Dù khoa học đã xác định được hàng nghìn loại virus trong cơ thể con người, nhưng con số thực tế có thể lên đến hàng triệu hoặc thậm chí hơn. Một số virus còn có thể ẩn mình trong DNA của con người suốt nhiều năm mà không bị phát hiện.
Khi nói đến virus, hầu hết mọi người nghĩ ngay đến các loại virus gây bệnh như cúm, HIV hay thậm chí là đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, thực tế là cơ thể chúng ta đang chứa hàng nghìn tỷ virus, phần lớn trong số đó không gây hại và thậm chí có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Các nhà khoa học từ năm trường đại học hàng đầu đang hợp tác trong một dự án kéo dài 5 năm mang tên Human Virome Program. Dự án này sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã thế giới virus trong cơ thể con người. Với khoản tài trợ 171 triệu USD, chương trình này sẽ thu thập mẫu nước bọt, máu, phân, sữa mẹ và các dịch cơ thể khác để khám phá những loại virus chưa từng được biết đến.

Virus trong cơ thể có phải lúc nào cũng là kẻ thù?
Những dấu vết đầu tiên về hệ vi sinh virus của con người được phát hiện hơn 100 năm trước, khi các nhà khoa học tìm ra phage, một loại virus có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, tồn tại trong ruột, miệng, phổi và trên da. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau này chỉ ra rằng không phải tất cả virus đều là kẻ thù của con người.
Một trong những phát hiện gây ngạc nhiên là virus cytomegalovirus, có khả năng kích thích hệ miễn dịch để tiêu diệt các tế bào da bị hư tổn do ánh sáng mặt trời, ngăn ngừa ung thư da. Một số virus khác như human papillomavirus (HPV) cũng có thể giúp cơ thể chống lại sự hình thành khối u.
Các nhà khoa học hiện đang bắt đầu khám phá một giả thuyết gây nhiều tranh cãi: Virus có thể không chỉ là tác nhân gây bệnh mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của con người. Nếu giả thuyết này đúng, nó sẽ hoàn toàn thay đổi cách chúng ta hiểu về virus trong tương lai.
AI sẽ giúp chúng ta khám phá thế giới virus chưa từng biết
Mặc dù khoa học đã xác định được hàng nghìn loại virus trong cơ thể con người, nhưng số lượng thực tế có thể lên tới hàng triệu hoặc thậm chí hơn. Một số virus thậm chí có thể ẩn nấp trong DNA con người suốt nhiều năm mà không bị phát hiện.
Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đang được các nhà nghiên cứu sử dụng để quét toàn bộ dữ liệu di truyền, phát hiện các dấu hiệu của virus mới và tìm ra mối liên hệ giữa virus và sức khỏe con người. Công nghệ này có thể giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tác động của virus, mở ra những phương pháp điều trị và ứng dụng mới trong y học.
Pardis Sabeti, một nhà sinh học tính toán tại Harvard, chia sẻ: "Những công cụ mới này có thể giúp chúng ta khám phá một thế giới virus hoàn toàn mới mà trước đây chưa ai từng biết đến."
Với sự phát triển mạnh mẽ của AI và các công nghệ giải trình tự gen tiên tiến, chúng ta đang tiến gần hơn đến việc hiểu rõ hơn về vai trò của hàng nghìn tỷ virus trong cơ thể. Điều ngạc nhiên là, một số virus có thể đang giúp chúng ta khỏe mạnh, thay vì chỉ gây bệnh như chúng ta vẫn nghĩ trước đây.
Tuy nhiên, với sự đa dạng vô cùng của hệ vi sinh virus trong cơ thể, có thể chúng ta vẫn chỉ mới chạm vào bề nổi của tảng băng chìm. Dự án Human Virome Program có thể mở ra những khám phá chấn động, thậm chí thay đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu về sự sống.
Vậy thực chất, virus là đồng minh hay kẻ thù của chúng ta? – Có lẽ câu trả lời sẽ dần được tiết lộ trong những năm tiếp theo.
