Buzz
Valve đang ẩn chứa một kế hoạch lớn khi chia sẻ SteamOS cho tất cả các nhà phát triển.
Những ai theo dõi Valve đều biết rằng, vị thế hiện tại của họ được xây dựng từ nền tảng phần mềm, từ nền tảng phân phối game Steam đến những tựa game huyền thoại như Half-Life, Portal, và Left 4 Dead. Những sản phẩm này đã đưa Valve trở thành một trong những cái tên quyền lực nhất trong ngành công nghiệp game.
Tuy nhiên, Valve cũng không ngừng đam mê với phần cứng. Họ đã thử nghiệm với Steam Machine - một thiết bị lai giữa console và PC, Steam Controller - tay cầm chơi game, và Valve Index - hệ thống VR cao cấp.
Mặc dù các sản phẩm này đều có những thành công nhất định, nhưng chỉ đến khi Steam Deck ra đời, một thiết bị cầm tay mạnh mẽ như PC, Valve mới thực sự khẳng định vị thế trong thị trường handheld. Thành công của Steam Deck thậm chí đã thách thức vị trí của Nintendo Switch và mở ra một xu hướng mới trong ngành.
Một game thủ đang sử dụng Steam Deck để chơi DotA 2 - Ảnh: SellingMayonnaise/Reddit.
Tại CES 2025, Lenovo tiếp tục đầu tư vào dòng sản phẩm gaming với việc ra mắt phiên bản mới của Legion Go. Điểm đặc biệt là họ hợp tác với Valve để phát triển Legion Go S, một thiết bị chạy SteamOS, cạnh tranh trực tiếp với Steam Deck.
Tại sao Valve lại chia sẻ SteamOS, một sản phẩm đã mất 12 năm để phát triển, cho các đối thủ? Để hiểu điều này, chúng ta cần đánh giá giá trị của SteamOS và chiến lược dài hạn của Valve.
SteamOS là gì?
Ban đầu, SteamOS là một hệ điều hành dựa trên nền tảng Arch Linux, được Valve phát triển riêng cho Steam Deck. Gần đây, Valve đã cập nhật hướng dẫn sử dụng thương hiệu SteamOS.
Cụ thể, Valve yêu cầu các đối tác sử dụng phiên bản mới của logo “Powered by SteamOS” trên các thiết bị phần cứng chạy hệ điều hành này, được phát triển với sự hợp tác chặt chẽ từ Valve.
Tại CES 2025, lý do đằng sau quyết định này của Valve đã được tiết lộ. Lenovo đã công bố Legion Go S, thiết bị đầu tiên của bên thứ ba sử dụng logo “Powered by SteamOS”. Đây là bước đi đầu tiên của SteamOS ra khỏi phạm vi Steam Deck, cho thấy tham vọng mở rộng của Valve.
Legion Go S, thiết bị chơi game của Lenovo sẽ chạy SteamOS - Ảnh: Tuấn Lê.
Theo đánh giá, SteamOS là hệ điều hành gần như hoàn hảo cho thiết bị cầm tay, vì nó được thiết kế riêng cho mục đích này. Trong khi đó, các đối thủ như ASUS ROG Ally hay MSI Claw đều sử dụng Windows, một hệ điều hành không tối ưu cho giao diện và trải nghiệm người dùng trên thiết bị cầm tay.
Nhận thấy nhu cầu này, Valve quyết định triển khai SteamOS trên tất cả các thiết bị cầm tay khác, dự kiến sau tháng Ba tới. SteamOS được thiết kế để dễ dàng sử dụng với tay cầm và màn hình cảm ứng, loại bỏ nhu cầu về chuột và bàn phím để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng.
Trong một cuộc phỏng vấn với trang tin Pháp Frandroid, Pierre-Loup Griffais - lập trình viên tại Valve và là một trong những người đóng góp chính cho SteamOS - đã chia sẻ những chi tiết thú vị về quá trình phát triển và tương lai của hệ điều hành này.
