Có phải các mẫu đất từ tiểu hành tinh Ryugu chứa dấu vết của sự sống?

TPO - Các nhà nghiên cứu đã phát hiện vi khuẩn sống trên một mẫu đá được thu thập từ tiểu hành tinh Ryugu, cách Trái Đất 200 triệu dặm.

Mẫu đá này nặng 5,4 gram, được tàu vũ trụ Hayabusa2 của Nhật Bản mang về từ bề mặt tiểu hành tinh Ryugu vào năm 2020. Sau khi hạ cánh, các nhà nghiên cứu đã mở viên đá trong phòng chân không để tránh ô nhiễm, rồi bảo quản nó trong một phòng chứa đầy khí nitơ. Các mẫu vật sau đó được đặt trong bình chứa nitơ và vận chuyển tới các phòng thí nghiệm trên khắp thế giới để phân tích.

Tuy nhiên, có vẻ như các biện pháp phòng ngừa này không đủ hiệu quả trong quá trình vận chuyển mẫu vật. Các nhà khoa học đã phát hiện ra các vi sinh vật dạng sợi, giống với vi khuẩn prokaryotic trên cạn, di chuyển trên bề mặt mẫu vật. Phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Meteorics and Planetary Science.

Liệu vi khuẩn có nguồn gốc từ vũ trụ hay chúng đã xâm nhập từ Trái Đất?

Sự xuất hiện của vi sinh vật trong thiên thạch có thể là bằng chứng cho sự sống ngoài Trái Đất, nhưng nguy cơ ô nhiễm từ Trái Đất cũng được xem là một khả năng dù đã có các biện pháp phòng ngừa. Điều này vẫn là một chủ đề gây tranh cãi trong cộng đồng khoa học.

Các nghiên cứu trước đây về thiên thạch từ Trái đất đã chỉ ra rằng một số loại đá vũ trụ này chứa năm loại nucleobase cần thiết cho sự sống hữu cơ. Tuy nhiên, liệu các hợp chất này có nguồn gốc từ vũ trụ hay bị ô nhiễm khi thiên thạch tiếp xúc với Trái đất vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.

Nhiệm vụ Hayabusa2 là một nỗ lực giải quyết vấn đề này và đã đạt được một phần thành công khi các mẫu thu thập được chứa amino axit và thậm chí cả nucleobase uracil.

Sau khi nhận mẫu từ tàu vũ trụ Hayabusa2, các mẫu vật này được vận chuyển từ Nhật Bản sang Vương quốc Anh trong các thùng chứa đặc biệt. Các nhà khoa học đã sử dụng tia X để quét mẫu đá vũ trụ và không phát hiện vi khuẩn nào trên bề mặt. Sau ba tuần, mẫu vật được chuyển vào thùng nhựa và tiếp tục được nghiên cứu bằng kính hiển vi điện tử (SEM), nơi họ phát hiện ra các sợi và thanh vật chất hữu cơ phủ đầy trên bề mặt.

Điều làm các nhà nghiên cứu thất vọng là tốc độ phát triển và sự xuất hiện đột ngột của vi khuẩn trên mẫu vật trùng hợp với các vi khuẩn đã được tìm thấy trên Trái đất. Điều này cho thấy mẫu vật có thể đã bị nhiễm khuẩn sau khi được lưu trữ trong thùng nhựa.

Ngoài việc nhấn mạnh sự quan trọng của các quy trình khử nhiễm cực kỳ nghiêm ngặt đối với các mẫu vật vũ trụ, các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng nghiên cứu này làm nổi bật khả năng thích nghi mạnh mẽ của vi khuẩn, cho thấy chúng có thể vượt qua các biện pháp kiểm soát ô nhiễm.