Buzz
Ngành công nghiệp mới chớm này đang đưa trí tuệ nhân tạo vào quá trình sản xuất game, gây nên những bàn luận sôi nổi trong giới triết học về... ý thức con người.
Tại một đô thị ảo trong thế giới game, hàng loạt cư dân kỹ thuật số bỗng nhiên nhận thức được rằng họ đang sinh sống trong một thực tại được dựng lên. Điều trớ trêu là những NPC* này lại tồn tại trong một tựa game lấy cảm hứng từ thương hiệu phim Ma Trận nổi tiếng.
*Non-playable character, hay còn hiểu là các nhân vật tự vận hành trong game, không chịu sự điều khiển trực tiếp từ game thủ).
Trong trò chơi, người dùng có thể giao tiếp bằng giọng nói với các NPC, và chúng có khả năng đối đáp y như cách những chatbot (như , Gemini,...) phản hồi với yêu cầu của người dùng. Khi biết được sự thật rằng chúng chỉ là những đoạn mã AI được tạo ra để tô điểm cho một vũ trụ ảo, những nhân vật này rơi vào khủng hoảng.
"Điều này có nghĩa là sao, tôi có thực sự tồn tại hay không?", một NPC chất vấn.
Về bản chất, những tương tác này hoàn toàn có thể được lập trình từ trước. Hoặc những NPC tích hợp AI đã thực sự đạt được trình độ nhận thức, hoặc đây chỉ là chiến dịch marketing khéo léo của nhà phát triển. Đoạn giới thiệu minh họa những nội dung này đã được công bố cách đây 2 năm, quảng bá cho tựa game được phát triển bởi Replica Studios - công ty công nghệ đến từ Australia.
Song song với việc thể hiện tiềm năng ứng dụng AI trong lĩnh vực game, công nghệ này cũng bộc lộ những hệ lụy khó đoán định khi được áp dụng đại trà. Không chỉ giới hạn trong thế giới ảo, AI đang tác động mạnh mẽ tới sinh kế của đội ngũ lao động ngành game: từ các kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế đồ họa cho đến nghệ sĩ lồng tiếng nhân vật.
Hiện trạng ứng dụng AI trong ngành công nghiệp game
Kể từ khi xuất hiện năm 2022, trí tuệ nhân tạo đã nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trong làng game. Từ chỗ chỉ hỗ trợ viết kịch bản hay phác thảo ý tưởng ban đầu, giờ đây AI đã thâm nhập vào hầu hết các công đoạn phát triển game.
Tại sự kiện thường niên dành cho các nhà phát triển game năm nay, Google DeepMind giới thiệu hệ thống AI có thể thay thế nhân viên kiểm thử game, trong khi Microsoft trình làng công nghệ học máy từ video để thiết kế level và hành vi NPC. Roblox cũng không đứng ngoài cuộc khi ra mắt Cube 3D - mô hình AI có khả năng tạo vật thể 3D và môi trường từ mô tả văn bản.
Tuy nhiên, đi kèm với những bước tiến công nghệ là làn sóng sa thải nhân sự khi các tập đoàn lớn tái cơ cấu để tập trung vào AI. Các hệ thống như NPC tương tác thời gian thực hay thuật toán mô phỏng xã hội đang tạo ra những cộng đồng ảo ngày càng phức tạp. Dù vẫn tồn tại thách thức về chi phí và độ ổn định, giới chuyên gia dự báo AI sẽ thống trị ngành game trong 5 năm tới, mang đến sự thay đổi căn bản cả về mặt kỹ thuật lẫn quy trình sản xuất.
Số phận những AI trong The Matrix Awakens hiện tại thế nào?
Tốc độ phát triển của AI đã vượt xa cả Replica Studios - công ty đứng sau những 'NPC có ý thức' kể trên. Đến năm 2025, Replica buộc phải đóng cửa do không thể cạnh tranh với các gã khổng lồ như OpenAI.
Eoin McCarthy, CTO của Replica, tiết lộ trong giai đoạn đỉnh điểm của bản demo, hệ thống AI phải xử lý hơn 100.000 lượt hội thoại với NPC mỗi ngày, buộc công ty phải chi tới 1.000 USD/ngày để vận hành.
Mỗi đoạn hội thoại do AI tạo ra đều làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho đội ngũ phát triển game - Ảnh chụp màn hình.
Dù chi phí đã giảm mạnh nhờ cải tiến công nghệ AI, McCarthy nhận định đa số nhà phát triển vẫn chưa thực sự hiểu rõ cơ chế 'ngốn ngân sách' của hệ thống này. Nhiều người còn bày tỏ lo ngại về mức độ hao tốn nếu các NPC bắt đầu... tương tác qua lại với nhau.
Khi Replica thông báo dừng dự án demo, McCarthy chia sẻ nhiều game thủ đã bày tỏ sự quan tâm đến 'tương lai' của các nhân vật. "Họ thắc mắc liệu NPC sẽ tiếp tục tồn tại hay bị xóa bỏ?", và McCarthy luôn phải giải thích: "Đây chỉ là bản demo kỹ thuật. Những nhân vật này không có thực".