Hiện tại, Valve tập trung đưa SteamOS lên các thiết bị di động và mở rộng hợp tác với các đối tác bên thứ ba để hỗ trợ hệ điều hành. Theo Griffais, Valve chịu trách nhiệm cập nhật driver đồ họa để tối ưu hóa game, trong khi các nhà phát triển khác sẽ cập nhật firmware và BIOS thông qua nền tảng SteamOS.
Tham vọng của Valve không chỉ dừng lại ở phần cứng cầm tay. Griffais tiết lộ rằng mục tiêu cuối cùng của SteamOS là xuất hiện trên mọi nền tảng, từ PC truyền thống đến thiết bị cầm tay và bất kỳ hệ thống nào có thể chạy hệ điều hành. Valve sẽ nỗ lực duy trì khả năng tùy biến tự do mà người dùng PC đã quen thuộc.
Giấc mơ này chưa thành hiện thực do một số lý do. Valve hiện đang hợp tác với Intel để tối ưu hóa SteamOS, trong khi việc tích hợp driver mã nguồn mở của NVIDIA vẫn đang trong giai đoạn đầu. Valve vẫn tập trung vào việc đưa SteamOS lên các thiết bị cầm tay hiện có, nên tham vọng thống trị phần cứng bằng SteamOS vẫn còn xa vời.
Tiết lộ kế hoạch thâu tóm thị trường của Valve
Các lập trình viên tại Valve đã dành 12 năm để đưa SteamOS đến mức hoàn thiện như ngày nay. Theo chia sẻ của Pierre-Loup Griffais, Valve sẽ tận dụng tối đa thế mạnh phần mềm này trong tương lai.
Nếu bạn đang thắc mắc tại sao Valve lại chia sẻ SteamOS, một sản phẩm đắt giá, thì câu trả lời nằm ở giá trị của nó. SteamOS hấp dẫn đến mức các nhà sản xuất sẽ chọn Valve làm đối tác ưu tiên. Điều này mang lại lợi ích kép: phần cứng chạy SteamOS bán chạy hơn nhờ giao diện thân thiện, và Steam dễ dàng tiếp cận người dùng khi mọi thiết bị đều tích hợp sẵn cửa hàng Steam.
Sớm thôi, ROG Ally sẽ chính thức hỗ trợ SteamOS - Ảnh: Kevin Purdy.
Valve đã chiếm ưu thế lớn trong thị trường phần mềm, và khi SteamOS có thể chạy trên cả máy tính để bàn, Valve sẽ hiện diện trên vô số thiết bị phần cứng. SteamOS của Valve giống như Windows của Microsoft, và chúng ta đều biết Microsoft đã củng cố vị thế phần cứng nhờ Windows như thế nào.
Thực tế, Valve đã khẳng định vị thế trong lĩnh vực máy tính từ lâu. Bạn có thể hỏi bất kỳ game thủ PC nào để biết điều này.
Một bước đi chiến lược để củng cố quyền lực
Hai thập kỷ qua, ngành công nghiệp game xoay quanh ba cái tên lớn: Microsoft, Nintendo và Sony. Ba công ty này sở hữu những nền tảng chơi game ấn tượng và các tựa game độc quyền thu hút người chơi. Xbox, Switch và PlayStation đại diện cho ba hệ máy console thống trị thị trường.
Tuy nhiên, lĩnh vực game PC từ lâu đã thuộc về Valve. Với nền tảng phân phối game Steam ra mắt năm 2003, Valve dần xuất hiện trên nhiều máy tính chạy Windows. Thông qua các tựa game nổi tiếng như Half-Life, Left 4 Dead, Counter-Strike và DotA 2, Valve tiếp tục khẳng định vị thế độc tôn trên PC.
Từ lâu, Steam đã trở thành điểm đến quen thuộc của game thủ PC - Ảnh chụp màn hình.
