho máy móc, nhưng việc sử dụng tài sản hình ảnh do AI tạo ra khiến anh cảm thấy tác phẩm này là "một nỗi ô nhục đối với cộng đồng game và người chơi".
Một chi tiết đáng chú ý và mang đậm tính nhân văn trong câu chuyện này là nguồn gốc của sự "giác ngộ" của Laine: anh tiết lộ rằng chính người bạn gái mà anh vừa mới quen được một tháng đã là người giúp anh nhận ra vấn đề đạo đức này.
Hành động của Laine diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp game toàn cầu đang bị chia rẽ nghiêm trọng bởi làn sóng AI tạo sinh. Cuộc tranh luận về việc liệu AI có nên được phép tham gia vào quy trình phát triển game hay không đã nổ ra mạnh mẽ, liên quan đến nhiều tựa game đình đám.
Một ví dụ điển hình là tựa game nhập vai giả tưởng "Claire Obscur: Expedition 33". Mặc dù đã giành được số lượng giải thưởng kỷ lục tại The Game Awards năm ngoái, trong đó có danh hiệu Trò chơi của năm, nhưng Indie Game Awards đã quyết định thu hồi giải thưởng GOTY của tựa game này. Lý do là các nhà phát triển thừa nhận đã sử dụng tài sản AI trong quá trình phát triển, mặc dù họ khẳng định không có yếu tố AI nào xuất hiện trong sản phẩm cuối cùng.
Trái ngược với sự tẩy chay của các giải thưởng độc lập và sự hối lỗi của những nhà phát triển nhỏ như Laine, các ông lớn trong ngành vẫn đang rộng mở đón nhận công nghệ này. CEO của Larian Studios, hãng phát triển siêu phẩm Baldur's Gate 3, sau khi tung trailer cho tựa game sắp tới "Divinity", đã công khai tuyên bố rằng studio sẽ sử dụng AI để "khám phá các ý tưởng" và phát triển nghệ thuật ý tưởng.
Tương tự, tựa game bắn súng nhiều người chơi "Arc Raiders", đang được yêu thích, cũng sử dụng AI để tạo giọng nói cho các nhân vật của người chơi và các nhân vật phụ (NPC).
Có vẻ như thông điệp từ các tập đoàn lớn là AI đã trở thành một phần không thể thiếu và không gây trở ngại cho thành công thương mại. Tuy nhiên, hành động quyết đoán của Eero Laine như một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của sự sáng tạo nguyên bản. Liệu ngành công nghiệp game có cần thêm nhiều khoảnh khắc tỉnh ngộ như của Laine, hay dòng chảy công nghệ sẽ cuốn phăng đi những giá trị đạo đức truyền thống? Đó vẫn là câu hỏi lớn chưa có lời giải.
