Hải quân Mỹ đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ khi triển khai các máy bay không người lái (UAV) trên tàu sân bay. Ba mẫu UAV nổi bật như X-47B, MQ-25 Stingray và XQ-58 Valkyrie sẽ đảm nhận những vai trò quan trọng như tác chiến, tiếp nhiên liệu và trinh sát trong tương lai.X-47B là một trong những mẫu UAV tiên tiến, góp phần nâng cao năng lực chiến đấu của Hải quân Mỹ.
Northrop Grumman đã phát triển UAV X-47B theo yêu cầu của Hải quân Mỹ (USN). Bên cạnh khả năng trang bị vũ khí, X-47B đã thành công trong việc tiếp nhiên liệu trên không cho một chiếc F/A-18 Super Hornet vào năm 2015. Đây cũng là UAV đầu tiên có thể cất và hạ cánh tự động trên boong tàu từ năm 2013. X-47B có thể thực hiện những nhiệm vụ phức tạp mà không cần sự can thiệp của con người. Dù thử nghiệm thành công, X-47B không được sản xuất đại trà vì Hải quân Mỹ đã đạt được mục tiêu quan trọng nhất: Nắm vững cách triển khai UAV từ tàu sân bay. Những kiến thức này có thể làm cơ sở cho một mẫu UAV mới có khả năng chiến đấu và tiếp nhiên liệu.
MQ-25 Stingray là UAV tiếp nhiên liệu trên không do Boeing chế tạo, đáp ứng nhu cầu chiến lược của các phi đội hoạt động từ tàu sân bay. Vào năm 2021, MQ-25 đã thành công trong việc tiếp nhiên liệu cho một chiếc F/A-18 Super Hornet. UAV này sẽ giảm tải cho các chiến đấu cơ có người lái làm nhiệm vụ tiếp nhiên liệu, giúp chúng tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng hơn.
MQ-25 có thiết kế gọn nhẹ và linh hoạt với khả năng gập cánh. Khi mở rộng, sải cánh của nó lên tới 22,9 mét, nhưng khi thu lại chỉ còn 9,54 mét, giúp tiết kiệm không gian trên boong tàu. Dự kiến MQ-25 sẽ bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2026 và là một trong những UAV hứa hẹn nhất trong các mẫu hiện nay.
XQ-58 Valkyrie
XQ-58 Valkyrie là một UAV giá rẻ do công ty Kratos phát triển cho chương trình Máy bay Chiến đấu Cộng tác (CCA) của Không quân Mỹ. Khác với các UAV như MQ-25 và X-47B chủ yếu được thử nghiệm trong vai trò tiếp nhiên liệu, XQ-58 không chỉ thực hiện được nhiệm vụ đó mà còn vượt lên, với nhiều tính năng vượt trội hơn.Valkyrie được trang bị vũ khí và có thể phối hợp tác chiến với các chiến đấu cơ có người lái. Nó còn có khả năng thực hiện các nhiệm vụ trinh sát tiền phương và thậm chí có thể sử dụng như một UAV cảm tử để bảo vệ các chiến đấu cơ khỏi hỏa lực đối phương. Chính tính năng cảm tử này làm XQ-58 nổi bật hơn so với các UAV khác.
Hiện tại, một chiếc XQ-58 đã được lưu giữ tại bảo tàng sau khi hoàn thành thử nghiệm, trong khi Hải quân Mỹ đã mua thêm hai chiếc để tiếp tục thử nghiệm với các mục tiêu riêng biệt. XQ-58 dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược tác chiến trên không khi các chiến đấu cơ thế hệ thứ sáu ra đời.

Mặc dù các hệ thống UAV hiện nay có khả năng tự động hóa cao, nhưng chúng vẫn cần sự giám sát và điều khiển từ con người. Để quản lý các nhiệm vụ này, Hải quân Mỹ đã thiết lập các trung tâm điều khiển trên tàu sân bay. Trung tâm tác chiến không người lái (UAWC) đầu tiên được lắp đặt trên tàu USS George H. W. Bush vào năm 2024, và từ năm 2025, các tàu sân bay CVN-70, 71 và 76 cũng sẽ được trang bị các trung tâm tương tự.
Mặc dù các UAV này hiện tại vẫn chỉ là nguyên mẫu, nhưng chúng đã chứng minh rằng tàu sân bay không thể đứng ngoài cuộc cách mạng UAV. Các tàu sân bay và tàu hải quân nói chung đang đối mặt với các mối đe dọa mới từ UAV, vì vậy việc xây dựng một phi đội UAV để đối phó với những mối nguy này là vô cùng cần thiết.
Theo TWZ, Defsec, Navy.
Mặc dù các UAV này hiện tại vẫn chỉ là nguyên mẫu, nhưng chúng đã chứng minh rằng tàu sân bay không thể đứng ngoài cuộc cách mạng UAV. Các tàu sân bay và tàu hải quân nói chung đang đối mặt với các mối đe dọa mới từ UAV, vì vậy việc xây dựng một phi đội UAV để đối phó với những mối nguy này là vô cùng cần thiết.
Theo TWZ, Defsec, Navy.
