Buzz
(NLĐO) - Dữ liệu từ tàu InSight của NASA thu được từ hành tinh kế cận có thể đã gây ra một số sự hiểu nhầm đáng kể.
Trong quá trình nghiên cứu Sao Hỏa - hành tinh đang được nhiều tàu NASA theo dõi tỉ mỉ - các nhà khoa học đã phát hiện 123 miệng hố va chạm mới chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 12-2018 đến tháng 12-2022.
Trong đó, 49 miệng hố có thể là nguyên nhân khiến các nhà khoa học bị “lạc lối” trong quá trình phân tích dữ liệu từ tàu InSight.
Cảnh quan kỳ bí của khu vực Cerberus Fossae - Ảnh: NASA
Tàu đổ bộ InSight của NASA là một tàu cố định dùng để đo địa chấn trên hành tinh đỏ. Sau lần liên lạc cuối cùng vào ngày 25-12-2022, InSight đã ngừng hoạt động do bụi Sao Hỏa đã che phủ các tấm pin Mặt Trời.
Tuy nhiên, trong suốt hơn 2 năm hoạt động, InSight đã ghi nhận hơn 1.300 trận động đất trên hành tinh láng giềng của chúng ta.
Những dữ liệu này đã tạo cơ sở cho nhiều nghiên cứu đột phá về Sao Hỏa, bao gồm việc khám phá cấu trúc bên trong hành tinh đỏ, từ đó giúp hiểu rõ hơn về quá trình hình thành của các hành tinh đá, trong đó có Trái Đất và Mặt Trăng.
Tuy nhiên, hai nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Geophysical Research Letters, do NASA dẫn đầu, đã chỉ ra rằng vẫn còn nhiều bí ẩn chưa thể lý giải bên trong hành tinh đỏ.
Điểm đáng chú ý là các dữ liệu thu được về một hố va chạm có đường kính 21,5 m tại Cerberus Fossae, khu vực đặc biệt dễ xảy ra động đất trên Sao Hỏa, cách InSight 1.640 km.
Hố va chạm này nằm xa hơn so với dự đoán của InSight dựa trên năng lượng địa chấn ghi nhận từ trận động đất.
Lớp vỏ Sao Hỏa có những đặc điểm đặc biệt có thể làm suy yếu sóng địa chấn do va chạm tạo ra. Phân tích gần đây về tác động tại Cerberus Fossae cho thấy sóng địa chấn từ vụ va chạm này di chuyển một cách trực tiếp qua lớp phủ của hành tinh.
TS Constantinos Charalambous từ Đại học Hoàng gia London (Anh), thành viên nhóm InSight của NASA, cho biết trước đây họ nghĩ rằng phần lớn năng lượng phát hiện từ các sự kiện địa chấn đã bị kẹt lại trong lớp vỏ Sao Hỏa.
Tuy nhiên, phân tích mới về hố va chạm tại Cerberus Fossae cho thấy một con đường sâu hơn, nhanh hơn mà họ gọi là "đường cao tốc địa chấn" xuyên qua lớp phủ, cho phép sóng địa chấn lan truyền xa hơn trên hành tinh.
Các nhà nghiên cứu đã mở rộng tìm kiếm các hố va chạm trong bán kính khoảng 3.000 km từ vị trí của InSight, mong muốn tìm ra những hố hình thành trong khi tàu đổ bộ đang hoạt động.
Qua việc so sánh hình ảnh từ Camera Context của Tàu thăm dò Sao Hỏa (MRO) của NASA, họ phát hiện ra 123 miệng hố mới, trong đó 49 hố có thể tương ứng với các trận động đất mà máy đo địa chấn của tàu InSight đã ghi nhận.
"Chúng tôi từng cho rằng Cerberus Fossae phát ra nhiều tín hiệu địa chấn tần số cao liên quan đến các trận động đất nội bộ, nhưng kết quả này lại chỉ ra rằng một số hiện tượng có thể không bắt nguồn từ đó mà thực sự là do các tác động" - TS Charalambous cho biết.
Mặc dù kết quả này buộc các nhà khoa học phải điều chỉnh lại một số mô hình cấu trúc bên trong Sao Hỏa, nhưng nó cũng mở ra những cơ hội mới cho nghiên cứu địa chất của các hành tinh đá.
