Buzz
Mặc dù tiến hóa thường diễn ra một cách chậm rãi và phức tạp, nhưng những chú chó ở gần nhà máy hạt nhân Chernobyl lại đang tiến hóa nhanh hơn so với các đồng loại ở nơi khác, sau gần 40 năm kể từ thảm họa. Trong một nghiên cứu được công bố vào đầu năm nay, các nhà khoa học đã thu thập và phân tích mẫu máu của hơn 300 con chó hoang sống tại khu vực nhà máy và các khu vực lân cận trong bán kính từ 15 đến 45 km. Họ phát hiện ra rằng những con chó gần khu vực nổ hạt nhân có bộ DNA khác biệt rõ rệt so với những con chó ở các nơi khác.
Elaine Ostrander, nhà di truyền học tại Viện nghiên cứu di truyền quốc gia (NIH) và là tác giả của nghiên cứu, cho biết: 'Điều thú vị của nghiên cứu này là chúng tôi có thể nhận diện được quần thể những con chó sống gần lò phản ứng chỉ dựa vào biểu đồ DNA.' Các nhà khoa học cũng xác định được 'gia phả' của những con chó này, chúng là hậu duệ của những con chó nhà bị bỏ lại khi vụ nổ xảy ra. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa rõ những thay đổi di truyền này ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe, ngoại hình và hành vi của chúng. Đáng chú ý, chó không phải là loài duy nhất tiến hóa sau thảm họa hạt nhân tại Chernobyl.
Một nghiên cứu của Cara Love, nhà sinh vật học tiến hóa và chuyên gia nghiên cứu chất độc sinh thái tại Đại học Princeton, đã chỉ ra rằng loài sói sinh sống trong khu vực loại trừ Chernobyl (CEZ) đã phát triển khả năng chống lại ung thư. Những con sói này phải chịu đựng mức phóng xạ lên đến hơn 11,28 milirem mỗi ngày, gấp sáu lần mức phóng xạ giới hạn cho phép ở người lao động. Qua thời gian, chúng đã tự thay đổi hệ miễn dịch, tương tự như khi con người trải qua xạ trị, và các phân tích di truyền cho thấy chúng đã phát triển các khả năng phục hồi đặc biệt chống lại ung thư.
Một nghiên cứu khác về loài ếch ở khu vực CEZ cũng chỉ ra sự thích nghi đáng chú ý với môi trường phóng xạ. Cụ thể, các con ếch cây phương Tây ở đây có màu da sẫm hơn, thậm chí là đen, thay vì màu xanh lá thông thường. Các nhà khoa học giải thích rằng lớp melanin dày hơn trên da của chúng giúp giảm thiểu tác động của tia cực tím và bức xạ ion hóa.
Một nghiên cứu năm 2020 đã đưa ra lý giải rằng phóng xạ có thể gây ra đột biến gen, từ đó tạo ra các biến thể di truyền có thể được truyền lại cho thế hệ sau. Lý do khác là những cá thể yếu kém không chịu được phóng xạ sẽ chết đi, để lại những cá thể mạnh mẽ hơn, thích nghi tốt hơn. Tuy nhiên, quá trình này cũng dẫn đến sự suy giảm đa dạng di truyền. Vào năm 2022, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ở những hồ bị ô nhiễm phóng xạ cao trong khu vực Chernobyl, loài bọ nước có sự đa dạng di truyền cao hơn, cho thấy đột biến có thể là động lực tiến hóa, mặc dù vẫn chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh điều này.
