Buzz
Tóm tắt nhanh:
- Đại cử tri đoàn là nhóm 538 người được chọn lựa, đại diện cho cử tri Mỹ để bầu ra Tổng thống.
- Mỗi bang sẽ có số đại cử tri tương ứng với tổng số Dân biểu và Thượng nghị sĩ của bang đó. Ví dụ, bang Washington có 10 Dân biểu và 2 Thượng nghị sĩ, tức là có 12 đại cử tri. Thủ đô Washington D.C. (Quận Columbia) có 3 đại cử tri riêng biệt.
- Theo Hiến pháp Mỹ, số Dân biểu của Hạ viện không được vượt quá 435 vị, trong khi số Thượng nghị sĩ tối đa là 100, cộng thêm 3 đại cử tri từ Washington D.C., tổng cộng có 538 đại cử tri.
- Đại cử tri đoàn hoạt động theo nguyên tắc 'The Winner Gets All', nghĩa là ứng viên chiến thắng trong cuộc bầu cử sẽ nhận toàn bộ số phiếu đại cử tri của bang đó. Do có nhiều ứng viên tham gia, ứng viên không cần đạt hơn 50% phiếu phổ thông để thắng số đại cử tri của mình.
- Chỉ có 48 trong số 50 tiểu bang tuân thủ nguyên tắc 'The Winner Takes All', ngoại trừ hai bang Maine và Nebraska.
- Maine (Me) và Nebraska (Ne) là hai bang nhỏ với số lượng đại cử tri ít ỏi. Maine có 4 phiếu đại cử tri, còn Nebraska có 5. Vào năm 1972, Maine đã quy định rằng nếu ứng viên nào giành được hơn 34% phiếu phổ thông, họ sẽ nhận được ít nhất 1 phiếu đại cử tri. Do đó, trong cuộc bầu cử 2020, ông Biden chỉ giành được 3 phiếu trong khi ông Trump nhận 1 phiếu. Tương tự, Nebraska vào năm 1992 đã ban hành luật chia phiếu đại cử tri theo tỷ lệ, với khả năng phân bổ 5 phiếu thành tỷ lệ 3-2 hoặc 4-1. Do đó, trong năm 2020, ông Trump giành được 4 phiếu, ông Biden nhận 1 phiếu.
- Có tổng cộng 167 đại cử tri đã không tuân thủ cam kết 'The Winner Takes All'. Mặc dù cử tri đã bầu cho ứng viên A, nhưng những đại cử tri này lại 'lật phiếu', bỏ phiếu cho ứng viên khác hoặc bỏ phiếu trắng vì họ cho rằng ứng viên A không đáng tin. Tuy nhiên, những hành động này không thay đổi kết quả chung cuộc của cuộc bầu cử, với ứng viên được đa số cử tri bầu chọn vẫn là người chiến thắng.
- Vào năm 2019, một đạo luật đã được ban hành, yêu cầu các đại cử tri phải cam kết bầu cho ứng viên được người dân chọn. Nếu họ 'lật phiếu', họ sẽ bị thay thế bởi đại cử tri dự bị do Quốc Hội chỉ định.
- Để trở thành Tổng thống, ứng viên phải đạt tối thiểu 270 phiếu đại cử tri, đủ để giành chiến thắng (Elected President).
- Nếu không có ứng viên nào đạt ít nhất 270 phiếu (trong tổng số 538 phiếu), Hạ viện sẽ lựa chọn 3 ứng viên có số phiếu cao nhất để bầu tổng thống, trong khi Thượng viện sẽ chọn ra 2 ứng viên phó tổng thống có số phiếu cao nhất để bầu cử phó TT.
- Lịch sử Mỹ ghi nhận 2 lần Hạ viện phải bầu chọn tổng thống, vào các năm 1800 và 1824, và Thượng viện đã từng bầu chọn phó tổng thống vào năm 1836.
- Ngày bầu cử được ấn định vào 5/11. Đại cử tri đoàn sẽ họp vào 17/12 để thực hiện việc bầu chọn tổng thống. Vào ngày 6/1 (năm 2025), kết quả kiểm phiếu đại cử tri sẽ được công nhận và ứng viên thắng cử sẽ được tuyên bố.
- Phó tổng thống đương nhiệm, đồng thời là chủ tịch Thượng viện, sẽ là người công bố kết quả và xác nhận ai là tổng thống mới. Ngày 20/1/2025, tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ sẽ chính thức tuyên thệ nhậm chức.
