Buzz
Nhóm các nhà nghiên cứu nhận Giải Đặc biệt VinFuture 2023 đã được công nhận trong hạng mục Khoa học sự sống tại Giải thưởng Breakthrough 2025 nhờ công trình tiên phong khám phá vai trò của các GLP-1, một bước đột phá nền tảng cho các phương pháp điều trị hiệu quả bệnh tiểu đường và béo phì, đồng thời thúc đẩy các liệu pháp mới cho các bệnh thoái hóa thần kinh.
Theo thông báo từ Giải thưởng Breakthrough, năm nhà khoa học, bao gồm GS. Daniel Joshua Drucker, GS. Joel Francis Habener, GS. Jens Juul Holst, PGS. Svetlana Mojsov - những người nhận Giải Đặc biệt VinFuture 2023 cho nghiên cứu trong các lĩnh vực mới - và bà Lotte Bjerre Knudsen, đã được vinh danh cùng Giải thưởng Breakthrough trong lĩnh vực Khoa học sự sống.
Những đóng góp then chốt của phát kiến này, từ việc phát hiện hormone quan trọng qua nghiên cứu sinh lý học đến phát triển thuốc, đã tạo ra các loại thuốc điều trị tiểu đường và béo phì hiệu quả, mở ra một kỷ nguyên mới trong điều trị các bệnh tim mạch và chuyển hóa bằng thuốc peptide tương tự glucagon - 1 (GLP-1).
Theo đánh giá từ Breakthrough, những thành tựu đột phá của nhóm nghiên cứu này bao gồm: xác định gen mã hóa hormone GLP-1; tổng hợp, phân lập và mô tả các dạng hoạt tính sinh học của hormone này; chứng minh quá trình sản xuất GLP-1 tại ruột và khả năng kích thích sản xuất insulin; giải thích các vai trò sinh lý quan trọng khác như kiểm soát cảm giác thèm ăn và duy trì cân bằng năng lượng; phát triển một phiên bản hormone ổn định hơn, có thể hoạt động liên tục trong cơ thể suốt nhiều ngày thay vì chỉ vài giờ; và quan trọng nhất, biến những khám phá này thành một nhóm thuốc cách mạng, đang thay đổi cuộc sống của hàng triệu người mắc bệnh lý chuyển hóa trên toàn cầu.
Được mệnh danh là 'Giải Oscar của Khoa học', Giải thưởng Breakthrough được sáng lập bởi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp từ Thung lũng Silicon với mục đích tôn vinh những phát minh khoa học đột phá trong kỷ nguyên hiện đại.
Việc Giải thưởng Breakthrough 2025 ghi nhận phát kiến đột phá của nhóm nghiên cứu GLP-1 là sự tiếp nối xứng đáng sau khi nhóm này đã được vinh danh tại Giải thưởng VinFuture 2023.
Vào tháng 12/2023, tại Lễ trao Giải VinFuture mùa 3, bốn nhà khoa học gồm GS. Drucker, GS. Habener, PGS. Mojsov và GS. Holst đã nhận Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới trị giá 500.000 USD. Công trình của họ, khám phá vai trò của các GLP-1, là nền tảng cho các phương pháp điều trị bệnh tiểu đường và béo phì hiệu quả, mở ra cơ hội cho các liệu pháp điều trị mới cho các bệnh thoái hóa thần kinh, đồng thời tạo ra hy vọng cho hơn 400 triệu người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, hơn 1 tỷ người béo phì và hơn 3 triệu người mắc hội chứng ruột ngắn. Năm 2023, trên toàn thế giới, hơn 20 triệu liều thuốc GLP-1 đã được sử dụng với tỷ lệ tăng trưởng ấn tượng 6,7%.
VinFuture là giải thưởng khoa học công nghệ quốc tế lớn đầu tiên vinh danh PGS. Mojsov vì những đóng góp của bà trong công trình này.
Kể từ sau Giải thưởng VinFuture, nhóm nghiên cứu GLP-1 tiếp tục nhận được sự công nhận tại nhiều giải thưởng và bảng xếp hạng quốc tế danh giá. Đặc biệt, Tạp chí Time (Hoa Kỳ) đã xếp các GS. Drucker, GS. Habener và PGS. Mojsov vào danh sách Top 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2024 nhờ vào công trình này.
Mặc dù chỉ mới đi được nửa chặng đường, Giải thưởng VinFuture đã chứng tỏ được tầm vóc và uy tín của mình, khi nhiều nhà khoa học đoạt giải liên tiếp được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế lớn, đặc biệt là Giải Nobel. Các ví dụ điển hình bao gồm TS. Katalin Karikó và GS. Drew Weissman (Giải thưởng Chính VinFuture 2021, Giải Nobel Y học 2023), TS. Demis Hassabis và TS. John Jumper (Giải Đặc biệt VinFuture 2022, Giải Nobel Hóa học 2024), cùng với GS. Geoffrey Hinton (Giải thưởng Chính VinFuture 2024, Nobel Vật lý 2024).
