Bí ẩn về 5.200 chiếc hố trên dãy Andes đang dần được hé lộ

(NLĐO) - Kéo dài 1,5 km qua thung lũng Pisco, phía Nam dãy Andes, là chuỗi 5.200 hố được hình thành cách đây khoảng 600-1.000 năm.

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Antiquity đã đưa ra bằng chứng giải mã nguồn gốc của cấu trúc bí ẩn Monte Sierpe, dãy gồm 5.200 hố băng ngang thung lũng Pisco, phía Nam dãy Andes, thuộc Peru.

Các hố này đều đặn, đường kính từ 1-2 m, sâu 0,5-1 m, được sắp xếp theo từng khối và liên kết nhau tạo thành một cụm dài tới 1,5 km.

Niên đại của dãy hố ước tính từ năm 1000-1400, sau đó tiếp tục được người Inca sử dụng trong giai đoạn 1400-1532.

Công trình này lần đầu được chú ý vào năm 1933, khi những bức ảnh chụp từ trên không về các hố được công bố trên tạp chí National Geographic, tạo ra nhiều đồn đoán từ thực tế đến huyền bí.

Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Jacob Bongers (Đại học Sydney - Úc) dẫn đầu đã sử dụng công nghệ drone để lập bản đồ các địa điểm, nhằm phát hiện các mẫu chung tiềm năng và phần nào hé lộ ý đồ sắp xếp trong dãy hố.

Họ bất ngờ nhận ra cách bố trí của Monte Sierpe rất giống với cấu trúc của ít nhất một khipu - thiết bị tính toán bằng dây thắt nút cổ xưa của người Inca - vốn được tìm thấy ngay trong thung lũng đó.

“Đây là một phát hiện xuất sắc, mở rộng hiểu biết về nguồn gốc và sự đa dạng của các hình thức kế toán bản địa trong và ngoài dãy Andes,” tiến sĩ Bongers chia sẻ với Sci-News.

Các nhà nghiên cứu cũng phân tích lớp đích hố và tìm thấy phấn hoa của cây bắp, một trong những cây lương thực quan trọng nhất ở dãy Andes, cùng dấu tích của các loại sậy mà người dân nơi đây dùng để đan giỏ suốt nhiều thiên niên kỷ.

Điều này gợi ý rằng trong các thế kỷ khi dãy hố được sử dụng, người dân có thể đã đặt giỏ đựng bắp trực tiếp vào hố.

Do đó, dãy hố bí ẩn này có khả năng từng là một khu chợ cổ xưa, với quy mô đáng kinh ngạc.

“Có thể đây là một khu chợ thời tiền Inca, giống như một phiên chợ trời,” tiến sĩ Bongers phỏng đoán.

Dân số thời tiền Inca trong khu vực khoảng 100.000 người, và rất có thể khu chợ đã thu hút thêm nhiều thương nhân từ phương xa, với những đoàn lữ hành lạc đà không bướu mang nông sản và hàng hóa khác đến để trao đổi.

Nhóm nghiên cứu nhận định rằng dãy hố này có thể được coi như một dạng công nghệ xã hội, kết nối con người với nhau, và quy mô của nó ngày càng mở rộng khi Đế chế Inca hưng thịnh.

Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, bao gồm lý do tại sao mô hình chợ này — nếu đúng là khu chợ — chỉ xuất hiện ở vị trí này, thay vì khắp dãy Andes hay các nơi khác trên thế giới.