- Trong hệ thống chính trị Mỹ, mặc dù có nhiều đảng phái, nhưng hai đảng lớn và thay phiên nhau cầm quyền là đảng Dân Chủ (Democrats) và đảng Cộng Hòa (Republican). Màu xanh dương đại diện cho đảng Dân Chủ, còn màu đỏ cho đảng Cộng Hòa. Các tiểu bang theo đảng Dân Chủ thường được gọi là tiểu bang xanh (Blue States), trong khi các tiểu bang theo đảng Cộng Hòa gọi là tiểu bang đỏ (Red States).
- Ứng viên đại diện cho đảng Cộng Hòa trong năm nay là cựu Tổng thống Donald Trump, trong khi đảng Dân Chủ đưa ra ứng viên là Phó Tổng thống đương nhiệm Kamala Harris.
Mời các bạn tham khảo thêm bài viết giới thiệu về Cử Tri Đoàn, được đăng tải bởi Bộ Ngoại giao, Tiểu bang Washington:
Đại Cử Tri Đoàn là một quy trình bầu cử, không phải là một địa điểm hay tổ chức cụ thể.
Mỗi ứng cử viên tranh cử Tổng Thống tại tiểu bang của bạn sẽ lựa chọn một nhóm đại cử tri, còn gọi là nhóm đại diện. Các đảng phái chính trị sẽ tiến hành bầu chọn đại cử tri thông qua cuộc bỏ phiếu kín, và những đại cử tri này sẽ tham gia đại hội, diễn ra vào mùa xuân của năm bầu cử tổng thống.
Quy Trình và Thủ Tục
Tổng cộng có 538 đại cử tri tham gia bỏ phiếu bầu ra Tổng Thống và Phó Tổng Thống Hoa Kỳ. Để giành chiến thắng, một ứng cử viên cần phải đạt ít nhất 270 phiếu từ tổng số 538 phiếu đại cử tri. Nếu không có ứng cử viên nào đạt đa số phiếu, Hạ Viện Hoa Kỳ sẽ lựa chọn Tổng Thống, trong khi Thượng Viện sẽ chọn Phó Tổng Thống. Những người soạn thảo Hiến Pháp đã sáng lập ra Đại Cử Tri Đoàn như một sự thỏa hiệp giữa việc để Quốc Hội bầu Tổng Thống và việc sử dụng phiếu phổ thông. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng “… không ai là Thượng Nghị Sĩ, Dân Biểu hay người nắm giữ bất kỳ chức vụ nào có liên quan đến lợi ích tại Hoa Kỳ sẽ được bổ nhiệm làm Đại Cử Tri” (Hiến Pháp Hoa Kỳ Điều II, Phần 1).
Tổng Tuyển Cử – Ngày 5 tháng 11 năm 2024
Khi các cử tri tại tiểu bang thực hiện quyền bầu cử Tổng Thống và Phó Tổng Thống trên lá phiếu phổ thông trong ngày Tổng Tuyển Cử, họ thực sự đang lựa chọn nhóm đại cử tri sẽ đại diện cho tiểu bang trong Đại Cử Tri Đoàn. Những ứng cử viên Tổng Thống và Phó Tổng Thống giành được số phiếu cao nhất trong cuộc Tổng Tuyển Cử tại Bang Washington sẽ nhận toàn bộ 12 phiếu đại cử tri của bang này. Các đại cử tri sẽ có mặt tại Olympia vào ngày 17 tháng 12 để thực hiện nghĩa vụ bỏ phiếu cho những ứng cử viên đã được đề cử.Tiểu Bang Chứng Nhận – Ngày 5 tháng 12 năm 2024
Văn Phòng Tổng Thư Ký Tiểu Bang sẽ công nhận kết quả bầu cử muộn nhất vào ngày 5 tháng 12 năm 2024.
Đại Cử Tri Đoàn – Ngày 17 tháng 12 năm 2024
Mỗi tiểu bang sẽ tổ chức cuộc họp của đại cử tri vào một ngày chung và gửi kết quả phiếu bầu của họ đến Chủ Tịch Thượng Viện cùng Cơ Quan Quản Lý Hồ Sơ và Văn Khố Quốc Gia. Bạn có thể theo dõi trực tiếp sự kiện này qua kênh truyền hình TVW.Kiểm Phiếu Đại Cử Tri – Ngày 6 tháng 1 năm 2025
Quốc hội sẽ tổ chức một phiên họp chung để tiến hành đếm số phiếu đại cử tri và công bố kết quả từ cuộc bỏ phiếu của Đại Cử Tri Đoàn.
