VTV.vn - Bill Gates nhận định rằng thế giới có thể đang tiến đến một tương lai mà con người sẽ làm việc ít hơn rất nhiều, hoặc chí ít công việc sẽ thay đổi một cách rõ rệt so với hiện tại
Tình trạng thiếu nhân lực trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục và lao động phổ thông đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên, Bill Gates tin rằng sự phát triển mạnh mẽ của AI có thể giúp giải quyết vấn đề này trong tương lai gần.
"AI sẽ thay thế phần lớn công việc trong y học, và khi đó chúng ta sẽ không còn thiếu bác sĩ nữa," Gates chia sẻ trong podcast People by WTF phát sóng vào thứ Sáu. Ông cũng nhấn mạnh rằng tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế vẫn rất nghiêm trọng tại các quốc gia như Ấn Độ, nhiều nước châu Phi, và ngay cả tại Mỹ.

Theo một báo cáo từ Hiệp hội các trường y Hoa Kỳ, dự báo đến năm 2036, nước này có thể thiếu đến 86.000 bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ gia đình. Tình trạng thiếu hụt này đặc biệt rõ rệt tại các khu vực nông thôn, với những người không có bảo hiểm y tế hoặc thuộc nhóm dân cư thiểu số. Bên cạnh đó, số lượng bác sĩ chuyên về người cao tuổi cũng đang giảm, trong khi dân số già ngày càng tăng.
Để đối phó với tình trạng quá tải trong ngành y, nhiều startup AI trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đã huy động hàng tỷ USD nhằm tự động hóa những công việc lặp đi lặp lại như ghi chú, lập hóa đơn, và hỗ trợ chẩn đoán, giúp giảm bớt gánh nặng cho đội ngũ y tế. Theo McKinsey, AI có thể giúp ngành y tế và dược phẩm tăng năng suất lên tới 370 tỷ USD.
Ngành giáo dục cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự. Dữ liệu công bố năm 2023 cho thấy, 86% các trường công lập tại Mỹ đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng giáo viên cho năm học 2023–2024, trong đó 45% trong số đó đang đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên trầm trọng.
Một trường trung học tại London, David Game College, đã thử nghiệm sử dụng AI như để thay thế một phần giáo viên trong các môn học chính như tiếng Anh, toán, sinh học và khoa học máy tính. Mặc dù còn lo ngại về việc học sinh có thể lợi dụng AI để gian lận, nhiều giáo viên vẫn tỏ ra lạc quan về khả năng của AI trong việc hỗ trợ giáo viên và cải thiện trải nghiệm học tập, đặc biệt khi ngành giáo dục đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực nghiêm trọng.
"Khi AI làm việc, con người sẽ làm gì?"
Bill Gates không chỉ nhắc đến các ngành nghề như bác sĩ hay giáo viên. Ông tin rằng AI sẽ dần thay thế cả các công việc tay chân như công nhân nhà máy, thợ xây dựng hay nhân viên vệ sinh khách sạn.
"Để thay thế con người làm những công việc này, robot cần có đôi tay cực kỳ tinh xảo. Và chúng ta sẽ đạt được điều đó," Gates tự tin khẳng định.
Các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia đang đổ vốn mạnh vào việc phát triển robot hình người có thể làm những công việc tay chân như nhặt hàng trong kho, lau sàn hay sắp xếp đồ đạc, với mục tiêu giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả công việc.
Theo Gates, thế giới có thể đang tiến tới một tương lai mà con người sẽ làm việc ít hơn rất nhiều, hoặc chí ít công việc sẽ có hình dạng hoàn toàn khác so với hiện nay. Ông cho rằng điều này sẽ đòi hỏi chúng ta phải có một sự "tái tư duy mang tính triết học" về cách sử dụng thời gian.
"Bạn có thể nghỉ hưu sớm, bạn có thể chỉ làm việc vài ngày mỗi tuần," ông nói. "Câu hỏi lớn là: nếu không còn lao động như trước, con người sẽ dùng thời gian vào việc gì?"
Gates thừa nhận rằng bản thân ông cũng đang phải suy nghĩ nhiều về câu hỏi này: "Tôi đã sống gần 70 năm trong một thế giới luôn thiếu thốn. Việc thay đổi tư duy để thích nghi thực sự không dễ dàng."
Nhắc lại dự đoán nổi tiếng từ năm 1930 của nhà kinh tế học John Maynard Keynes về việc công nghệ có thể giúp giảm tuần làm việc xuống chỉ còn 15 giờ, Gates chia sẻ: "Tôi không cần phải làm việc. Tôi chọn làm việc. Tại sao ư? Vì nó thú vị."
