Giải pháp xử lý nước thải thân thiện thiên nhiên từ các nhà nghiên cứu trẻ miền Tây

TPO - Nhóm sinh viên Đại học Trà Vinh đã phát triển một phương pháp xử lý nước thải đột phá, tập trung vào việc tái sử dụng nguồn nước, nâng cao hiệu suất canh tác nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và bảo tồn hệ sinh thái. Công nghệ này được đánh giá cao về khả năng ứng dụng không chỉ tại Việt Nam mà còn ở nhiều nước châu Âu.

Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Gần đây, Nguyễn Thị Kim Anh, sinh viên năm ba chuyên ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường tại Đại học Trà Vinh, đã có buổi trình bày về công trình nghiên cứu xử lý nước thải của mình trước hơn 40 giảng viên và sinh viên đến từ Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion (Hà Lan).

Nghiên cứu của Kim Anh ứng dụng mô hình đất ngập nước để xử lý đa dạng loại nước thải đang được phát triển tại Đại học Trà Vinh. Mô hình này chú trọng vào việc tối ưu hóa nguồn nước, cải thiện năng suất nông nghiệp trong điều kiện khí hậu thay đổi, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường. Điểm nổi bật là tính khả thi cao trong thực tế. Giải pháp này đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phía các chuyên gia và sinh viên Hà Lan, chứng tỏ tiềm năng áp dụng rộng rãi cả ở Việt Nam lẫn châu Âu.

Theo Kim Anh, hệ thống đất ngập nước nhân tạo (constructed wetlands) được coi là phương pháp xử lý nước thải đa năng và thân thiện với môi trường. Không cần dùng đến các bộ lọc nhân tạo hay hóa chất công nghiệp, hệ thống này hoạt động dựa trên cơ chế tự nhiên của vi sinh vật, rễ thực vật và các lớp vật liệu tự nhiên như đất, sỏi - mô phỏng quy trình tự làm sạch của vùng đất ngập nước, giúp loại bỏ hiệu quả các hợp chất hữu cơ gây ô nhiễm.

Hệ thống xử lý nước bẩn và nước thải sinh hoạt được thiết kế với nhiều tầng lọc tự nhiên bao gồm cát, sỏi cùng khu vực trồng các loại cây thủy sinh. Quá trình làm sạch diễn ra nhờ hoạt động của vi sinh vật và bộ rễ thực vật, biến nguồn nước ô nhiễm thành nước sạch có thể tái sử dụng cho tưới tiêu, tạo cảnh quan hoặc tích trữ. Giải pháp này có tính ứng dụng cao với đa dạng loại nước thải từ sinh hoạt, thủy sản đến công nghiệp, chỉ cần điều chỉnh thiết kế phù hợp với đặc điểm từng nguồn nước đầu vào.

Theo Kim Anh, hệ thống cần được thiết kế phù hợp với từng loại nước thải để đạt hiệu quả tối ưu. "Mục tiêu của hệ thống là xử lý nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường, đồng thời có thể tái sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, góp phần nâng cao mỹ quan và bảo tồn đa dạng sinh học. Điểm mạnh là khả năng xử lý hiệu quả các chất hữu cơ ô nhiễm, dễ triển khai với chi phí đầu tư và vận hành thấp", Kim Anh cho biết.

Về cơ chế hoạt động, hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt để tái sử dụng trong nông nghiệp bắt đầu bằng việc dẫn nước vào bể lắng, nơi các chất rắn và tạp chất lắng xuống đáy. Tiếp theo, nước được chuyển qua khu vực đất ngập nước nhân tạo, lưu giữ ít nhất 4 ngày để vi sinh vật và rễ cây phân hủy các chất độc hại. Kết quả là nguồn nước đã qua xử lý có thể dùng để tưới tiêu nông nghiệp.

Đối với nguồn nước đầu vào có chất lượng quá thấp, hệ thống có thể bổ sung thêm bộ lọc sau giai đoạn xử lý bằng đất ngập nước để đảm bảo chất lượng nước đầu ra. Giải pháp này đặc biệt phù hợp với các vùng nông thôn có diện tích đất rộng và có thể trồng các loại cây chịu hạn, ưa nắng.

Hướng tới nền nông nghiệp bền vững

Theo đánh giá của TS. Trần Thị Ngọc Bích - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Môi trường (Đại học Trà Vinh), công trình nghiên cứu của Kim Anh tập trung phát triển các giải pháp xử lý và tái chế nước từ nhiều nguồn khác nhau như nước thải sinh hoạt, nước mặt và nước mưa để chuyển hóa thành nguồn nước phục vụ tưới tiêu hoặc thậm chí làm nước uống. Điểm nổi bật là sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại thế giới và phương pháp dựa vào tự nhiên như hệ thống đất ngập nước, tạo nên mô hình bền vững, hiệu quả và phù hợp với điều kiện nông thôn.

TS Ngọc Bích nhấn mạnh: "Dự án Kim Anh theo đuổi không chỉ có tính ứng dụng cao mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ trong việc bảo vệ nguồn nước, phát triển nông nghiệp bền vững, giảm phát thải và hướng tới nền kinh tế tuần hoàn".

Công ty Nhiệt điện Duyên Hải hướng đến sản xuất xanh gắn với bảo vệ môi trường

Khởi nghiệp thanh niên nông thôn 2025: Nhiều dự án phát huy tài nguyên bản địa, bảo vệ môi trường

Việt Nam hướng tới giảm phát thải thuỷ ngân trong môi trường không khí