Buzz
Trạm Thiên Cung đã tiết lộ sự tồn tại của một loại vi khuẩn hoàn toàn mới, với khả năng thích nghi đáng kinh ngạc trong môi trường không gian, đồng thời mở ra những lo ngại về tác động của nó đến sức khỏe của phi hành gia trong các sứ mệnh kéo dài.
Gần đây, các nhà khoa học Trung Quốc đã phát hiện một loài vi khuẩn chưa từng xuất hiện trên Trái Đất tại trạm Thiên Cung, mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu trong lĩnh vực sinh học vũ trụ đầy hứa hẹn.
Được đặt tên theo trạm vũ trụ, loài vi khuẩn Niallia tiangongensis sở hữu những đặc tính hoàn toàn mới lạ. Các chuyên gia từ Nhóm Công nghệ Sinh học Không gian Thần Châu và Viện Kỹ thuật Hệ thống Tàu Vũ trụ Bắc Kinh tin rằng việc nghiên cứu loài vi khuẩn này sẽ đóng góp quan trọng vào việc bảo vệ sức khỏe phi hành gia và đảm bảo hiệu quả trong các sứ mệnh không gian dài hạn.
Trạm vũ trụ Thiên Cung - Hình minh họa.
Các mẫu vi sinh vật được thu thập vào tháng 5 năm 2023 bởi phi hành đoàn Thần Châu-15 từ một khoang trong trạm Thiên Cung, trong khuôn khổ chương trình khảo sát hệ vi sinh vật của trạm. Các phân tích sau đó chỉ ra sự khác biệt rõ rệt trong hệ vi sinh so với Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Loài Niallia tiangongensis có họ hàng gần với Niallia circulans, một loài vi khuẩn đất từng bị nhầm là vi khuẩn gây bệnh thuộc chi Bacillus. Tương tự như người anh em của mình, loài vi khuẩn này có khả năng tạo ra các bào tử bền vững, giúp nó tồn tại trong môi trường khắc nghiệt ngoài Trái Đất. Hiện chưa rõ liệu Niallia tiangongensis đã tiến hóa ngay trên trạm hay là từ Trái Đất dưới dạng bào tử.
Một đặc điểm đáng chú ý khác của loài vi khuẩn này là khả năng phân giải gelatin, giúp chúng tận dụng nguồn nitơ và carbon từ môi trường xung quanh để hình thành lớp màng bảo vệ khi cần thiết. Tuy nhiên, trong quá trình thích nghi, loài này có vẻ đã mất một số khả năng chuyển hóa năng lượng mà các loài khác trong họ vẫn duy trì.
Phát hiện này không chỉ làm nổi bật sự đa dạng tiềm ẩn của chi Niallia, mà còn chứng tỏ khả năng vi sinh vật thích nghi nhanh chóng với môi trường nhân tạo trong không gian, điều này ngày càng trở nên quan trọng khi con người hướng đến các sứ mệnh liên hành tinh.
Hình ảnh các phi hành gia Trung Quốc trên trạm Thiên Cung - Ảnh: Weibo.
Thực tế, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng ngay cả những phòng sạch đạt tiêu chuẩn cao của NASA cũng không thể hoàn toàn ngăn chặn sự xuất hiện của vi khuẩn. Trong một cuộc kiểm tra các phòng này, các nhà khoa học đã phát hiện hàng chục dòng vi khuẩn thuộc 26 loài hoàn toàn mới.
Các loài vi khuẩn này có khả năng sinh tồn ấn tượng nhờ vào các gen sửa chữa DNA và kháng độc, đặc điểm giúp chúng sống sót ngay cả trong những môi trường mà ta tưởng chừng hoàn toàn vô trùng.
Trong bối cảnh này, việc hiểu rõ cách vi sinh vật thích nghi và tồn tại trong không gian là điều vô cùng quan trọng cho tương lai. Mặc dù hiện tại chưa thể xác định liệu Niallia tiangongensis có ảnh hưởng đến sức khỏe con người hay không, nhưng kinh nghiệm từ họ hàng của nó, vốn có thể gây nhiễm trùng ở người có hệ miễn dịch yếu, khiến chúng trở thành đối tượng cần được theo dõi chặt chẽ.
Khi nhân loại càng gần hơn với giấc mơ khám phá Mặt Trăng, sao Hỏa và xa hơn nữa, việc hiểu rõ về những cộng sự 'tí hon' ngoài mong đợi như Niallia tiangongensis sẽ trở thành một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ con người giữa vũ trụ bao la.
Nghiên cứu này đã được công bố trên Tạp chí Quốc tế về Vi sinh học Hệ thống và Tiến hóa.
