Kể từ khi chính quyền Tổng thống Joe Biden xác định việc phát triển công nghệ bán dẫn nội địa là một ưu tiên chiến lược, Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo đã cho rằng các biện pháp hạn chế tiếp cận công nghệ bán dẫn đối với Trung Quốc không làm chậm lại sự phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn của nước này. Bà khẳng định rằng điều quan trọng hơn là các khoản trợ cấp của chính phủ liên bang để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong ngành bán dẫn Mỹ, giúp Mỹ vượt trội hơn Trung Quốc về công nghệ bán dẫn.Trong cuộc phỏng vấn, bà Raimondo chia sẻ: “Nỗ lực ngăn cản Trung Quốc là vô ích.”
Gói hỗ trợ trị giá 53 tỷ USD thông qua đạo luật CHIPS and Science Act, nhằm khuyến khích các doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào ngành gia công bán dẫn nội địa và đổi mới khoa học, theo bà, “là yếu tố quan trọng hơn quy định kiểm soát xuất khẩu.”

Tổng thống Joe Biden đã coi các chính sách công nghiệp là nền tảng để phục hồi nền kinh tế Mỹ. Vào đầu tháng 12, ông Biden đã đưa ra những đánh giá tích cực về đạo luật CHIPS và các đạo luật khác, gọi chúng là “đầu tư quan trọng nhất tại Mỹ kể từ khi đạo luật New Deal năm 1933 được thông qua.”
Những nỗ lực này đã khiến bà Raimondo đi đến kết luận rằng việc kiểm soát các công nghệ nhạy cảm, ngăn không cho chúng lọt vào tay các doanh nghiệp Trung Quốc, vẫn rất quan trọng. Tuy nhiên, bà cho rằng việc kiểm soát xuất khẩu công nghệ bán dẫn đối với Trung Quốc trong mắt chính quyền Bắc Kinh chẳng khác gì các biện pháp hạn chế không đáng kể khi xét đến mục tiêu thống trị ngành công nghệ toàn cầu của Trung Quốc:“Cách duy nhất để vượt qua Trung Quốc là phải đi trước họ. Chúng ta phải chạy nhanh hơn và sáng tạo mạnh mẽ hơn họ. Đó chính là cách để chiến thắng.”
Bình luận này được bà Raimondo đưa ra vào những ngày cuối cùng trong vai trò Bộ trưởng Thương mại dưới chính quyền Tổng thống Joe Biden. Chính quyền mới của Tổng thống Trump, sau khi ông nhậm chức vào ngày 20/1/2025, có khả năng sẽ thay đổi nhiều quy định trong chiến lược phát triển công nghệ bán dẫn của Mỹ.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, chính quyền Trump đã thực hiện nhiều biện pháp mạnh mẽ để hạn chế khả năng tiếp cận thiết bị bán dẫn và công nghệ phương Tây của Trung Quốc, với Huawei Technologies là nạn nhân nặng nề nhất khi hãng này được coi là tiên phong trong ngành công nghệ Trung Quốc.
“Thỏa thuận hỗ trợ ngành bán dẫn thực sự rất tệ.”“Mức cao đến mức họ phải đến đây để xây dựng nhà máy sản xuất chip mà chúng ta không phải hỗ trợ một xu nào.”“Tăng thuế nhập khẩu, giảm thuế thu nhập, cắt giảm quy định và khai thác tối đa nguồn năng lượng của Mỹ.”
Bà Raimondo thừa nhận rằng hiện nay có những quy định đang hạn chế khả năng cạnh tranh của Mỹ, nhưng “cấp cho các công ty quyền tự do tuyệt đối để làm bất cứ điều gì họ muốn có thể sẽ là một sai lầm nghiêm trọng.”
Tuy nhiên, chính quyền Biden cũng đang gặp phải nhiều thử thách trong việc triển khai đạo luật CHIPS. Hầu hết nguồn tài trợ hỗ trợ sản xuất đã được phân bổ cho các nhà sản xuất chip lớn như Intel, với gần 8 tỷ USD tài trợ từ chính quyền liên bang. Vấn đề là Intel đang gặp khó khăn trong việc bắt kịp tốc độ phát triển của các đối thủ gia công bán dẫn ở Hàn Quốc và Đài Loan. Sau một loạt kết quả kinh doanh không khả quan, vào đầu tháng 12, CEO Pat Gelsinger đã phải từ chức.“Chúng tôi tin tưởng vào khả năng thành công của họ và hy vọng họ sẽ thành công. Tuy nhiên, họ vẫn phải chịu trách nhiệm với việc kinh doanh của mình.”

Chris Miller, giáo sư trưởng tại Đại học Tufts và là tác giả của cuốn sách Chip War, cho biết: “Có một số người cảm thấy thất vọng vì tham vọng nghiên cứu và phát triển công nghệ bán dẫn không đạt được mức độ kỳ vọng mà các nhà lập pháp Mỹ đã đề ra và khuyến khích.”
Giáo sư Miller nhận định rằng sự chênh lệch này có thể hiểu được, vì 80% nguồn quỹ trong đạo luật CHIPS hiện nay được dành cho sản xuất chip bán dẫn. Tuy nhiên, Bộ Thương mại, hiện đang giữ vai trò trung tâm trong chính sách an ninh quốc gia của Mỹ, có thể sẽ cần tập trung hơn vào việc thúc đẩy nghiên cứu để duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu về công nghệ của nước Mỹ.
Trong khi đó, Trung Quốc vẫn tiếp tục mua hoặc tự sản xuất các máy móc gia công bán dẫn, mặc dù nhiều công ty của họ đã bị đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu của Bộ Thương mại Mỹ. Các quan chức trong chính quyền Biden khẳng định rằng chip của Trung Quốc hoạt động không hiệu quả bằng những chip do các công ty Mỹ thiết kế, do đó, lợi thế vẫn nghiêng về các công ty trong nước và quân đội Mỹ.

Khi bà Raimondo đến thăm Trung Quốc năm ngoái, Huawei đã chọn thời điểm này để ra mắt dòng smartphone Mate 60 series, với chip tự sản xuất nhờ sự hỗ trợ của SMIC. Các quan chức Hoa Kỳ coi đây là một hành động phô trương từ phía Bắc Kinh, nhằm chứng minh rằng các quy định kiểm soát và cấm vận của Mỹ không làm chậm tiến trình phát triển công nghệ của Trung Quốc.
Còn như tuyên bố trước đó của bà Raimondo: Chip xử lý trong các thiết bị của Trung Quốc không thể sánh bằng chip bán dẫn do các công ty Mỹ sản xuất, và rằng “đó không phải là những chiếc điện thoại tốt.”
Theo Wall Street Journal
