Bấy lâu nay WinRAR và VLC đều miễn phí, vậy doanh thu của họ đến từ đâu?

Giữa thời đại kinh tế thị trường, làm sao hai ứng dụng chất lượng này tồn tại mà không thu phí?

Trên không gian mạng, WinRAR và VLC luôn được nhắc đến như những điển hình về phần mềm hữu ích. Chúng không chỉ hoạt động ổn định, giao diện thân thiện mà còn tương thích đa định dạng. Đặc biệt, việc miễn phí cho người dùng phổ thông đã biến chúng thành biểu tượng của tinh thần 'cho đi không mong nhận lại'.

Trong nền kinh tế vận hành bằng đồng tiền, nhiều người không khỏi băn khoăn: Nguồn tài chính nào duy trì hoạt động của WinRAR (ra mắt 1995) và VLC (xuất hiện 2001)? Thực tế, cả hai vẫn phát triển mạnh mẽ nhờ những cơ chế đặc biệt sau.

WinRAR - trình giải nén trở thành chuẩn mực

Được phát triển bởi Eugene Roshal (lập trình viên người Nga), WinRAR là công cụ nén/giải nén theo mô hình 'try before you buy'. Ứng dụng hỗ trợ tạo và đọc file RAR/ZIP, đồng thời tương thích với nhiều định dạng nén khác.

RARLAB là đơn vị phát triển, còn win.rar GmbH đảm nhận phân phối. Dù áp dụng chính sách dùng thử 40 ngày, người dùng vẫn có thể tiếp tục sử dụng miễn phí. Tuy nhiên, phiên bản doanh nghiệp vẫn yêu cầu trả phí. Đáng chú ý, từ 2015, phiên bản cá nhân tại Trung Quốc được cung cấp hoàn toàn miễn phí.

Dù RAR là định dạng nén độc quyền, RARLAB vẫn công bố mã nguồn C của bộ giải nén UnRAR dưới dạng miễn phí có bản quyền. Giấy phép này cho phép tích hợp vào bất kỳ phần mềm nào, giúp các nhà phát triển khác có thể tạo ứng dụng giải nén RAR (nhưng không thể tạo file RAR mới).

Với người dùng cá nhân, WinRAR hoàn toàn miễn phí. Tuy nhiên, các doanh nghiệp muốn sử dụng đầy đủ tính năng cao cấp sẽ phải mua bản quyền. Đây chính là nguồn thu nhập chủ yếu giúp công ty duy trì hoạt động.

Khoản phí bản quyền từ các tập đoàn, doanh nghiệp lớn dường như đã đủ để RARLAB tiếp tục mô hình kinh doanh độc đáo này trong suốt nhiều năm qua.

VLC - trình phát video đa năng

VLC (viết tắt của VideoLan Client) là phần mềm phát đa phương tiện mã nguồn mở, miễn phí, đa nền tảng do tổ chức phi lợi nhuận VideoLAN (Pháp) phát triển. Ứng dụng này có mặt trên cả máy tính lẫn thiết bị di động (Android, iOS, iPadOS) và được phân phối qua các kho ứng dụng chính thống như App Store, Google Play hay Microsoft Store.

Điểm mạnh của VLC là khả năng hỗ trợ hầu hết định dạng video phổ biến, từ DVD-Video, VCD đến các luồng phát trực tuyến. Phần mềm còn có thể phát nội dung qua mạng nội bộ và chuyển đổi giữa các định dạng media khác nhau.

Sức hút của VLC đến từ hai yếu tố: hiệu năng mạnh mẽ và hoàn toàn không mất phí. Nhưng làm thế nào nhà phát triển có thể duy trì hoạt động? Bạn có thể xem qua danh sách đối tác của VideoLAN để hiểu rõ hơn về mô hình tài chính của họ.

VideoLAN hợp tác tư vấn cho nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu như M2X (cung cấp giải pháp ICT), Gandi (nhà đăng ký tên miền nổi tiếng tại châu Âu). Đặc biệt, WD - hãng sản xuất ổ cứng toàn cầu - đã tài trợ thiết bị lưu trữ để cải thiện tính năng UPnP và khả năng nhận diện mạng trong VLC. Theo thông tin chính thức, WD còn cung cấp sản phẩm đã ngừng sản xuất để giúp khắc phục vấn đề tương thích trên iOS.

Đây chính là cách VideoLAN tạo ra nguồn thu: thông qua các khoản quyên góp. Người dùng có thể ủng hộ trực tiếp bằng nút 'Donate' tại videolan.org. Về bản chất, tổ chức này vận hành theo mô hình 'cho đi nhận lại' - cung cấp phần mềm chất lượng miễn phí và nhận lại sự hỗ trợ từ cộng đồng.

Nhìn lại hai phần mềm này khiến ta hoài niệm về 'internet một thời đã qua'

Trong thời đại internet đầy rẫy chiêu trò hiện nay, khái niệm 'miễn phí' thường đi kèm nhiều điều kiện ngầm. Khác biệt hoàn toàn với Facebook hay Instagram, WinRAR và VLC chính là minh chứng sống động cho một thời kỳ internet vì cộng đồng, nơi lợi ích người dùng được đặt lên hàng đầu.