Buzz
Trước năm 1923, bệnh này gần như luôn đi kèm với cái chết. Tuy nhiên, một loại hormone được tiêm vào cơ thể lần đầu tiên đã thay đổi tất cả – và đến nay, nó vẫn còn được sử dụng rộng rãi.
Ngày 15 tháng 4 năm 1923, insulin được chính thức công nhận và sẵn sàng được áp dụng trong điều trị tiểu đường. Đây là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử y học, khi một căn bệnh từng gắn liền với cái chết nay đã có thể được kiểm soát nhờ tiêm nội tiết tố. Thành tựu này không chỉ cứu sống hàng triệu bệnh nhân, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành dược phẩm sinh học hiện đại.
Trước khi có insulin, bệnh tiểu đường type 1, đặc biệt là ở trẻ em và người trẻ tuổi, gần như không có cách chữa trị. Phương pháp duy nhất là chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt (như 'liệu pháp nhịn đói'), chỉ giúp kéo dài sự sống thêm vài tháng đến vài năm. Bệnh nhân thường suy kiệt nhanh chóng vì thiếu insulin – một hormone do tuyến tụy sản sinh, có chức năng điều hòa mức đường huyết.
Nguyên mẫu của insulin từ những năm 1920./
Bước ngoặt lịch sử diễn ra vào năm 1921, khi bác sĩ phẫu thuật người Canada Frederick Banting, cùng sinh viên y khoa Charles Best và sự hỗ trợ của nhà sinh lý học John Macleod, đã chiết xuất thành công insulin từ tụy chó. Họ đặt tên cho chất này là 'isletin' (sau đổi tên thành insulin). Sau khi thử nghiệm thành công trên chó bị cắt tụy và bệnh nhân tiểu đường, kết quả giảm đường huyết rất rõ rệt đã được ghi nhận.
Vào đầu năm 1922, bệnh nhân tiểu đường đầu tiên – Leonard Thompson, 14 tuổi – được tiêm thử nghiệm. Sau lần tiêm đầu tiên không thành công (do dung dịch chưa tinh chế), nhóm nghiên cứu đã hợp tác với nhà hóa học James Collip để cải tiến phương pháp lọc chiết. Sau lần tiêm thứ hai, mức đường huyết của Leonard giảm mạnh, các triệu chứng bệnh cải thiện rõ rệt, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử y học, một bệnh nhân tiểu đường type 1 sống sót nhờ điều trị insulin ngoại sinh.
Sau một giai đoạn phát triển nhanh chóng, vào ngày 15/4/1923, insulin chính thức được công nhận là thuốc điều trị tiểu đường có thể sản xuất và sử dụng đại trà, với sự hợp tác của công ty dược phẩm Eli Lilly & Co. Việc mở rộng sản xuất insulin động vật (chiết xuất từ tụy bò và lợn) đã tạo ra khả năng cung cấp toàn cầu. Chỉ sau một vài năm, insulin đã trở thành tiêu chuẩn điều trị tiểu đường type 1 trên khắp thế giới.
Cũng trong năm 1923, Banting và Macleod được trao giải Nobel Y học, đánh dấu sự công nhận chính thức đầu tiên từ cộng đồng khoa học đối với một liệu pháp hormone nội sinh. Đặc biệt, Banting đã chia sẻ một nửa giải thưởng của mình cho Best, người cộng sự trực tiếp của mình, còn Macleod đã trao lại phần thưởng của mình cho Collip, người đã cải tiến quy trình tinh chế insulin.
Sự ra đời của insulin không chỉ hoàn toàn thay đổi triển vọng sống của bệnh nhân tiểu đường, mà còn đặt nền móng cho khái niệm hiện đại về liệu pháp thay thế hormone, mở ra một ngành công nghiệp dược phẩm sinh học phát triển mạnh mẽ sau này – từ điều trị bệnh tuyến giáp, vô sinh, đến các phương pháp điều trị ung thư sử dụng thuốc sinh học dựa trên protein tái tổ hợp.
Kể từ ngày 15/4/1923, insulin không còn chỉ là một thí nghiệm trong phòng thí nghiệm, mà đã trở thành một loại thuốc cứu sống được sử dụng rộng rãi, đánh dấu sự kiện đầu tiên trong lịch sử y học khi một hormone được chiết xuất, kiểm nghiệm và sản xuất hàng loạt với mục đích điều trị lâu dài.
