Buzz
Airbus đã dám mạo hiểm, nhưng cuối cùng không đạt được thành công.
Năm năm trước, Airbus đã đưa ra một kế hoạch táo bạo: Họ dự định giới thiệu một chiếc máy bay hydro không phát thải trong vòng 15 năm. Nếu kế hoạch này thành công, đây sẽ là một cuộc cách mạng công nghệ hàng không lớn nhất kể từ khi động cơ phản lực ra đời.
Tuy nhiên, hiện tại, Airbus đã phải tạm hoãn giấc mơ của mình. Công ty đã cắt giảm 25% ngân sách cho dự án, điều chỉnh lại đội ngũ nhân viên và dời kế hoạch sang một thập kỷ sau.
Cùng với Airbus, BP - tập đoàn dầu mỏ khổng lồ cũng mới đây đã quyết định giảm chi tiêu cho năng lượng tái tạo và quay lại với nhiên liệu hóa thạch. Porsche cũng thu hẹp tham vọng hoàn toàn chuyển sang xe điện, thay vào đó là đầu tư vào những chiếc xe động cơ đốt trong mới vì nhu cầu của người tiêu dùng không đạt như kỳ vọng.
Airbus đã đầu tư hơn 1,7 tỷ USD cho dự án này, nhưng trong năm vừa qua, công ty đã nhận ra rằng các thách thức kỹ thuật và sự chậm chạp trong việc áp dụng hydro trên diện rộng khiến máy bay không thể ra mắt vào năm 2035 như dự định.
Mặc dù thất bại này là một cú sốc đối với giấc mơ hàng không xanh, nhưng Airbus cho rằng 5 năm qua không phải là thời gian lãng phí. Công ty đã khẳng định rằng công nghệ hydro vẫn khả thi và việc hoãn dự án sẽ giúp họ có thêm thời gian hoàn thiện công nghệ.
“Mục tiêu của chúng tôi không thay đổi”, Bruno Fichefeux, người đứng đầu các chương trình tương lai của Airbus, chia sẻ. “Để đạt được điều đó, chúng tôi cần phải điều chỉnh sao cho phù hợp với thực tế.”
Vào cuối năm 2020, Airbus lần đầu tiên giới thiệu ba mẫu máy bay hydro. Mô hình này có thể chở tới 200 hành khách và tầm bay lên đến 2.000 hải lý - đủ để di chuyển từ New York đến Las Vegas.
“Đây là một cột mốc lịch sử”, Tổng giám đốc điều hành Airbus, Guillaume Faury, phát biểu khi ấy. “Chúng tôi sẽ là những người tiên phong trong cuộc cách mạng quan trọng nhất của ngành công nghiệp này.”
Khi đó, Guillaume Faury, CEO của Airbus, kiên quyết vượt qua sự nghi ngờ về tính khả thi của dự án máy bay hydro, khi các hãng hàng không và nhà cung cấp bày tỏ lo ngại về mục tiêu năm 2035. Có rất nhiều thử thách kỹ thuật cần giải quyết. Máy bay sẽ phải chứa hydro ở dạng lỏng ở nhiệt độ cực thấp - âm 423 độ. Tải trọng nhiên liệu và thiết bị nặng có thể làm giảm khả năng chở khách và tầm bay.
Thêm vào đó, một chiếc máy bay chạy bằng hydro sẽ yêu cầu xây dựng một chuỗi cung ứng hoàn toàn mới để sản xuất nhiên liệu với số lượng đủ lớn, vận chuyển và lưu trữ an toàn tại các sân bay. Các giám đốc điều hành tại Boeing, nơi đã nghiên cứu về hydro suốt nhiều năm, đã tỏ ra rất thất vọng.
“Chúng tôi không cho rằng hydro là giải pháp”, David Calhoun, CEO lúc đó của Boeing, đã phát biểu.
