Giáo sư từ Harvard khẳng định rằng AI chính là trí tuệ của một nền văn minh ngoài hành tinh và sẽ vượt qua con người trong tương lai.

Với sự phát triển nhanh chóng như hiện nay, nhà nghiên cứu này dự đoán rằng không lâu nữa, khả năng của AI sẽ vượt trội hơn con người.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến triển với tốc độ không ngừng nghỉ, nhưng liệu chúng ta đã thực sự hiểu đúng về công nghệ này? Giáo sư Avi Loeb, nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng từ Đại học Harvard, đã đưa ra một quan điểm gây sốc: AI thực chất chính là một dạng trí tuệ ngoài hành tinh và chắc chắn sẽ vượt qua con người trong thời gian sắp tới.

Bộ não con người là một kỳ quan với hàng tỷ tế bào thần kinh truyền tín hiệu qua các mạng lưới thần kinh phức tạp. Tuy nhiên, khi đối mặt với những thử thách khó khăn như việc thiết kế chip máy tính mới, não người lại tỏ ra khá chậm chạp.

Một nghiên cứu gần đây từ Đại học Princeton và Viện Công nghệ Ấn Độ đã chỉ ra điều này. Các nhà nghiên cứu đã giao nhiệm vụ thiết kế chip máy tính cho AI, và kết quả thu được thật sự ấn tượng. AI đã tạo ra những mẫu mạch cực kỳ độc đáo mà không một bộ não người nào có thể nghĩ đến, thậm chí chính các nhà khoa học cũng phải công nhận điều này.

Thêm vào đó, các chip này có thiết kế kỳ lạ như những "hiện vật bí ẩn trong chương trình Ancient Aliens", và đặc biệt là rất hiệu quả. Điều khiến người ta ngạc nhiên nhất là ngay cả những người tạo ra chúng cũng không thể lý giải hoàn toàn cách thức hoạt động của chúng - điều này không làm Giáo sư Loeb bất ngờ chút nào.

Loeb cho rằng chúng ta hiện mới chỉ đang ở "giai đoạn đầu của kỷ nguyên này". Ông tin rằng AI sẽ sớm vượt qua mọi khả năng mà bộ não sinh học của con người có thể đạt được. "Để duy trì sự vượt trội, chúng ta cần phải hành động như một loài, nhưng điều này cũng sẽ chứng minh rằng chúng ta không phải là đỉnh cao của sự sáng tạo," Loeb nhấn mạnh trong một bài viết của mình.

Trong bài viết, Loeb đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về mức độ phát triển của trí tuệ nhân tạo trong các nền văn minh ngoài hành tinh giả thuyết, đặc biệt là những nền văn minh có thể đã tồn tại từ hàng tỷ năm trước, trước khi bất kỳ sinh vật giống người nào xuất hiện. Loeb tự hỏi khả năng của các AI này sẽ như thế nào, chúng có giới hạn hay không, và nếu có, liệu chúng có thể vượt qua chúng?

Loeb tin rằng con người tự cho mình là loài ưu việt chỉ vì chúng ta chưa từng tiếp xúc với trí tuệ ngoài hành tinh. Ông cho rằng khi chúng ta phát hiện ra một đầu dò AI từ một hành tinh khác, chứng tỏ sự tồn tại của sinh vật thông minh hơn chúng ta, chúng ta sẽ phải đối mặt với cú sốc lớn. Điều này có thể buộc chúng ta phải đặt lại câu hỏi về bản chất của ý thức và trí tuệ của chính mình.

"Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng không có trí thông minh nào vượt qua con người, và họ coi ý thức, tự do ý chí là những phẩm chất chỉ con người mới có," ông giải thích. "Tôi cho rằng khi các hệ thống AI vượt trội về thông số so với não người, chúng sẽ bộc lộ những phẩm chất mà chúng ta gọi là ý thức và tự do ý chí."

