Vậy nguyên nhân là gì?
Đan Mạch đang tiến hành thử nghiệm một sự thay đổi lớn trong hệ thống chiếu sáng đô thị: thay thế đèn đường trắng thông thường bằng đèn LED màu đỏ để bảo vệ động vật hoang dã vào ban đêm mà không ảnh hưởng đến sự an toàn giao thông, theo thông tin từ WI ngày 20/1.

Ảnh minh họa: Shutterstock
Tại Gladsaxe, một khu ngoại ô của Copenhagen, chính quyền đã lắp đặt đèn đường đỏ dọc theo con đường Frederiksborgvej, nơi sinh sống của nhiều loài dơi. Đây là môi trường sống của 7 loài dơi, bao gồm cả dơi Pipistrelle thường gặp, nhạy cảm với ánh sáng, và dơi tai dài nâu.
Đây là một thay đổi dựa trên nghiên cứu sinh học quang sinh thái. Ánh sáng LED màu trắng và xanh có bước sóng ngắn gây cản trở quá trình kiếm ăn và định hướng của dơi, do ảnh hưởng đến hành vi của côn trùng và làm gián đoạn các tín hiệu tự nhiên từ bóng tối. Trong khi đó, ánh sáng đỏ với bước sóng dài hơn đã được chứng minh là giảm thiểu sự xáo trộn hành vi mà vẫn đảm bảo khả năng quan sát cho người tham gia giao thông.
Kỹ sư giao thông đô thị Jonas Jørgensen mô tả đây là giải pháp tối ưu khi không thể tạo ra bóng tối hoàn toàn trong khu vực này.
Hệ thống chiếu sáng bảo vệ dơi này là một phần của sáng kiến Lighting Metropolis – Green Mobility được hỗ trợ bởi Liên minh Châu Âu (EU), nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững tại Đan Mạch và Thụy Điển. Với sự hợp tác của các nhà thiết kế chiếu sáng từ Light Bureau, Gladsaxe đã giảm thiểu việc sử dụng ánh sáng đỏ tại các khu vực nhạy cảm sinh thái, đồng thời duy trì ánh sáng trắng ấm ở các nơi có mật độ giao thông cao.
Biện pháp này cũng nhắm trực tiếp vào vấn đề ô nhiễm ánh sáng, coi đó là một yếu tố gây phân mảnh môi trường sống. Một nghiên cứu do Cục Quản lý Đường bộ Đan Mạch thực hiện đã cảnh báo rằng hệ thống chiếu sáng đường phố thông thường có thể làm cản trở các tuyến đường kiếm ăn và gây căng thẳng cho các quần thể dơi, ngay cả khi môi trường sống vật lý không bị xáo trộn.
“Thành phố SDG” đầu tiên của Đan Mạch
Ngoài việc bảo tồn đa dạng sinh học, quá trình chuyển đổi này còn thúc đẩy các mục tiêu về khí hậu và hiệu quả năng lượng. Gladsaxe hiện đang nâng cấp khoảng 5.000 đèn chiếu sáng lên hệ thống đèn LED như một phần trong kế hoạch triển khai rộng rãi khu vực với hơn 50.000 thiết bị chiếu sáng.
Đèn LED giúp giảm thiểu lượng điện tiêu thụ, giảm thời gian bảo trì và hỗ trợ điều khiển độ sáng thông minh — phù hợp với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) số 7, 11, 13 và 15.
Gladsaxe đã chính thức công nhận mình là “Thành phố SDG” đầu tiên của Đan Mạch, nơi các chỉ số bền vững được tích hợp vào các quyết định về cơ sở hạ tầng.
Ngoài ra, hệ thống đèn đỏ còn có một chức năng thiết kế đô thị tinh tế: Ánh sáng đỏ không chỉ báo hiệu các khu vực sinh thái được bảo vệ cho người tham gia giao thông mà còn hoạt động như một biển báo môi trường mà không cần dùng chữ viết.
Philip Jelvard từ Light Bureau cho biết, ánh sáng chính là một tín hiệu hành vi, cho thấy khu vực đó đặc biệt phù hợp cho các loài nhạy cảm.
Tính đến thời điểm hiện tại, cộng đồng đã đón nhận khá tích cực, không có bất kỳ báo cáo nào về vấn đề an toàn. Việc theo dõi tình trạng dơi vẫn đang được tiếp tục, và nếu dữ liệu cho thấy sự giảm thiểu tác động đến môi trường, thì thí nghiệm của Đan Mạch này có thể sẽ là bước ngoặt quan trọng trong việc giúp các thành phố trên toàn cầu tìm được sự cân bằng giữa việc thu hút khách du lịch và bảo tồn sinh thái.