Thị trường PC hấp dẫn đã thu hút nhiều thương hiệu lớn: nhiều nhà phát hành và phát triển game đã mở cửa hàng riêng, nhưng một số đã không thể cạnh tranh với Steam và phải đóng cửa, trong khi những cửa hàng khác phải phân phát game bom tấn miễn phí để cố gắng thu hút người dùng (nhưng vẫn không thực sự hiệu quả).
Hiện nay, ngay cả những tựa game từng được phát hành độc quyền trên các cửa hàng riêng như Diablo IV trên Battle.net hay Red Dead Redemption trên Rockstar Store cũng đã có mặt trên Steam. Thậm chí, những game độc quyền trên PlayStation hay Xbox như Returnal trên PS5 hay Halo trên Xbox cũng đã được đưa lên Steam.
Kể từ khi Valve ra mắt Steam Deck, họ đã chứng minh mình không chỉ là một công ty phần mềm. Thành công của Steam Deck cho thấy thị trường máy chơi game di động vẫn còn nhiều tiềm năng, và điều này đã thúc đẩy nhiều thương hiệu khác sản xuất thiết bị handheld của riêng họ.
Valve hy vọng trong tương lai, tất cả các thiết bị handheld đều sẽ chạy SteamOS, và hệ điều hành này sẽ trở thành trung tâm của thế giới game. Người chơi không cần phải sở hữu thiết bị của Valve để tận hưởng hệ sinh thái mà họ xây dựng.
Chủ tịch Gabe Newell tự tay giao những chiếc Steam Deck đầu tiên và trò chuyện với game thủ - Ảnh chụp màn hình.
Ý tưởng tạo ra một hệ sinh thái riêng, kết nối các sản phẩm nội bộ về một mối không phải là điều mới mẻ.
Sony cũng đang hướng tới mục tiêu tương tự với PlayStation thông qua thiết bị Portal và công nghệ PlayStation Link. Microsoft cũng không kém phần tham vọng với dịch vụ Game Pass, cho phép người chơi truy cập game trên mọi thiết bị có kết nối internet. Cả hai đều muốn xây dựng một hệ sinh thái khép kín như Apple, thu hút lượng lớn người dùng trung thành.
Hiện tại, Valve là công ty tiệm cận nhất với ý tưởng này. SteamOS có thể trở thành trung tâm mà mọi thiết bị chơi game sẽ xoay quanh. Steam Deck chạy SteamOS, các đối thủ của Steam Deck cũng đang chuẩn bị chạy SteamOS, và Valve đang lên kế hoạch mở rộng hệ điều hành này lên tất cả các thiết bị handheld trong tương lai.
Đến ngày SteamOS hoạt động mượt mà trên máy tính để bàn, người dùng PC có thể sẽ chạy song song hai hệ điều hành: Windows cho công việc hàng ngày và SteamOS để chơi game.
Trong cuộc phỏng vấn, Pierre-Loup Griffais cũng nhấn mạnh rằng SteamOS không được tạo ra để cạnh tranh trực tiếp với Windows.
"Tất cả nỗ lực này nhằm mục đích áp dụng rộng rãi cho nền tảng PC và sẽ tiếp tục mở rộng theo thời gian. [Nó dùng để] hỗ trợ nhiều nền tảng, chipset, bộ điều khiển cho các thiết bị hiện có và cả những thiết bị chưa ra mắt", Griffais chia sẻ.
Mục tiêu của Valve với SteamOS là đảm bảo nó tương thích với PC truyền thống, laptop, máy chơi game cầm tay và bất kỳ nền tảng nào khác. Tính chất mở của nó khiến người ta liên tưởng đến Windows, hệ điều hành phổ biến nhất hiện nay.
Valve mong muốn game thủ sẽ cài SteamOS lên mọi thiết bị chơi game của mình - Ảnh: Valve.
Valve tuyên bố rằng họ không có ý định cạnh tranh, nhưng nếu người dùng nhận thấy SteamOS đủ mạnh mẽ và ổn định để chơi các tựa game yêu thích, thì hệ điều hành này sẽ tự nhiên trở thành “đối thủ không mong muốn” của các nền tảng khác.
