Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng việc yêu thích đọc, đặc biệt là đọc sách, có tác động tích cực đối với não bộ, khả năng nhận thức và cảm nhận cảm xúc, cũng như phân biệt âm thanh.Đọc sách không chỉ là một kỹ năng, mà còn là một hoạt động có thể thay đổi cấu trúc não bộ. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí NeuroImage, những người đọc thường xuyên và có kỹ năng đọc tốt sở hữu cấu trúc não khác biệt so với những người ít đọc, đặc biệt là ở hai vùng thùy thái dương trước và hồi Heschl thuộc bán cầu não trái. Những sự khác biệt này không chỉ giúp cải thiện khả năng đọc mà còn mang lại những lợi ích lớn hơn, cho thấy việc phát triển thói quen đọc sách có thể cải thiện sức khỏe não bộ tổng thể.
Lợi ích nổi bật của thói quen đọc sách
Đọc sách là một công cụ hiệu quả để nâng cao nhận thức. Nó kích thích các vùng não liên quan đến ngôn ngữ, khả năng hiểu và phân tích âm thanh. Thêm vào đó, hoạt động này không chỉ cải thiện kỹ năng đọc mà còn phát triển khả năng nhận diện ngữ âm – kết nối âm thanh với chữ cái, tăng cường tư duy phản biện và thậm chí là khả năng đồng cảm. Những lợi ích này có thể mở rộng đến khả năng giao tiếp và sự thấu hiểu quan điểm của người khác.

Việc đọc không chỉ mang lại kiến thức mà còn giúp nâng cao khả năng cảm nhận và thấu hiểu
Đọc sách ảnh hưởng như thế nào đến cấu trúc não bộ?
Có hai khu vực trong bán cầu não trái đóng vai trò quan trọng trong việc đọc và các chức năng nhận thức khác. Khu vực đầu tiên là Thùy Thái Dương Trước (Anterior Temporal Lobe), nơi tiếp nhận thông tin về cảm giác, hình ảnh và chuyển động để giúp ta hiểu được ý nghĩa của các vật thể và hiện tượng. Ví dụ, nó giúp ta nhận diện hình dạng và cảm giác của “chân” cũng như cách thức di chuyển của bộ phận này. Thùy Thái Dương Trước với kích thước lớn hơn không chỉ hỗ trợ kỹ năng đọc mà còn tăng cường khả năng hiểu nghĩa từ ngữ trong các ngữ cảnh khác nhau. Hơn nữa, khu vực này cũng tham gia vào nhận thức xã hội, như việc giải mã cảm xúc và ý định của người khác.
Vùng Thùy Thái Dương Trước (màu đỏ) rất quan trọng trong quá trình đọc
Khu vực thứ hai có vai trò chủ chốt là Hồi Heschl. Đây là vùng quan trọng trong việc xử lý âm thanh và kết nối chúng với chữ cái, là nền tảng của kỹ năng đọc. Điều thú vị là lợi ích của Hồi Heschl không chỉ giới hạn trong việc đọc. Một Hồi Heschl dày hơn có liên quan đến khả năng nhận diện âm thanh và hiểu âm vị, một yếu tố quan trọng trong việc học ngôn ngữ và giao tiếp hiệu quả. Ví dụ, Hồi Heschl giúp phân biệt “ăn” và “anh”, dù hai từ này đôi khi dễ bị nhầm lẫn. Ngoài ra, khu vực này còn hỗ trợ phân biệt các âm thanh phức tạp như nhạc hay lời nói trong môi trường ồn ào, ví dụ như “gồi” và “rồi” mà không gặp khó khăn nào.
Những sự khác biệt này cho thấy rằng những vùng não lớn hơn hoặc hoạt động hiệu quả hơn không chỉ cải thiện kỹ năng đọc mà còn thúc đẩy các kỹ năng nhận thức khác như trí nhớ, khả năng diễn đạt và xử lý thính giác.
Việc đọc có thể giúp cải thiện cấu trúc não bộ không?
Não bộ con người rất linh hoạt nhờ vào một khả năng gọi là tính dẻo thần kinh (neuroplasticity), cho phép chúng ta cải thiện cấu trúc não qua việc luyện tập. Chẳng hạn, việc đọc sách đều đặn, đặc biệt là với những tài liệu có độ khó cao, sẽ kích thích sự phát triển ở những vùng não liên quan đến ngôn ngữ. Bên cạnh đó, việc học ngôn ngữ cũng được chứng minh là giúp tăng cường độ dày của vỏ não ở các vùng thùy thái dương trước. Cuối cùng, các hoạt động như việc phân tách từ ngữ hay chia âm tiết sẽ củng cố khả năng xử lý âm thanh của hồi Heschl.Việc đọc sách có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của não bộ. Không chỉ giúp cải thiện các kỹ năng mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe nhận thức tổng thể. Các vùng thùy thái dương trước và hồi Heschl sẽ phát triển khi chúng ta đọc thường xuyên, từ đó nâng cao khả năng hiểu ngữ nghĩa, xử lý âm thanh và thậm chí giúp bảo vệ bộ não khỏi suy giảm theo tuổi tác. Trong thế giới hiện đại, nơi mà việc đọc bị giảm sút và thay thế bằng các nội dung ngắn, đọc sách là một thói quen quý giá mà bạn nên duy trì để làm phong phú cuộc sống của mình.
