Giai đoạn tạm lắng giữa cơn bão thực chất là 'cạm bẫy' nguy hiểm, báo hiệu mắt bão đi qua chứ không phải bão đã tan. Do đó, mọi người cần tiếp tục trú ẩn an toàn trong nhà.
Theo dự báo, bão số 3 Wipha sẽ đổ bộ vào khu vực từ Hải Phòng đến Thanh Hóa trong ngày 22/7, mang theo sức gió mạnh cấp 10-11 (89-117km/h) kèm theo gió giật mạnh cấp 13.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, các tỉnh đồng bằng và ven biển Bắc Bộ cùng Thanh Hóa, Nghệ An đã xuất hiện mưa từ vừa đến rất to, với lượng mưa phổ biến 50-100mm, có điểm vượt quá 130mm.
Tại các khu vực: Bạch Long Vĩ ghi nhận gió cấp 10, giật cấp 12; Cô Tô gió cấp 8, giật cấp 11; Cát Bà gió cấp 6, giật cấp 8; Cửa Ông gió cấp 9, giật cấp 12; Bãi Cháy gió cấp 8, giật cấp 9; cùng nhiều khu vực khác đang chịu ảnh hưởng của gió mạnh.

Dự kiến đường đi của bão Wipha (Ảnh: Hệ thống giám sát thiên tai)
Tính đến 4h sáng 22/7, tâm bão cách Quảng Ninh khoảng 140km, cách Hải Phòng 70km, cách Hưng Yên 80km và Ninh Bình 100km. Vùng gần tâm bão có gió mạnh cấp 9-10 (75-102km/h), giật cấp 13, di chuyển theo hướng Tây Tây Nam với tốc độ 15km/h.
Trong nửa ngày sắp tới, cơn bão được dự báo sẽ tiếp tục di chuyển theo hướng Tây Tây Nam với tốc độ 10-15km/h. Đến 16h chiều nay, tâm bão dự kiến sẽ đổ bộ vào đất liền từ Hải Phòng đến Thanh Hóa, mang theo sức gió cấp 8 và giật cấp 10, sau đó sẽ suy yếu dần khi tiến vào khu vực biên giới Việt - Lào.
Trong buổi phát trực tiếp trên trang cá nhân vào tối 21/7, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Huy - chuyên gia có hai thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực giảm thiểu rủi ro thiên tai, biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế - đã đưa ra những cảnh báo quan trọng tới cộng đồng.
Khi tâm bão tiến vào đất liền, sẽ xuất hiện khoảng thời gian tạm lắng với hiện tượng ngừng mưa, ngừng gió. Đây chính là 'cái bẫy' nguy hiểm bởi không có nghĩa bão đã tan. Do đó, dù thấy thời tiết tạm ổn, người dân vẫn cần duy trì trạng thái trú ẩn an toàn.
Hiện tượng gió lặng sau cơn bão thực chất là gì?
Thực tế, giai đoạn tạm lắng chính là thời điểm chúng ta nằm trong mắt bão. Mắt bão - vùng trung tâm của hệ thống bão - có đặc điểm tương đối yên tĩnh. Trái với nhận thức thông thường, thời điểm mắt bão đi qua chưa phải là giai đoạn nguy hiểm nhất.

Mắt bão có đường kính dao động từ 20-30km, thậm chí có thể lên tới 1.000km trong một số trường hợp
So với cơn bão Yagi năm ngoái, bão Wipha có cường độ yếu hơn nhưng cần đặc biệt cảnh giác với hiện tượng gió mạnh cục bộ có thể xuất hiện cách xa tâm bão hàng trăm km. Những cơn gió mạnh cục bộ này thường chỉ kéo dài 10-15 phút nhưng đủ sức làm tốc mái tôn và đổ cây cối.
Về bản chất, bão là một hệ thống khí quyển xoáy với tốc độ cực lớn, hoạt động trên diện rộng có đường kính đôi khi lên tới 1.000km. Trung tâm của cơn bão - mắt bão - có áp suất cực thấp, đặc trưng bởi sự yên tĩnh, luồng khí đi xuống chiếm ưu thế và trời quang mây tạnh. Khu vực này thường có thời tiết êm dịu hơn hẳn so với các phần khác của cơn bão.
Giai đoạn mắt bão đi qua thường mang lại cảm giác yên bình tạm thời. Tuy nhiên, đây chính là thời điểm dễ gây nhầm lẫn nguy hiểm khi nhiều người tưởng bão đã tan. Thực tế, khi gió lặng nghĩa là chúng ta đang ở chính giữa cơn bão, và phần nguy hiểm phía sau vẫn chưa đi qua. Phần cuối của cơn bão thậm chí có thể mang đến những hiểm họa lớn hơn phần đầu.

Bão số 3 (Wipha) chưa đổ bộ, nhưng hàng trăm ngôi nhà tại Thanh Hóa đã bị tốc mái do gió lốc mạnh
Do đó, người dân chỉ nên ra ngoài sau khi nhận được thông báo chính thức xác nhận cơn bão đã hoàn toàn qua đi.
Một nguy cơ ít được chú ý khác là hiện tượng mắt bão thay đổi cấu trúc đột ngột. Sự biến đổi kích thước mắt bão có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng trong thời gian cực ngắn.
Ở giai đoạn cực đại, mắt bão có thể thu hẹp đáng kể do áp suất gia tăng, kéo các luồng gió mạnh về gần tâm hơn. Sự thay đổi độ ẩm và động lượng có thể làm suy yếu thành bão, dẫn đến những cơn gió cực mạnh gây thiệt hại nặng nề.
Khi rơi vào tình huống ở trong mắt bão, việc tuân thủ khuyến cáo của chuyên gia là vô cùng quan trọng. Dù bên ngoài có vẻ yên ả, nguy hiểm vẫn luôn rình rập. Chỉ nên rời khỏi nơi trú ẩn khi có thông báo chính thức về việc bão đã tan hoàn toàn.
Nguyễn Phượng (Biên tập tổng hợp)