Bất chấp mọi sự hoài nghi, Faury vẫn kiên quyết. Là một kỹ sư được đào tạo, người Pháp này đã nỗ lực thuyết phục ban lãnh đạo Airbus về tầm quan trọng của hydro ngay cả trước khi ông trở thành CEO. Ông đã nhắc đến vấn đề này đến mức một số giám đốc điều hành bắt đầu cảm thấy mệt mỏi.
Một phần động lực của Faury đến từ quãng thời gian ông làm giám đốc nghiên cứu và phát triển tại Peugeot, hãng ô tô Pháp, vào giữa những năm 2010. Ngành công nghiệp ô tô đã bị bất ngờ trước sự bùng nổ của xe điện và Faury cảm thấy rằng Airbus có thể cũng sẽ đối mặt với một cuộc chiến tương tự.
Dự án máy bay hydro đã giúp Airbus thu hút thêm nguồn tài trợ từ chính phủ và các quỹ tài chính xanh tư nhân. Dòng tiền đổ vào các công ty có chứng chỉ xanh, tạo ra những rủi ro tiềm ẩn cho ngành hàng không, ngành vốn chiếm từ 2% đến 3% tổng lượng khí thải carbon toàn cầu.
Tuy nhiên, đến năm ngoái, Airbus bắt đầu nhận ra rằng vấn đề đang trở nên nghiêm trọng.
Khái niệm máy bay 200 chỗ ngồi ban đầu, với ý tưởng cung cấp hydro trực tiếp vào động cơ phản lực thông thường, thực tế đã có nhiều sai sót: Quá trình đốt cháy vẫn tạo ra khí thải NOx. Theo các nguồn tin trong ngành, các nhà sản xuất động cơ cũng rất do dự và không muốn đầu tư mạnh vào dự án này.
Thay vì vậy, Airbus đã chuyển hướng sang công nghệ pin nhiên liệu hydro, sử dụng phản ứng hóa học để tạo ra năng lượng cho động cơ điện. Công nghệ này chỉ tạo ra hơi nước, nhưng lại đòi hỏi phải thiết kế lại toàn bộ khung máy bay và hệ thống đẩy. Máy bay chỉ có thể chở 100 hành khách và bay được khoảng 1.000 hải lý. Theo thời gian, ngay cả con số này cũng là một thách thức lớn vì trọng lượng gia tăng của pin nhiên liệu và khả năng sản xuất điện hạn chế.
Vào đầu tháng 2, Airbus đã thừa nhận rằng ngân sách của dự án hydro đang bị cắt giảm. Cuối tháng đó, Faury thông báo rằng dự án vẫn chưa thể tạo ra một chiếc máy bay thực tế có thể cạnh tranh về giá cả và hiệu suất. Các kỹ sư sẽ bắt đầu một “vòng phát triển” thứ hai để tìm ra những câu trả lời còn thiếu.
Nhiều chuyên gia cho rằng máy bay điện chỉ là một giấc mơ xa vời do pin quá nặng và mật độ năng lượng quá thấp. Đồng thời, tính khả thi của nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) cũng đang bị đặt dấu hỏi.
Hydro từng được kỳ vọng là giải pháp tối ưu để giảm thiểu khí thải trong ngành hàng không nhờ vào tính dồi dào, quá trình đốt cháy sạch sẽ và khả năng tương thích với động cơ hiện tại. Hydro có thể được sản xuất từ nước, sử dụng trong các tuabin phản lực thông thường và chỉ thải ra hơi nước khi bị đốt cháy.
Ngành hàng không châu Âu đã dự đoán rằng hydro sẽ cung cấp năng lượng cho 20% tổng số chuyến bay vào năm 2050. Tuy nhiên, do còn nhiều khó khăn và thách thức, việc khai thác hydro lại khó khăn hơn so với dự tính. Điều này có thể khiến hydro không phải là giải pháp khả thi trong hai thập kỷ tới.
Theo: WSJ, CNN
