Dù không phải là tác giả của thuyết tương đối, nhưng những thí nghiệm của nhà khoa học này đã đóng vai trò quan trọng trong việc truyền cảm hứng cho Einstein phát triển lý thuyết đó.

Mặc dù Michelson không trực tiếp sáng tạo ra các lý thuyết vật lý mới, nhưng những thiết bị và dữ liệu ông phát triển đã thay đổi cách chúng ta hiểu sâu sắc về ánh sáng, không gian và thời gian.

Vào ngày 9 tháng 5 năm 1931, Albert Abraham Michelson, nhà vật lý người Mỹ đầu tiên đo tốc độ ánh sáng với độ chính xác cực cao và là người Mỹ đầu tiên đoạt giải Nobel khoa học, qua đời ở tuổi 78 tại Pasadena, California. Ông để lại một di sản khoa học to lớn, đặc biệt trong lĩnh vực quang học, và là nhân vật trung tâm của một thí nghiệm mang tính chất nền tảng của vật lý hiện đại: thí nghiệm Michelson–Morley năm 1887.

Michelson sinh năm 1852 tại Đức, nhưng lớn lên tại Hoa Kỳ. Ông theo học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ và ngay từ sớm đã thể hiện tài năng xuất sắc trong các thí nghiệm liên quan đến ánh sáng. Trong suốt sự nghiệp, ông đã phát minh và phát triển nhiều công cụ đo quang học, trong đó nổi bật nhất là giao thoa kế Michelson – công cụ giúp đo được sự khác biệt vô cùng nhỏ trong đường đi của ánh sáng.

Vào năm 1879, Michelson bắt đầu tiến hành các thí nghiệm để xác định tốc độ ánh sáng trong không khí với độ chính xác cao nhất thời bấy giờ. Sau nhiều năm cải tiến thiết bị, ông đạt được mức sai số dưới 0,01% – một thành tựu vĩ đại được cộng đồng khoa học quốc tế công nhận. Nhờ vào công trình này, ông đã giành giải Nobel Vật lý năm 1907, trở thành người Mỹ đầu tiên nhận giải Nobel trong lĩnh vực khoa học.

Tuy nhiên, thành tựu nổi bật nhất trong sự nghiệp của Michelson chính là thí nghiệm Michelson–Morley. Cùng với Edward Morley, ông tiến hành thí nghiệm này tại Đại học Case Western Reserve nhằm kiểm tra sự tồn tại của "ether" – môi trường mà ánh sáng được cho là truyền qua trong không gian. Kết quả âm tính của thí nghiệm, khi không phát hiện sự thay đổi nào trong tốc độ ánh sáng do chuyển động của Trái Đất, đã làm chao đảo nền tảng vật lý cổ điển và trở thành cơ sở quan trọng dẫn đến thuyết tương đối đặc biệt của Albert Einstein vào năm 1905.

Mặc dù Michelson không trực tiếp đưa ra các lý thuyết vật lý mới, những công cụ và dữ liệu mà ông cung cấp đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu về ánh sáng, không gian và thời gian. Sau này, các ứng dụng của giao thoa kế Michelson đã mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác, từ đo biến dạng địa chất, nghiên cứu sóng hấp dẫn đến chế tạo các thiết bị laser với độ chính xác cao.

Ngoài công việc nghiên cứu khoa học, Albert Michelson còn đảm nhiệm nhiều vị trí học thuật tại Đại học Chicago và Học viện Hải quân. Tên ông hiện được sử dụng để đặt cho đơn vị đo tốc độ ánh sáng (Michelson) trong một số ngữ cảnh, cũng như cho các thiết bị giao thoa và đài quan sát thiên văn tại Hoa Kỳ.

Ngày 9/5/1931, sự ra đi của Albert Michelson đánh dấu kết thúc của một trong những nhà thực nghiệm chính xác nhất trong lịch sử vật lý – người không chỉ đo được ánh sáng mà còn đẩy xa giới hạn tư duy khoa học của thế kỷ 19.