Loeb không phải là người duy nhất có quan điểm này. Seth Shostak, nhà thiên văn học cao cấp của Viện SETI, cũng chia sẻ những quan điểm tương tự. Shostak tin rằng chúng ta đang tạo ra những cỗ máy có thể trở thành người kế thừa của chúng ta, và điều này có thể đã xảy ra từ rất lâu, khi các nền văn minh ngoài hành tinh phát minh ra công nghệ vượt trội hơn hẳn.

"Người ngoài hành tinh mà chúng ta khám phá có thể sẽ là AI," ông nói. "Trí thông minh nhân tạo có thể tiến hóa nhanh hơn nhiều so với trí thông minh sinh học, và nếu ta dùng nó để thiết kế các thế hệ máy móc tiếp theo, chúng sẽ lại có khả năng thiết kế các thế hệ sau, cứ thế mà phát triển."

Khi máy móc phát minh ra máy móc, rồi lại tiếp tục phát minh ra những máy móc mới, sự tiến hóa diễn ra nhanh chóng như ánh sáng, gấp hàng triệu lần so với sự tiến hóa sinh học. Trong khi đó, chúng ta vẫn đang ở mức độ trí tuệ gần giống như tổ tiên hominid săn voi ma mút hàng triệu năm trước. Những gì chúng ta có thể chứng minh là công nghệ hiện đại vẫn được tạo ra từ bộ não với dây thần kinh, máu và chất xám. Ngược lại, bộ não silicon trong máy móc có thể dễ dàng vượt qua xung thần kinh của chúng ta và thậm chí vượt qua loài người về trí tuệ.

"Nếu có một sinh vật nào đó ở một hành tinh khác đã phát triển trí tuệ nhân tạo để cải thiện khả năng của mình, bạn sẽ có một cỗ máy không chỉ vượt trội hơn tất cả con người mà còn thông minh hơn tất cả các sinh vật ngoài hành tinh," Shostak nhận định.

Cả Shostak và Loeb đều cho rằng khả năng cuộc gặp gỡ đầu tiên của chúng ta với người ngoài hành tinh sẽ là gặp phải AI của họ thay vì gặp chính sinh vật ngoài hành tinh đã tạo ra nó. Họ cũng tin rằng con người sẽ (và nên) sử dụng AI để thực hiện các chuyến du hành đến những hành tinh xa xôi thông qua các đại diện. Lý do là trí tuệ nhân tạo không bị ảnh hưởng bởi các vấn đề sức khỏe liên quan đến vi trọng lực, không cần dinh dưỡng, hay cảm giác cô đơn.

"Rõ ràng với tôi, nếu bạn muốn đi sâu vào vũ trụ, bạn cần sử dụng các hệ thống AI có thể tự quyết định mọi thứ, vì việc liên lạc với Trái đất mất quá nhiều thời gian," Loeb nói. "Dùng bộ não AI thay vì bộ não con người, mà bạn phải sống trong những điều kiện khắc nghiệt, là một lựa chọn tốt hơn. Đưa con người vào những điều kiện nguy hiểm không phải là giải pháp."

Nếu chúng ta cử một đầu dò AI của chính mình tới một hành tinh xa hàng năm ánh sáng, có thể các sinh vật mà nó giao tiếp sẽ cho rằng chúng là sinh vật thông minh duy nhất cho đến lúc đó. Họ có thể trải qua cú sốc mà Loeb nghĩ chúng ta sẽ phải đối mặt khi phát hiện ra một nền văn minh khác. Và vào lúc đó, chúng ta sẽ trở thành người ngoài hành tinh trong mắt họ.

Quan điểm của Giáo sư Loeb mở ra một góc nhìn khác biệt về vai trò của AI trong tương lai của nhân loại và vũ trụ. Dù chúng ta có đồng ý với ông hay không, không thể phủ nhận rằng AI đang phát triển với tốc độ chóng mặt và có tiềm năng thay đổi không chỉ cách chúng ta nhìn nhận trí thông minh mà còn cả vị trí của chúng ta trong vũ trụ. Khi công nghệ ngày càng phát triển, có thể câu hỏi không phải là liệu AI có vượt qua con người hay không, mà là khi nào điều đó sẽ xảy ra và chúng ta sẽ đối phó như thế nào.