Vào ngày 25 tháng 3 năm 1992, Excel 4.0 chính thức trình làng, đi kèm với nhiều cải tiến vượt bậc, thay đổi hoàn toàn cách thức làm việc với bảng tính.
Ngày 25 tháng 3 năm 1992, Microsoft đã phát hành Excel 4.0 – một phiên bản đột phá, mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử phần mềm bảng tính. Không chỉ thay đổi diện mạo và tính năng, Excel 4.0 còn giúp Microsoft vượt qua các đối thủ mạnh mẽ như Lotus 1-2-3 và Quattro Pro.

Giao diện của Excel 4.0
Vào đầu thập niên 1990, cuộc cạnh tranh phần mềm bảng tính giữa ba tên tuổi lớn: Lotus 1-2-3, Microsoft Excel và Quattro Pro của Borland, trở thành 'chiến trường' công nghệ khốc liệt. Lotus 1-2-3, ra mắt năm 1983, đã thống trị nền tảng MS-DOS suốt gần một thập kỷ, trong khi Excel chỉ mới bắt đầu có mặt trên Macintosh năm 1985, và phải đến cuối những năm 1980 mới bắt đầu 'len lỏi' vào hệ điều hành Windows.
Cuộc cạnh tranh không chỉ dừng lại ở các tính năng, mà còn ở cách thức các phần mềm tận dụng sức mạnh của hệ điều hành mới. Trong khi Lotus vẫn trung thành với DOS và chậm thích nghi với giao diện đồ họa, Microsoft chủ động tối ưu hóa sản phẩm cho Windows, mang đến trải nghiệm mới mẻ với chuột, biểu tượng, cửa sổ và menu linh hoạt. Excel 4.0 là minh chứng rõ rệt cho chiến lược này.
Khi Excel 4.0 ra mắt vào ngày 25 tháng 3 năm 1992, một trong những tính năng được người dùng ưa chuộng nhất chính là AutoFill – tính năng tự động điền dữ liệu theo chuỗi như số, ngày tháng, hay nội dung có quy luật chỉ bằng thao tác kéo chuột. Dù đơn giản, tính năng này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian nhập liệu và là một trong những lý do khiến người dùng gắn bó lâu dài với Excel.
Excel 4.0 không chỉ nâng cấp mạnh mẽ về tính năng mà còn cải tiến giao diện một cách đáng kể. Các thanh công cụ, biểu tượng chức năng và cấu trúc menu đã được thiết kế lại sao cho trực quan và dễ sử dụng, phù hợp với cả người dùng cá nhân lẫn dân văn phòng không chuyên sâu về công nghệ. Việc tạo biểu đồ và trực quan hóa dữ liệu trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn nhờ giao diện kéo-thả và khả năng tương tác mượt mà với chuột.
Một trong những điểm đáng chú ý ở Excel 4.0 là tính năng macro – cho phép ghi lại chuỗi thao tác và tái sử dụng chúng để tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại. Mặc dù tính năng này còn khá cơ bản vào thời điểm ra mắt, nhưng nó đã đặt nền móng cho sự phát triển của ngôn ngữ VBA (Visual Basic for Applications), yếu tố quan trọng giúp Excel trở nên mạnh mẽ hơn trong việc tùy chỉnh và xử lý các tác vụ chuyên biệt sau này.
Sự xuất hiện của Excel 4.0 cũng đánh dấu một bước tiến lớn trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái phần mềm văn phòng của Microsoft. Nhờ sự tích hợp mượt mà giữa Excel, Word và PowerPoint trên Windows, Microsoft tạo ra một lợi thế cạnh tranh lớn, dẫn đến sự hình thành bộ công cụ Microsoft Office – sản phẩm sau này trở thành tiêu chuẩn toàn cầu trong lĩnh vực năng suất cá nhân và doanh nghiệp.
Đến nay, nhiều tính năng nổi bật lần đầu tiên xuất hiện trong Excel 4.0 vẫn tiếp tục được duy trì và phát triển trong các phiên bản hiện đại. Từ AutoFill, macro cho đến giao diện thân thiện và khả năng tích hợp linh hoạt, tất cả đều khẳng định ảnh hưởng lâu dài của một phiên bản Excel từng được coi là bước ngoặt trong cách chúng ta làm việc với dữ liệu bảng tính.
